– Czy technik farmaceutyczny na 2-letnim stażu powinien złożyć wniosek o wpis do Centralnego Rejestru Osób Uprawnionych do Wykonywania Zawodu Medycznego?
– Czy po 26 września część techników farmaceutycznych może stracić możliwość wykonywania zawodu?
– Jakie wytyczne dla techników farmaceutycznych przygotowała jedna z sieci aptek?
Czy zaświadczenie jest niezbędne…
Dokładnie 26 marca 2024 roku w życie weszła ustawa o niektórych zawodach medycznych. Jednym z jej efektów jest utworzenie Centralnego Rejestru Osób Uprawnionych do Wykonywania Zawodu Medycznego. Osoby, które w momencie wejścia ustawy w życie były uprawnione do wykonywania zawodu medycznego, muszą do 26 września złożyć wniosek o wpis do nowego rejestru. Osoby te do 26 marca 2025 będą mogły wykonywać swój zawód, nawet jeśli takiego wypisu nie uzyskają. Wymóg ten dotyczy 15 zawodów medycznych, wśród których są elektrokardiolodzy, instruktorzy terapii uzależnień, pediatrzy, opiekunowie medyczni czy technicy farmaceutyczni…
I to właśnie sytuacja tych ostatnich budzi w ostatnich tygodniach pewne wątpliwości. A konkretnie chodzi o techników będących w trakcie odbywania 2-letniego stażu zawodowego. A to dlatego, że jednym z dokumentów, jaki osoby wykonujące ten zawód muszą złożyć, aby uzyskać wpis do Rejestru, jest zaświadczenie o ukończeniu stażu.
Kwestia posiadania takiego zaświadczenia budziła wątpliwości już kilka miesięcy temu. Wtedy jednak chodziło przede wszystkim o tych techników, którzy ukończyli staż lata temu, ich zaświadczenie zaginęła lub nie są wstanie go ponownie uzyskać (bo na przykład apteka, w której go odbywali już nie istnieje). Poza tym technicy, którzy swoją pracę zaczynali przed 2002 roku – gdy jeszcze nie obowiązywało rozporządzenie w sprawie odbywania praktyki w aptece przez technika farmaceutycznego – takiego nie musieli uzyskiwać.
Ministerstwo Zdrowia odniosło się do tych wątpliwości już w maju zapewniając, że w takich sytuacjach uzyskanie wpisu do Rejestru bez zaświadczenia jest możliwe. Wystarczy, że technik udokumentuje w inny sposób odbycie stażu – np. dyplomem ukończenia szkoły lub świadectwem pracy.
Co ze stażystami?
Część osób już wtedy zastanawiała się jednak co z technikami farmaceutycznymi, którzy nie posiadają zaświadczenia, bo nie ukończyli jeszcze 2-letniego stażu? Jedną z nich była Emilia Czystowska, radczyni prawna w firmie Gemini Polska. W kwietniu na swoim profilu na LinkedIn stwierdziła, że technik farmaceutyczny odbywający staż w dniu wejścia w życie ustawy o niektórych zawodach medycznych (26 marca 2024 r.) nie wykonuje jeszcze zawodu medycznego.
Wskazywała ona, że na brzmienie art. 91 ust. 1 ustawy Prawo farmaceutyczne, który określa uprawnienia technika farmaceutycznego w aptece. Przepis ten wyraźnie wskazuje, że czynności fachowe wykonywać może tylko „technik farmaceutyczny, posiadający dwuletnią praktykę w aptece w pełnym wymiarze czasu pracy,”.
– Przepis ten należy rozumieć w taki sposób, że warunkiem wykonywania jakichkolwiek czynności fachowych przez technika farmaceutycznego jest posiadanie dwuletniej praktyki zawodowej, poświadczonej zaświadczeniem – pisała Emilia Czystowska.
- Czytaj również: Tylko co trzeci technik farmaceutyczny w rejestrze. Co z resztą?
Innymi słowy technik farmaceutyczny musi najpierw odbyć dwuletnią praktykę w aptece i uzyskać zaświadczenie o jej odbyciu. Dopiero po tych dwóch latach będzie mógł złożyć wniosek o wpis do Centralnego Rejestru Osób Uprawnionych do Wykonywania Zawodu Medycznego.
Technik bez wszystkich uprawnień…
Podobnie uważa też Przemysław Nowak – Prezes Ogólnopolskiego Związku Zawodowego Techników Farmaceutycznych. W programie „Kwadrans z farmacją” wskazywał, że NFZ nie traktuje technika stażysty jako „pełnoprawnego” technika farmaceutycznego.
– Posiłkując się wypowiedziami ministerstwa zdrowia, jeśli chodzi o moje zapytania to dla nich technik-stażysta nie jest pełnoprawnym technikiem farmaceutycznym i nie musi składać wniosku o wpis do rejestru do czasu ukończenia stażu – zasugerował Przemysław Nowak.
- Czytaj również: Nowe wyzwania przed technikami farmaceutycznymi…
Wskazywał jednocześnie, że technik stażysta może taki wniosek o wpis złożyć, jednak nie jest to konieczne. Ostatecznie bowiem po zakończeniu stażu i uzyskaniu zaświadczenia, wpis w rejestrze (o ile zostanie dokonany) trzeba będzie aktualizować.
Na podobnym stanowisku stanęły też niektóre okręgowe izby aptekarskie, które w ostatnich dniach przypominały o konieczności złożenia wniosku o wpis do Rejestru przez techników. Najpierw Zachodniopomorska Okręgowa Izba Aptekarska, a później też Gdańska Okręgowa Izba Aptekarska takie informacje umieściły na swoich stronach internetowych. Jednak im bliżej 26 września, tym więcej wątpliwości zaczęło się pojawiać w tym zakresie wśród prawników…
Uprawnieni do wykonywania zawodu technika farmaceutycznego…
Kilka dni temu do naszej redakcji napisała mecenas Alicja Kociemba wskazując, że twierdzenie iż technicy na stażu nie muszą składać wniosku o wpis do Rejestru, jest niezgodne z prawem. Zwróciła ona uwagę, że zgodnie z ustawą o niektórych zawodach medycznych, do wykonywania zawodu technika farmaceutycznego wymagane jest uzyskanie dyplomu odpowiedniej szkoły potwierdzającego takie właśnie kwalifikacje.
– Podczas praktyki w aptece, wynikającej z art. 91 ust. 1 ustawy – Prawo farmaceutyczne, technik już wykonuje zawód. Co prawda jest to w ograniczonym zakresie i dopiero ukończenie praktyki daje mu pełne uprawnienia do pracy w aptece, ale już w trakcie praktyk wykonuje zawód, więc wpis jest potrzebny. Nie ma jednocześnie żadnego przepisu, który wyraźnie zwalniałby techników farmaceutycznych na praktyce z obowiązku złożenia wniosku o wpis do rejestru. Ostatecznie, jeśli nadal są wątpliwości, to i tak najlepiej taki wniosek złożyć – jeśli konkretny organ (wojewoda) będzie miał odmienną ocenę sytuacji, to wyda decyzję odmawiającą wpisu. Decyzja będzie zawierać uzasadnienie, z którego wynikać będzie przyczyna odmowy wpisu. Jednak nawet w takiej sytuacji technik farmaceutyczny na stażu zachowa się starannie, dopełni obowiązku złożenia wniosku w wymaganym terminie i nic nie będzie mu można zarzucić w tym zakresie.
- Czytaj również: Centralny Rejestr Osób Uprawnionych do Wykonywania Zawodu Medycznego niezgodny z RODO?
W jej ocenie zawód technika farmaceutycznego wymaga wpisu do rejestru, więc również osoby podczas praktyki w aptece, którzy już ten zawód wykonują, mają obowiązek złożenia wniosku o wpis do rejestru. Te osoby, które na dzień 26 marca miały uprawnienia do wykonywania zawodu technika farmaceutycznego, na złożenie wniosku mają czas do 26 września 2024 r. a bez wpisu mogą wykonywać zawód do 26 marca 2025 r.
2-letni staż nie jest niezbędny…
Ku takiemu samemu stanowisku skłania się też mecenas Marcin Flak z kancelarii Fairfield. W jego ocenie do Rejestru powinni podlegać również technicy w trakcie odbywania dwuletnich praktyk, choć przepisy są w tym zakresie niejednoznaczne.
– Na pierwszy rzut oka mogłoby wydawać się, że technik farmaceutyczny może wykonywać zawód dopiero po uzyskaniu pełni uprawnień zawodowych, tj. po zakończeniu praktyk, o których mowa w art. 91 Prawa farmaceutycznego i dopiero po tym czasie może zostać wpisany do Centralnego Rejestru. Regulacje dotyczące tej kwestii nie są jednak spójne. Po pierwsze, art. 2 Ustawy o niektórych zawodach medycznych określa wymagania, jakie należy spełnić, aby wykonywać zawód technika farmaceutycznego. Konieczność odbycia dwuletnich praktyk w aptece nie została tam wymieniona (nie wymienia jej również załącznik do Ustawy, w którym określono wykształcenie i kwalifikacje niezbędne dla poszczególnych zawodów) – wskazuje Marcin Flak.
Dodatkowo podkreśla, że zakres czynności wchodzących w zakres wykonywania zawodu technika farmaceutycznego wynikający z art. 13 Ustawy o niektórych zawodach medycznych jest szerszy niż uprawnienia zawodowe, które nabywa się po odbyciu dwuletnich praktyk zgodnie z art. 91 Prawa farmaceutycznego.
– Porównanie brzmienia tych dwóch przepisów może prowadzić do wniosku, że są czynności fachowe, które technik farmaceutyczny może wykonywać, chociaż nie zakończył jeszcze dwuletnich praktyk – wskazuje.
Co na to Ministerstwo Zdrowia?
W związku z różnymi interpretacjami przepisów i wątpliwościami samych techników farmaceutycznych, postanowiliśmy zapytać o tę kwestię Ministerstwo Zdrowia. Resort (Biuro Komunikacji) w nadesłanej odpowiedzi wskazuje, że w ustawie o niektórych zawodach medycznych, w wymogach dotyczących przedstawienia przez technika farmaceutycznego zaświadczenia o ukończeniu stażu, znajduje się określenie „jeśli dotyczy”.
– Posiadanie zaświadczenia o odbyciu przez technika farmaceutycznego praktyki w aptece nie jest obligatoryjne do uzyskania wpisu do Centralnego Rejestru Osób Uprawnionych do Wykonywania Zawodu Medycznego – wskazuje resort, potwierdzając to, co wiadomo już od maja.
Jak to się jednak ma do sytuacji techników stażystów, którzy zaświadczenie dopiero uzyskają? Zgodnie ze stanowiskiem Ministerstwa takie osoby też powinni złożyć wniosek o wpis do rejestru do 26 września, żeby uzyskać wymagany wpis do 26 marca 2025 r. Natomiast w świetle ustawy Prawo farmaceutyczne, dopiero po zakończeniu 2-letniej praktyki zawodowej i uzyskaniu zaświadczenia o jej odbyciu będą uprawnieni do wykonywania czynności, o których mowa w art. 91.
– Osoba wpisana do rejestru składa wniosek o zmianę danych w rejestrze, nie później niż w terminie 30 dni od dnia powstania zmiany danych (art. 9 ustawy o niektórych zawodach medycznych). Zatem, gdy technik farmaceutyczny ukończy praktykę i otrzyma zaświadczenie będzie mógł złożyć wniosek, a dane w rejestrze zostaną uzupełnione. Wniosek o zmianę danych w rejestrze nie podlega opłacie – wskazuje resort.
Ważny jest wpis, a nie wniosek o wpis?
Ministerstwo Zdrowia dodatkowo wskazuje, że to wpis do rejestru (a nie wniosek o wpis) jest warunkiem wykonywania zawodu technika farmaceutycznego.
– Ustawa umożliwia osobom, które na dzień jej wejścia w życie (tj. na dzień 26 marca br.) spełniały warunki w niej określone (w tym dotyczące posiadania kwalifikacji wymaganych do wykonywania zawodu) wykonywanie zawodu bez tego wpisu, nie dłużej jednak niż w ciągu roku od tego dnia – podkreśla Ministerstwo.
Zgodnie z art. 99 ust. 2 ustawy, osoby te wpisuje się do rejestru na wniosek złożony nie później niż 6 miesięcy od dnia wejścia jej w życie. Termin ten upływa z dniem 26 września 2024 r. Resort wskazuje, że złożenie wniosku do tego dnia ma na celu zagwarantowanie uzyskania wpisu do rejestru przed 26 marca 2025 r. Od 26 marca 2025 r. wszystkie osoby wykonujące zawody medyczne muszą posiadać wpis, aby móc wykonywać zawód. Dotyczy to też osób, które przez rok od dnia wejścia w życie ustawy mogą pracować w zawodzie bez wpisu do rejestru.
– Złożenie wniosku po tym terminie przez osoby, które na dzień wejścia w życie ustawy spełniały wymogi niezbędne do wykonywania danego zawodu medycznego nie uniemożliwia uzyskania wpisu. Jednakże mając na uwadze możliwą kumulację wniosków (wnioski składają wszystkie osoby wykonujące 15 zawodów medycznych, więc jest to duża grupa), istnieje ryzyko, że nie uzyskają one wpisu do 26 marca 2025 r., od którego jest on wymagany do pracy w zawodzie – wskazuje resort.
W związku z tym także technicy odbywający 2-letnią praktykę w aptece powinny złożyć wniosek o wpis do rejestru do 26 września, aby móc kontynuować zatrudnienie w aptece po 26 marca 2025 r. W ocenie resort są to bowiem „osoby, które na dzień wejścia w życie ustawy spełniały wymogi w niej określone, w tym wymóg posiadania kwalifikacji do wykonywania tego zawodu”.
– Złożenie przez takie osoby wniosku w późniejszym terminie potencjalnie może doprowadzić do sytuacji, w której nie uzyskają wpisu do dnia 26 marca 2025 r., a co za tym idzie – nie będą mogły pracować w zawodzie do czasu uzyskania tego wpisu – wskazuje resort.
Wytyczne sieci aptek…
Kwestia złożenia wniosku przez technika o wpis Rejestru leży w interesie samych techników, ale też właścicieli aptek, którzy ich zatrudniają. Dlatego też o konieczności wpisu przypominają izby aptekarskie, ale też pracodawcy. Jeden z nich – firma Dbam o Zdrowie – wysłała do swoich aptek wytyczne w tej sprawie. Ich zdjęcie otrzymaliśmy na naszą redakcyjną skrzynkę, z zastrzeżeniem jednak, by zdjęcia tego nie publikować.
Możemy jednak opisać co na zdjęciu się znalazło… W przesłanym aptekom piśmie DOZ przypomina, że od 25 marca 2025 roku do wykonywania zawodu technika będą uprawnione tylko osoby wpisane do Rejestru.
– Osoby posiadające dyplom Technika Farmaceutycznego są zobowiązane do złożenia wniosku o wpis do rejestru nie później niż do 26 września 2024 r. Osoby te bedą miały wykonywać zawód medyczny do 26 marca 2025 r. Bez uzyskania wpisu do rejestru. Zgodnie ze stanowiskiem MZ każdy Technik Farmaceutyczny, również stażysta, powinien złożyć wpis do Centralnego Rejestru Osób Uprawnionych do Wykonywania Zawodu Medycznego – czytamy w piśmie DOZ.
- Czytaj również: Technicy farmaceutyczni mają miesiąc na spełnienie obowiązku
Firma instruuje jednocześnie, że po ukończeniu stażu osoba wpisana wcześniej do rejestru składa wniosek o zmianę danych w rejestrze. Musi to jednak nastąpić nie później niż w terminie 30 dni od dnia powstania zmiany danych. Zmiana danych jest bezpłatna.
– Umożliwi to wykonywanie zawodu od pierwszego dnia po stażu, bez oczekiwania na wpis – czytamy w piśmie.
©MGR.FARM
