W 2018 roku Najwyższa Izba Kontroli opublikowała raport, w którym wskazała, że inspekcja farmaceutyczna nie wymierza kar administracyjnych za nielegalny wywóz leków. Możliwość ich nakładania wprowadzono kilka lat wcześniej w ramach tzw. „ustawy antywywozowej”. Wysokie kary – sięgające nawet kilkudziesięciu milionów dla jednego podmiotu – miały zapobiec brakom leków w polskich aptekach. Przepisy już wtedy budziły kontrowersje, a eksperci wskazywali na ich wady (czytaj również: Kary za wywóz leków to placebo).
– To się nie mogło udać. Politycy liczyli już, jakie kary zapłacą przestępcy, ile z tego trafi do budżetu państwa, podczas gdy już wtedy wskazywaliśmy jasno, że grupy przestępcze zagrają państwu na nosie. To była, z żalem przyznaję, kabaretowa nowelizacja przepisów – wskazuje Marek Tomków. na łamach Wirtualnej Polski.
Już wtedy było jasne, że przedsiębiorcy wywożący nielegalnie leki, będą tworzyć spółki-krzaki, by uniknąć kar. Zaczęły powstawać fikcyjne przychodnie, często zakładane np. na bezdomnych Czechów czy spółki z wysp Vanuatu.
– Dla jasności: nie brakowało też Polaków. Niektórzy byli bezdomni i podpisali się za drobne, inni nieświadomi i skuszeni łatwym zarobkiem kwot rzędu 2-4 tys. zł znalezieni poprzez ogłoszenie typu „szukam prezesa”. Zdarzały się też przypadki osób, które w ogóle nie wiedziały, że utworzono na ich dane hurtownię farmaceutyczną – pisze Patryk Słowik na łamach Wirtualnej Polski.
Tragiczna ściągalność kar
Po publikacji raportu Najwyższej Izby Kontroli, która wskazała, że GIF nie nakłada kar za nielegalny wywóz, inspekcja wzięła się do pracy. Jak dowiedziała się Wirtualna Polska, do tej pory nałożono już kary w wysokości 664 711 507,65 zł. Problem jednak polega na tym, że państwo ma problem z ich ściągalnością (czytaj również: Rząd twierdzi, że sytuacja dotycząca wywozu leków jest dobra… Czy aby na pewno?).
– Z tytułu kar pieniężnych nakładanych przez GIF wyegzekwowano bowiem w 2020 r. 50 tys. zł, a w okresie styczeń-wrzesień 2021 r. 45 tys. zł. I tyle. Przykładowo w 2021 r. spośród 12 tytułów wykonawczych jeden został zakończony zapłatą, w czterech przypadkach z uwagi na stwierdzenie bezskuteczności egzekucji postępowanie egzekucyjne umorzono, w dwóch sprawach nie przystąpiono do egzekucji z uwagi na uprawdopodobnienie bezskuteczności egzekucji (art. 29 par. 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji), a w przypadku jednego tytułu umorzono postępowanie z uwagi na błąd co do osoby zobowiązanego – pisze Słowik.
Krajowa Administracja Skarbowa wyjaśnia, że okolicznością utrudniającą egzekucję kar jest fakt, że pomimo podejmowania przez organy egzekucyjne kroków w celu wyegzekwowania należności, zobowiązani nie posiadają majątku pozwalającego za efektywne zakończenie trwających postępowań.
– No tak, bezdomni Czesi oraz polskie słupy, na które pozakładano spółki-krzaki, nie mają pieniędzy – śmieje się funkcjonariusz skarbowy z Warszawy.
Źródło: ŁW/Wirtualna Polska
