25 października rozpoczęły się szczepienia przeciwko COVID-19 nową szczepionką, dedykowaną dla obecnego sezonu infekcyjnego. Chodzi o jednodawkowy preparat Spikevax JN.1 0,5 ml. Jednocześnie od września br. trwa sezon szczepień przeciw grypie. Eksperci z Ogólnopolskiego Porgramu Zwalczania Chorób Infekcyjnych podkreślają, że warto namawiać pacjentów na przyjęcie obu szczepionek podczas jednej wizyty. Jest to nie tylko bezpieczne, ale i wpływa na oszczędność czasu dla pacjenta i zmniejszenie obciążenia dla systemu ochrony zdrowia.
- Czytaj także: Można już zamawiać nowe szczepionki na COVID-19
Jedna wizyta – dwa szczepienia
Rekomendacje krajowe oraz międzynarodowe podkreślają, że podanie więcej niż jednej szczepionki podczas tej samej wizyty pacjenta jest w pełni bezpieczne. Poza tym wiąże się z wieloma innymi korzyściami. Eksperci ds. szczepień podkreślają, że jeśli nie ma indywidualnych przeciwwskazań do podania jakiegoś preparatu, to koadministracja szczepień powinna być rutynowym działaniem w przypadku wszystkich szczepień zalecanych. Dotyczy to oczywiście również szczepień przeciwko grypie oraz przeciwko COVID-19.
– Bardzo ważną rekomendacją, jest zalecenie dotyczące koadministracji szczepień. W Polsce przyzwyczajono się do tego, że szczepienia podaje się osobno. Tymczasem nie ma żadnych powodów, żeby ich nie łączyć. – wskazuje prof. Adam Antczak, przewodniczący Rady Naukowej Ogólnopolskiego Programu Zwalczania Chorób Infekcyjnych.
To nie pacjent powinien inicjować chęć jednoczesnego szczepienia przeciw grypie i COVID-19
Czy to pacjent powinien zapytać o możliwość wykonania dwóch szczepień w czasie jednej wizyty? Zdecydowanie nie. To od osoby wykonującej szczepienia powinna wyjść propozycja. Należy przy tym wyjaśnić pacjentowi, jakie korzyści są z tym związane. Istotne jest także, aby podkreślić, że takie działanie jest bezpieczne. Nie wiąże się ono ze zwiększonym ryzykiem wystąpienia działań niepożądanych oraz spadkiem skuteczności podanych preparatów.
Eksperci podkreślają ponadto, że podanie dwóch szczepionek w trakcie jednej wizyty zwiększa możliwość wzrostu wyszczepialności społeczeństwa. To również większe prawdopodobieństwo, że pacjent zostanie zaszczepiony wszystkimi zalecanymi preparatami w odpowiednim czasie. Ma to duże znaczenie, jeśli chodzi o profilaktykę chorób układu oddechowego. Zwłaszcza w kontekście osób o dużym ryzyku wystąpienia poważnych powikłań, czyli osób starszych, oraz zmagających się z chorobami przewlekłymi.
– Takie rozwiązanie zwiększa akceptację dla szczepień, zmniejsza obciążenia administracyjne i logistyczne. – wskazuje prof. Aneta Nitsch-Osuch, specjalista epidemiolog.
Jak wykonać dwa szczepienia w trakcie jednej wizyty?
Podawanie więcej niż jednej szczepionki powinno wiązać się z kilkoma istotnymi zasadami. Konieczne jest ich podawanie oddzielnie, w dwa różne, oddalone od siebie miejsca anatomiczne. Przykładowo, w przypadku podawania w czasie jednej wizyty szczepionki przeciw COVID-19 oraz przeciw grypie, jedną z nich należy podać w jedno ramię, a drugą – w drugie. Jeśli zdecydujemy się jednak na podanie dwóch szczepionek w jedną kończynę, to odległość między dwoma wstrzyknięciami powinna wynosić co najmniej 3 cm. To ma na celu minimalizację ryzyka nakładania się kilku odczynów poszczepiennych.
– Mamy dwa ramiona, aby przyjąć co najmniej dwie szczepionki jednocześnie, np. pneumokoki i szczepienie przeciw grypie, Covid-19. W rzeczywistości tych szczepień w jednym czasie może odbyć się znacznie więcej. Rekomendacje polskich ekspertów OPZCI na obecny sezon obejmują wiele szczepień możliwych do przeprowadzenia w jednym czasie i jednym miejscu – podkreśla prof. Adam Antczak.
Jakie są ograniczenia w możliwości wykonania dwóch szczepień w trakcie jednej wizyty?
Jednym istotniejszych ograniczeń w wykonaniu obu szczepień w aptece jest brak możliwości wystawienia przez farmaceutę refundowanej recepty na szczepionkę przeciwko grypie. W efekcie pacjent, który chce wykupić preparat ze zniżką, musi uzyskać najpierw stosowną receptę w przychodni, a następnie zrealizować ją w aptece i tam się zaszczepić. Według zapewnień resortu zdrowia trwają prace, które mają ten problem zniwelować.
Chodzi o wdrożenie projektu nowelizacji ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych. Jedną ze zmian, które ma ona wprowadzić jest umożliwienie wystawiania refundowanych recept farmaceutycznych na szczepionki. Dzięki temu rozwiązaniu pacjent po zniżkową receptę na szczepionkę, nie będzie już musiał udawać się do lekarza. Zarówno wystawienie recepty, jak i zaszczepienie będzie możliwe podczas jednej wizyty w aptece.
Istotny jest również fakt, że nowelizacja tej ustawy przewiduje także możliwość wystawienia przez farmaceutów recept z uprawnieniami dodatkowymi. Da to szansę na wystawienie recepty dla seniorów, czy dzieci do 18. roku życia na szczepionki, które pacjent otrzyma w pełni bezpłatnie.
– Możliwość uzyskania recepty na szczepionkę bez konieczności wizyty lekarskiej skraca czas i upraszcza proces dla pacjentów, co bezpośrednio powinno przyczynić się do wyższego wskaźnika zaszczepienia społeczeństwa. – podkreśla resort zdrowia.
O tym problemie mówi także mgr farm. Łukasz Przewoźnik, który jest kierownikiem apteki wykonującej zarówno szczepienia przeciwko grypie oraz przeciwko COVID-19. Jest on przekonany, że gdyby umożliwiono farmaceutom wystawianie refundowanych recept farmaceutycznych to ilość wykonywanych szczepień znacząco by wzrosła.
– Jestem pewien że jeśli usługa była by refundowana dla wszystkich bez względu na wiek odsetek szczepień w aptecznych punktach szczepień byłby zdecydowanie większy – podkreśla mgr farm. Łukasz Przewoźnik.
Źródło: MB/OPZCI
