Sezon urlopowy już za nami, jednak każdy chyba jeszcze pamięta stres i niepewność związane z tegorocznymi planami wakacyjnymi. Szczególnie, jeśli wakacje te planował spędzić poza granicami kraju. Panująca na całym świecie pandemia sprawiała, że każdy kto zdecydował się na wylot z Polski, szczególną uwagę zwracał na bezpieczeństwo i… zawartość apteczki. A ta, jak doskonale wiemy, szczególnie w przypadku farmaceutów, potrafi przybrać monstrualne rozmiary…
A co gdyby nie trzeba było zabierać ze sobą, na zagraniczne wakacje, preparatów na każdą ewentualność? Gdyby wystarczyło, że farmaceuta pójdzie do lokalnej apteki we Włoszech, Grecji, Hiszpanii czy Turcji i wypisze swoją receptę, by otrzymać potrzebny lek? Czy wprowadzone 1 kwietnia 2020 roku recepty pro auctore i pro familia, wystawiane przez farmaceutów, dają taką możliwość? (czytaj również: Wystawianie recept pro auctore i pro familiae przez farmaceutów).
Postanowiliśmy zapytać o to Ministerstwo Zdrowia. Pismo w tej sprawie do resortu zdrowia wysłaliśmy 20 lipca. Znalazły się w nim dwa pytania:
- Czy wystawioną przez farmaceutę receptę pro auctore lub pro familia można bez problemu zrealizować także w aptekach poza granicami Polski?
- Jakie warunki musi spełnić taka recepta, aby dało się ją zrealizować poza granicami Polski?
To nie kwestia polskich przepisów…
Odpowiedź (datowana na 4 września 2020 r.) nadeszła nadeszła wczoraj (7 września). Jej autorem jest p.o. Dyrektora Departamentu Polityki Lekowej i Farmacji w Ministerstwie Zdrowia – Łukasz Szmulski (załączona poniżej). We wstępie wskazuje on, że zadane przez nas pytania nie kwalifikują się jako wniosek o indywidualną interpretację przepisów prawa. Ta bowiem zgodnie z art. 34 ustawy Prawo przedsiębiorców, przysługuje w sytuacjach jeśli dotyczy stosowania przepisów, z których wynika obowiązek świadczenia daniny publicznej lub składek na ubezpieczenia społeczne lub zdrowotne (czytaj również: Ministerstwo nie chce już odpowiadać na pytania farmaceutów o recepty…).
Niezależnie od tego dyrektor Szmulski wskazuje, że brzmienie przepisów jest „irrelewantne” z punktu widzenia oceny możliwości zrealizowania poza granicami jakiejkolwiek recepty wystawionej w Polsce.
– Przepisy prawa polskiego nie mają eksterytorialnego zakresu oddziaływania. Nie mogą tym samym kształtować uprawnień polskich obywateli na terytorium obcych Państw w przedmiotowym zakresie. To czy wystawiona w Polsce recepta, o określonym wzorze, z określonymi danymi, będzie zrealizowana – jako recepta transgraniczna – w państwie członkowskim EU/EOG zależy od tego, jak wymogi w tym względzie ukształtował tamtejszy ustawodawca – pisze Łukasz Szmulski.
Przedstawiciel DPLiF wskazuje, że analogicznie jest w przypadku recept wystawianych poza Polską – mogą one być zrealizowane na naszym terytorium jako transgraniczne, o ile spełniają wymagania polskich przepisów, w tym zwłaszcza zawierają określone przepisami ustawy Prawo farmaceutyczne minimum koniecznych danych (czytaj również: Recepta transgraniczna w praktyce farmaceuty).
Co to oznacza w praktyce? Otóż wszystko zależy od kraju, w którym farmaceuta chce zrealizować swoją receptą oraz obowiązujących tam przepisów. Resort zdrowia nie może więc zagwarantować, że poprawnie wypisana przez farmaceutę recepta zostanie zrealizowana w innym kraju (czytaj również: Ważne zmiany dotyczące importu docelowego oraz recept transgranicznych).
Papierowa czy elektroniczna?
Poza tym Departament zwraca uwagę na dodatkową okoliczność w związku z tą kwestią. Otóż co do zasady w Polsce obowiązują recepty w postaci elektronicznej i dotyczy to również recept wystawianych przez farmaceutów.
– Tymczasem nie jest natenczas zapewniona pełna kompatybilność systemów obsługujących recepty elektroniczne funkcjonujące w poszczególnych państwach członkowskich – wskazuje Szmulski.
Przypomnijmy, że od 8 stycznia istnieje obowiązek wystawiania recept w postaci elektronicznej. Dotyczy on również recept wystawianych przez farmaceutów (zarówno farmaceutycznych, jak i pro auctore oraz pro familia). Przepisy dopuszczają jednak możliwość wystawienia papierowej recepty, w sytuacji braku dostępy do systemu teleinformatycznego umożliwiającego wystawiania recept elektronicznych. Jednocześnie farmaceuci mogą zawnioskować do Narodowego Funduszu Zdrowia o dostęp do Portalu NFZ, w celu pobrania numerów recept papierowych (czytaj również: Recepty papierowe dla farmaceutów. Jak je wydrukować w Portalu Świadczeniodawcy?).
Zgodnie z obowiązującymi przepisami postać papierową mają też recepty transgraniczne. A wynika to przede wszystkim z faktu, że polskiego systemu e-recepty nie połączono jeszcze z podobnymi w innych krajach. Zresztą aktualnie jedynie między Finlandią i Estonią możliwa jest wymiana recept elektronicznych. Polska ma dołączyć do tych krajów z dniem 1 stycznia 2021 roku. Do tego dnia polskie apteki mają bowiem obowiązek podłączyć się do Krajowego Punktu Kontaktowego do spraw Transgranicznej Opieki Zdrowotnej. System ten umożliwi realizowanie i wystawianie w Polsce transgranicznych e-recept (czytaj również: Obowiązek podłączenia aptek do KPK zostanie przesunięty na 1 stycznia 2021 r.).
©MGR.FARM
