Według raportu kampanie społeczne oraz refundacja szczepionki dla seniorów spowodowały istotny wzrost liczby szczepień na półpasiec z 14,9 tys. w 2024 r. do 176 tys. w 2025 r. To oznacza wzrost ponad dziesięciokrotny, co oznacza więcej zaszczepionych Polaków w ciągu zaledwie roku. To nie jest typowy, sezonowy wzrost. To systemowa zmiana, która pokazuje, co dzieje się, gdy bariera finansowa zostaje zniesiona, a szczepienia stają się łatwo dostępne – także w aptekach.
Co wydarzyło się w 2025 roku?
Kluczowe daty, które zmieniły obraz szczepień przeciwko półpaścowi:
Kwiecień 2025 – wprowadzenie refundacji szczepionki Shingrix:
- 100% refundacja dla osób 65+ z chorobami współistniejącymi (szczepionka bezpłatna)
- 50% refundacja dla osób 18-64 lata z konkretnymi schorzeniami (koszt dla pacjenta: ok. 375 zł za dawkę)
Sierpień 2025 – rozszerzenie katalogu szczepień dostępnych w aptekach w ramach NFZ, co zwiększyło ogólną świadomość o możliwości szczepień w aptekach.
- Czytaj również: Co trzeci Polak na pewno zachoruje na tę bolesną chorobę…
Trendy miesięczne – stabilny wysoki poziom
Dane pokazują stabilizację na wysokim poziomie po początkowym wzroście. Od maja do listopada 2025 roku liczba miesięcznych szczepień przeciwko półpaścowi utrzymywała się w przedziale 14-26 tysięcy, podczas gdy w analogicznym okresie roku poprzedniego były to zaledwie 1-2 tysiące szczepień miesięcznie. Ta stabilność to dobry znak – oznacza, że nie był to tylko jednorazowy „boom” po wprowadzeniu refundacji, ale trwała zmiana w dostępie do profilaktyki.
Epidemiologia półpaśca – co pokazują dane o zachorowaniach?
Dane z raportu pokazują, że zakażenia półpaścem występują równomiernie przez cały rok, na poziomie około 8 do 10 zakażeń na 100 tys. mieszkańców. To istotna różnica w porównaniu do grypy czy RSV, które mają wyraźną sezonowość. Brak sezonowości półpaśca wynika z mechanizmu choroby – to nie jest infekcja „łapana” od innych osób, lecz reaktywacja wirusa, który uśpiony w organizmie czeka na osłabienie układu odpornościowego. Stres, zmęczenie, inne choroby, osłabienie związane z wiekiem – wszystko to może wyzwolić wirusa.
Kto choruje najczęściej?
Analiza pokazuje wyraźny wzrost liczby przypadków wraz z wiekiem:
- Osoby poniżej 50 lat: najniższe ryzyko zachorowania
- 50-64 lata: wyraźny wzrost liczby przypadków
- 65+ lat: najwyższa liczba zachorowań na 100 tys. mieszkańców
Ta struktura wiekowa zachorowań jest zgodna z wiedzą medyczną – półpasiec najczęściej dotyka osoby starsze, u których układ odpornościowy jest słabszy. Około 30% osób, które w dzieciństwie przechorowały ospę wietrzną, zachoruje na półpasiec w ciągu życia, a ryzyko to znacznie wzrasta po 50. roku życia.
Powikłania – neuralgia popółpaścowa
Najgroźniejszym powikłaniem półpaśca jest neuralgia popółpaścowa – długotrwały, wyniszczający ból, który utrzymuje się po zagojeniu zmian skórnych. Około 30% chorych na półpasiec rozwinie to powikłanie, które może utrzymywać się miesiącami lub nawet latami, znacząco obniżając jakość życia.
- Czytaj również: Szczepionka przeciwko półpaścowi zmniejsza ryzyko demencji i poważnych zdarzeń sercowo-naczyniowych
Kobiety szczepiły się o 1/3 częściej
Wyraźnie widać, że kobiety szczepią się na półpaśca zauważalnie częściej niż mężczyźni. Według danych z e-zdrowia mężczyzn zaszczepiło się średnio miesięcznie około 30% mniej niż kobiet. Ta dysproporcja nie wynika z większego ryzyka zachorowania u kobiet (półpasiec dotyczy obu płci podobnie), lecz z ogólnych trendów w korzystaniu z profilaktyki – kobiety znacznie chętniej i częściej uczestniczą w programach prewencyjnych, regularnie odwiedzają lekarzy i są bardziej świadome zdrowotnie.
Struktura wiekowa – kto się szczepił?
Najwięcej szczepień wykonano w grupie 65+ lat. Absolutny lider wyszczepialności. To bezpośredni efekt bezpłatnego dostępu do szczepionki dla seniorów z chorobami współistniejącymi (cukrzyca, choroby sercowo-naczyniowe, POChP, stany po leczeniu onkologicznym) ta grupa stanowi ponad 90% zaszczepionych pacjentów. W przypadku pozostałych grup wiekowych odsetek zaszczepionych jest bardzo mały.
Podsumowanie – dane jako narzędzie zmiany
Dane o półpaścu pokazują jasno: odpowiednia polityka zdrowotna – łącząca finansowanie, uproszczenie procedur i wykorzystanie potencjału farmaceutów – przekłada się bezpośrednio na wzrost wyszczepialności.
Kilkunastokrotny wzrost liczby szczepień w ciągu roku to sukces, ale też wyzwanie. Sukces, bo pokazuje, że Polacy są gotowi się szczepić, gdy szczepionki są dostępne i przystępne cenowo. Wyzwanie, bo dane ujawniają obszary wymagające wsparcia. Regiony o niskiej dostępności, grupy demograficzne mniej aktywne w profilaktyce, bariery finansowe dla osób młodszych.
Źródło
- Centrum e-Zdrowia (2025). Raport o chorobach zakaźnych. Dashboard interaktywny. Dostępne pod adresem: https://ezdrowie.gov.pl/portal/home/badania-i-dane/raport-o-chorobach-zakaznych
©MGR.FARM
