Biskupia Kopa to świetny pomysł na spędzenie weekendu z rodziną/przyjaciółmi. (fot. Marek Koteluk)

Wyprawa na Biskupią Kopę

Yael Adler: „Skóra. Fascynująca historia”, Wydawnictwo Feeria Science, 2017

Skóra. Fascynująca historia.

Za niskie pensje farmaceutów i techników farmaceutycznych wcale nie ponoszą winy sieci apteczne.

Zarabiamy za mało

W roku 1820 Rada Lekarska opracowała pierwszą Ustawę dla aptek. Według niej zezwolenie na założenie apteki mógł otrzymać farmaceuta po uzyskaniu dyplomu aptekarza bądź magistra farmacji.

Serwitor, uczony, sprzedawca

Czy chorzy na nadciśnienie mogą pić kawę? Czy pomiary ciśnienia można wykonywać na prawej ręce?

Fakty i mity o nadciśnieniu

Salvia officinalis - remedium na upał?

Salvia officinalis - remedium na upał?

Jej nazwa rodzajowa wywodzi się od słowa salvus (łac. ocalony, żywy), zaś przymiotnik gatunkowy nawiązuje do tradycyjnego zastosowania w lecznictwie (officina była klasztornym pomieszczeniem, gdzie suszono i przechowywano zioła). Substancją farmakopealną są liście szałwii lekarskiej (bez określenia podgatunku), które zbiera się ręcznie przed lub po kwitnieniu rośliny i suszy w temperaturze nieprzekraczającej 35˚C.

S. officinalis należy do substancji olejkowych, a zawartość frakcji lotnej wynosi przeciętnie od 1 do 2,5 %. Wśród składników eterycznych dominuje tujon (którego może być nawet 50 %), cyneol i kamfora, w mniejszej ilości występują: alfa-pinen, borneol i jego octan oraz linalol. Wśród związków aktywnych znajdziemy również gorzkie laktony diterpenowe: głównie karnozol i kwas karnozolowy oraz triterpeny - kwas oleanolowy i ursolowy. Kolejną grupą metabolitów wtórnych szałwii są garbniki skondensowane i hydrolizujące oraz, występujące w niewielkiej ilości, flawonoidy.

Obecność wymienionych związków aktywnych przekłada się na profil działania farmakologicznego S. officinalis. Właściwości antybakteryjne zawdzięcza ona głównie olejkom eterycznym oraz karnozolowi, zaś działanie ściągające - garbnikom. Dodatkowo substancja wykazuje działanie przeciwzapalne, wiatropędne, lekko rozkurczające oraz tonizujące na przewód pokarmowy, a także antyoksydacyjne. Napary z szałwii lekarskiej jako remedium antihydroticum, pomagają w walce z nadmierną potliwością, oraz poceniem szczególnie uciążliwym w sezonie letnim. Ponadto, badania wskazują, iż przetwory z szałwii mogą działać stymulująco bądź tonizująco na układ nerwowy. Testy na grupie zdrowych ochotników wykazały jej korzystne działanie na funkcje kognitywne oraz nastrój, zaś u pacjentów, cierpiących na chorobę Alzheimera w stopniu łagodnym do umiarkowanego, zaobserwowano polepszenie funkcji poznawczych.

Liść szałwii w postaci przetworów galenowych nadaje się zarówno do stosowania wewnętrznego, jak i zewnętrznego. Napar często bywa zalecany do płukania jamy ustnej w schorzeniach przyzębia bądź śluzówki jamy ustnej oraz w stanach zapalnych gardła. Nalewka i krople szałwiowe przynoszą ulgę w problemach trawiennych, nieżycie żołądka, a także w łagodnych stanach spastycznych przewodu pokarmowego. Zastosowany zewnętrznie napar zaleca się w łojotoku, trądziku i przy nadmiernym poceniu skóry głowy. Mocny napar z szałwii (sporządzony z kilku saszetek na litr wody) chętnie stosowany jest jako domowy kosmetyk, ponieważ skutecznie przyciemnia kolor włosów, jednocześnie pielęgnując skórę głowy.

Naparów szałwiowych oraz innych preparatów z szałwią, ze względu na obecność toksycznego tujonu, powinny unikać kobiety w ciąży oraz karmiące. Tujon działa przeciwpasożytniczo, antybakteryjnie i przeciwgrzybiczo, jednak może hamować laktację oraz wywoływać pobudzenie psychoruchowe i halucynacje. Ze względu na jego działanie drgawkotwórcze, związane z antagonistycznym wpływem na receptory GABA typu A, szałwii nie powinni również przyjmować chorzy cierpiący na padaczkę. Tujon działa także jako antagonista receptorów 5-HT 3. Istnieje umiarkowane ryzyko obniżenia skuteczności leków przeciwpadaczkowych takich jak fenobarbital, kwas walproinowy czy karbamazepina, podczas jednoczesnego przyjmowania preparatów z szałwią.

Oświadczenie

Dostęp do zawartości serwisu mgr.farm jest możliwy
dla osób uprawnionych do wystawia recept
lub osób prowadzących obrót produktami leczniczymi.

Oświadczam, że jestem lekarzem, farmaceutą
lub osobą prowadzącą zaopatrzenie w produkty lecznicze.