Mgr.farm » Aktualności » Coraz więcej przypadków ptasiej grypy. Inspektoraty ostrzegają…

mgr farm. Daria Frisch wt. 28 lutego 2023, 08:01

Coraz więcej przypadków ptasiej grypy. Inspektoraty ostrzegają…

Od początku roku zwiększyła się liczba codziennych doniesień medialnych, dotyczących nowych ognisk ptasiej grypy w Polsce. Aktualnie jest to problem, który dotyka wiele rejonów świata. Czy większe zagrożenie zachorowaniem na tę ciężką chorobę obejmuje również ludzi?

Ptasia grypa - czy jest ryzyko dla ludzi?

Mgr.farm » Aktualności » Coraz więcej przypadków ptasiej grypy. Inspektoraty ostrzegają…

Grypa ptaków (AI – Avian influenza), d. pomór drobiu (FP – Fowl plaque) to ostra choroba zakaźna występująca powszechnie u ptaków. Za jej szczególną szkodliwość odpowiadają niektóre szczepy podtypów H5 i H7 wirusa grypy typu A. Została ona zakwalifikowana przez Światową Organizację Zdrowia Zwierząt jako niezwykle zakaźna i zaraźliwa choroba wirusowa drobiu, powodująca śmiertelność do 100%.

Grypa ptaków rozprzestrzenia się drogą pokarmową i oddechową. Pomimo tego, że ptaki są naturalnym gospodarzem wirusa grypy ptaków, to mamy też do czynienia z przypadkami przekroczenia bariery gatunkowej i przeniesienia wirusa na ssaki, w tym ludzi. Najbardziej prawdopodobne źródła zakażenia drobiu domowego to bezpośredni lub pośredni kontakt z wędrującymi dzikimi ptakami – zazwyczaj jest to ptactwo wodne. Z kolei człowiek ulega zarażeniu głównie poprzez kontakt z zakażonym drobiem. Rozprzestrzenianie wirusa może też następować poprzez zanieczyszczoną paszę, ściółkę, nawóz, wodę, sprzęt i środki transportu. Bardzo ważną rolę odgrywa człowiek – przyczynia się on do roznoszenia wirusa przez zanieczyszczone ubranie, obuwie czy sprzęt.

Patogenność wirusów tzw. ptasiej grypy jest zróżnicowana. Wyróżniamy 2 podtypy choroby:

Nisko zjadliwa grypa ptaków (LPAI – Low pathogenic avian influenza) – poprzez mutacje może przejść w wysoko zjadliwą grypę ptaków.
Wysoce zjadliwa grypa ptaków (HPAI – High pathogenic avian influenza) – ma ciężki przebieg, wywołują ją niektóre podtypy H5 i H7 wirusów, np. H5N1, jednak nie wszystkie wirusy tych podtypów są wysoce zjadliwe.

Objawy grypy ptaków u ludzi przypominają typowe symptomy grypy. Zaliczamy do nich:

gorączkę
ból gardła
bóle mięśni i stawów
kaszel
zapalenie spojówek
ataksję.

Sytuacja w Polsce i na świecie

Niebagatelna liczba tegorocznych przypadków wykrytej ptasiej grypy na całym globie przyniosła konsekwencje w postaci decyzji odpowiednich instytucji. Najbardziej niepokojące są wiadomości płynące z Kambodży – tam na grypę ptaków zmarła 11-latka. Było to pierwsze od prawie dekady zachorowanie w tym kraju, które w dodatku zakończyło się tragicznie. W związku z tym Światowa Organizacja Zdrowia podjęła współpracę z władzami Kambodży w celu dalszego czujnego monitorowania sytuacji w tym rejonie. Grozę może budzić też fakt, że wirus zajmuje coraz to nowe obszary – w tym roku objął on swym zasięgiem również Ekwador, Peru, Argentynę czy Urugwaj, co poskutkowało wprowadzeniem stanu zagrożenia zdrowia zwierząt.

Sytuacja w państwach Unii Europejskiej również nie prezentuje się optymistycznie. Łącznie odnotowano 166 ognisk u drobiu i 840 ognisk u ptactwa dzikiego (stan na 27 lutego 2023 roku). Spośród krajów UE najwięcej ognisk ptasiej grypy odnotowano w Niemczech (281), Francji (150) i Belgii (123). Polska w tym zestawieniu uplasowała się na 4. pozycji z liczbą 86 ognisk wirusa ptasiej grypy. Województwo wielkopolskie cechowało się największą liczbą ognisk u drobiu (ponad połowa przypadków), zaś województwo pomorskie – największą liczbą ognisk u dzikich ptaków (12 przypadków). O nowych ogniskach zakażeń informuje Główny Inspektorat Weterynarii dzięki danym pozyskanym od wojewódzkich inspektoratów weterynarii.

Co istotne, od 2005 roku 30 krajów zastosowało szczepienia przeciwko wysoce zjadliwej grypie ptaków. Są wśród nich Meksyk, Chiny i Egipt. Akces do stosowania szczepionki zgłosiła już Unia Europejska. Natomiast USA czy Wielka Brytania nie planują wprowadzenia szczepień.

Czy jest się czego bać?

Nowy szczep ptasiej grypy, nazwany kladem H5N1 2.3.4.4b, który wykryty został w 2020 roku, jest wyjątkowo zjadliwy i łatwo przenosi się wśród dzikiego ptactwa oraz na różne gatunki ssaków. Pojawiły się głosy obaw, że spowoduje on pandemię jeszcze bardziej śmiercionośną od COVID-19. Czy realnie ludzkość ma się czego obawiać?

Eksperci uważają, że mutacje, które pozwoliły wirusowi tak skutecznie zarażać dzikie ptactwo, jednocześnie utrudniły infekowanie ludzkich komórek. Aktualnie ocenia się, że epidemia H5N1 stanowi niskie zagrożenie dla ludzi.

– Zbawczą łaską dla ludzi jest to, że wydaje się, że wirusowi naprawdę trudno jest zmienić preferencje receptora – powiedział w jednym z wywiadów Richard Webby, dyrektor Centrum Współpracy WHO ds. Badań nad Ekologią Grypy u Zwierząt.

REKLAMA

Co natomiast podają polskie źródła? Na stronie Głównego Inspektoratu Weterynarii przeczytamy:

Zgodnie z dostępnymi danymi ocenia się, iż nadal istnieje prawdopodobieństwo wystąpienia kolejnych sporadycznych przypadków zakażeń ludzi wirusem ptasiej grypy A (H7N9) w Chinach i państwach sąsiadujących. Ryzyko rozprzestrzeniania się choroby u ludzi w następstwie przywleczenia zachorowań na teren Europy uznawane jest za bardzo niskie. Transmisja wirusa ptasiej grypy pomiędzy ludźmi jest w chwili obecnej ograniczona.

W chwili obecnej odnotowywane są sporadyczne przypadki zachorowań u ludzi z powodu zakażenia grypy ptaków A(H5N1), do których dochodzi najczęściej w wyniku bliskiego kontaktu ludzi z chorym i martwym drobiem. Dotychczasowe dane z dochodzeń epidemiologicznych nie potwierdzają łatwej transmisji wirusa z człowieka na człowieka. Zachorowania występują w Afryce i Azji. Do tej pory nie stwierdzono zachorowań ludzi z powodu zakażenia wirusem grypy ptaków A(H5N1) w Europie. Ryzyko zakażenia człowieka wirusem grypy ptaków A(H5N1) nadal określane jest, jako niskie i występuje przede wszystkim w krajach, w których stwierdzono utrzymujące się krążenie wirusa w populacji drobiu.

Jednocześnie specjaliści nie wykluczają możliwości zmutowania wirusa, który mógłby wywołać ogólnoświatową pandemię. Pozostaje zatem obserwować sytuację.

– Czy powinniśmy mieć na to oko? Tak. Czy powinniśmy nad tym rozmyślać? Raczej nie – stwierdził James Lowe, profesor weterynaryjnej medycyny klinicznej na uniwersytecie w Illinois.

Warto również wspomnieć, że niektóre firmy aktualnie pracują nad nowymi szczepionkami, m.in. jest to Glaxo Smith Kline.

Środki zapobiegawcze

Aby uchronić się przed zakażeniem wirusem ptasiej grypy w rejonach, gdzie wykryto ogniska choroby, dobrze jest stosować się do poniższych zaleceń prewencyjnych:

przestrzegać zasad higieny osobistej: mycia rąk przed spożywaniem pokarmów, po wyjściu z toalety itp;
przestrzegać higieny kaszlu i kichania;
unikać bliskiego kontaktu z osobami chorymi i ze zwierzętami;
spożywać tylko żywność poddaną właściwej obróbce termicznej: gotowaną, pieczoną, duszoną, dobrze wysmażoną;
stosować się do zaleceń miejscowych służb sanitarnych i lekarzy.

Źródła: