W kwietniu 2021 roku weszła w życie ustawa o zawodzie farmaceuty, która zapewnia farmaceutom niezależność zawodową. Zgodnie z jej zapisami, farmaceuta w czasie podejmowania decyzji jest zobowiązany do kierowania się dobrem pacjenta. Nie może mieć na nią wpływ poleceń służbowych. Właściciel apteki ma natomiast obowiązek zagwarantowania farmaceucie pełnej swobody w podejmowaniu decyzji zawodowych. Ponadto, zgodnie z Kodeksem Etyki Farmaceuty, w przypadku jakichkolwiek prób ograniczania tej niezależności, farmaceuta powinien zgłosić sprawę odpowiednim organom samorządu zawodowego. Samorząd natomiast ma obowiązek monitorowania i gromadzenia informacji o wszelkich działaniach naruszających samodzielność wykonywania tego zawodu.
Sygnały o łamaniu niezależności zawodowej farmaceutów
Tuż po wejściu w życie nowych przepisów Dolnośląska Izba Aptekarska wydała komunikat informujący, że docierają do niej sygnały o niestosowaniu się właścicieli aptek do przepisów gwarantujących farmaceutom niezależność zawodową.
– Do Dolnośląskiej Izby Aptekarskiej docierają informacje o próbach wywierania nacisku na decyzje zawodowe farmaceutów przez właścicieli aptek, szczególnie w odniesieniu do obowiązków kierowników aptek. – informowała DIA.
6 listopada 2024 roku, podczas posiedzenia sejmowej Komisji Gospodarki i Rozwoju, mgr farm. Paweł Iwaszko, członek Dolnośląskiej Izby Aptekarskiej, zwrócił uwagę, że w niektórych aptekach decyzje dotyczące sprzedaży leków podejmują osoby inne niż farmaceuci. Takie placówki określił mianem „sklepów z lekami”. W odpowiedzi mgr farm. Mariusz Kisiel zapytał, jakie działania w związku z tym podejmuje samorząd aptekarski.
– Jeśli takie sytuacje mają miejsce i są znane, to dlaczego nic się z nimi nie robi? Może warto zapytać samorząd aptekarski, ile takich przypadków zostało zgłoszonych? Ilu farmaceutów zgłosiło problem i ilu z nich otrzymało pomoc? – pytał mgr farm. Mariusz Kisiel.
Cztery przypadki naruszenia niezależności zawodowej farmaceutów
Nasza redakcja wysłała zapytania do wszystkich okręgowych izb aptekarskich z prośbą o informacje na temat naruszeń art. 35 ustawy o zawodzie farmaceuty. Odpowiedzi z 16 okręgowych izb aptekarskich wskazały, że na ich terenie od momentu wejścia w życie ustawy nie został zgłoszony ani jeden incydent związany z łamaniem niezależności zawodowej farmaceutów. Natomiast trzy izby przekazały, że posiadają informacje o przypadkach niestosowania się pracodawców do przepisów. Okręgowa Izba Aptekarska w Łodzi, mimo dwukrotnego wezwania, nie udzieliła odpowiedzi.
- Czytaj także: Jak NIA dba o niezależność zawodową farmaceutów?
Na czym polegały naruszenia?
W trzech okręgowych izbach aptekarskich odnotowano cztery przypadki naruszenia przepisów art. 35 ustawy o zawodzie farmaceuty. Dwa z nich miały miejsce na terenie Podkarpackiej Okręgowej Izby Aptekarskiej.
– Od czasu wejścia w życie ustawy o zawodzie farmaceuty otrzymaliśmy dwa oficjalne zgłoszenia dotyczące naruszania art. 35. Nie były to pojedyncze incydenty, lecz powtarzające się działania pracodawcy ograniczające samodzielność farmaceuty – kierownika apteki. Obie sprawy, po rozwiązaniu umów o pracę przez pracodawcę, trafiły do sądu i zakończyły się ugodami zawartymi między farmaceutami a pracodawcami. W jednej z tych spraw, na prośbę farmaceuty, udział brali przedstawiciele POIA. – poinformowało biuro POIA.
Dodatkowo Podkarpacka Okręgowa Izba Aptekarska otrzymywała telefoniczne doniesienia o zmuszaniu farmaceutów do wyrabiania „norm sprzedażowych”. Zgłoszenia te były jednak anonimowe, co uniemożliwiało podjęcie działań. Izba podkreśliła również, że na jej terenie nie odnotowano przypadków cofnięcia zezwolenia na prowadzenie apteki z powodu naruszania ustawy o zawodzie farmaceuty.
Trzeci przypadek naruszenia niezależności zawodowej farmaceuty miał miejsce na terenie Okręgowej Izby Aptekarskiej w Poznaniu. Dotyczył on wpływania na farmaceutę w zakresie wystawiania recept farmaceutycznych. Ostatni przypadek odnotowano na terenie Środkowopomorskiej Izby Aptekarskiej. Jednak OIA w Koszalinie nie udzieliła informacji, na czym dokładnie polegało zgłoszone naruszenie.
©MGR.FARM
