REKLAMA
wt. 28 lutego 2023, 09:33

Dlaczego lekarze i farmaceuci nie powinni reklamować leków?

“Reklamy z udziałem lekarzy czy farmaceutów są niedozwolone przede wszystkim z uwagi na misję zawodów medycznych, obowiązek postępowania zgodnie ze swoją wiedzą i doświadczeniem, przy jednoczesnym zrozumieniu indywidualnych potrzeb i interesu pacjenta”- w taki sposób resort zdrowia odpowiada na petycję dotyczącą umożliwienia reklamowania produktów leczniczych tylko i wyłącznie lekarzom oraz farmaceutom. Resort wskazuje ponadto, że osobisty udział lekarza lub farmaceuty w reklamie leków może podważać autorytet zawodów, które reprezentują. 

Ministerstwo Zdrowia wyjaśnia dlaczego lekarze i farmaceuci nie powinni reklamować leków (fot. Shutterstock)
Ministerstwo Zdrowia wyjaśnia dlaczego lekarze i farmaceuci nie powinni reklamować leków (fot. Shutterstock)

Dnia 17 listopada 2022 roku do Ministerstwa Zdrowia wpłynęła petycja, której autorzy wskazywali, że w reklamach produktów leczniczych powinni brać udział tylko i wyłącznie prawdziwi lekarze i farmaceuci, którzy pracują w firmach farmaceutycznych. Jednocześnie wskazano na konieczność wyeliminowania możliwości reklamowania produktów leczniczych, aktorów odgrywających rolę personelu medycznego.

Ministerstwo Zdrowia negatywnie odnosi się do proponowanych zmian

Ministerstwo Zdrowia w odpowiedzi do proponowanych zmian, wyraziło negatywną opinię. Resort zdrowia swoje zdanie uargumentował przepisami zawartymi w Ustawie Prawo Farmaceutyczne z 6 września 2001 r. oraz w Ustawie o Wyrobach Medycznych z 7 kwietnia 2022 r. W pierwszym z aktów prawnych zostało zawarte, że reklamą produktu leczniczego jest działalność polegająca na informowaniu lub zachęcaniu do stosowania produktu leczniczego, mająca na celu: 

  • zwiększenie liczby przepisanych recept; 
  • dostarczanie, sprzedaż lub konsumpcję produktów leczniczych; 

Wobec powyższego określono, kto nie może prowadzić tego typu działalności, która miałaby być skierowana do opinii publicznej. Są to osoby znane publicznie, naukowcy, osoby posiadające wykształcenie medyczne lub farmaceutyczne lub sugerujące posiadanie takiego wykształcenia. Co więcej, resort zdrowia przypomina, że w reklamach produktów leczniczych kierowanych do opinii publicznej nie można odwoływać się do zaleceń osób znanych publicznie, naukowców, osób posiadających wykształcenie medyczne lub farmaceutyczne lub sugerujących posiadanie takiego wykształcenia. 

Zgodnie z drugim ze wspomnianych aktów prawnych zabronione jest natomiast wykorzystywanie w reklamach wyrobów medycznych wizerunku osób wykonujących zawody medyczne. Co więcej, w reklamie wyrobów medycznych żaden z aktorów w niej występujący nie może podawać się za osobę wykonującą zawód medyczny, a także przedstawiać reklamowanego wyrobu w sposób sugerujący wykonywanie takiego zawodu (czytaj również: Od 1 stycznia obowiązuje zakaz, a lekarze nie zniknęli z reklam wyrobów medycznych…).

Podważanie autorytetu zawodu

Zdaniem resortu zdrowia powyższe przepisy jednoznacznie wskazują na niemożność odgrywania przez aktorów występujących w reklamach produktów leczniczych oraz wyrobów medycznych, osób wchodzących w skład personelu medycznego. Natomiast istnieje wiele przesłanek, które nie pozwalają na umożliwienie reklamowania produktów leczniczych bezpośrednio przez lekarzy oraz farmaceutów. Po pierwsze wskazuje się na podważenie autorytetu zawodu, które reprezentują. Podkreśla się, że zarówno lekarz jak i farmaceuta są przedstawicielami zawodów zaufania publicznego, których celem jest ochrona życia i zdrowia pacjentów. Natomiast zabiegi marketingowe stosowane w reklamach mogą skutecznie podważyć ich wiedzę oraz doświadczenie zawodowe, które przez lata zostało wypracowane.

Nasilenie zjawiska samoleczenia

Ministerstwo Zdrowia podkreśla ponadto, że występowanie lekarza lub farmaceuty w reklamie leku może mieć wpływ na decyzje związane z farmakoterapią podejmowane przez samego pacjenta. Opierając się o opinie osób posiadających autorytet zawodowy, może on chętniej kupić reklamowany produkt leczniczy w porównaniu z lekiem zalecanym przez lekarza podczas indywidualnej wizyty. Takie działanie mogłoby skutkować nasileniem zjawiska samodiagnostyki i samoleczenia, co bezpośrednio przekłada się na zwiększenie konsumpcji leków. Prowadzi to, do wzrostu ryzyka wystąpienia działań niepożądanych i pojawienia się niekontrolowanych interakcji z innymi stosowanymi lekami oraz z żywnością.

Reklamowanie produktów leczniczych przez lekarzy lub farmaceutów, mogłoby także prowadzić do powstania wątpliwości dotyczących tego, czy przedstawiciele tych zawodów będą kierować się tylko i wyłącznie dobrem wobec zdrowia i życia chorych, czy również korzyściami osobistymi, wynikającymi z udziału w reklamie.

Obostrzenia dotyczą także działalności w Internecie

Obowiązujące przepisy związane z zakazem reklamy leków oraz wyrobów medycznych nie dotyczą tylko i wyłącznie ich reklamowania w telewizji, radio czy prasie. Obejmują one także wszelkie działania marketingowe podejmowane w Internecie, w tym w social mediach. W związku z tym podejmowanie wszelkiej działalności przez przedstawicieli zawodów medycznych w sieci, w tym na ich prywatnych kontach w social mediach powinno być przemyślane. Nie powinno ono naruszać zasad reklamy określonych zarówno przez wspomniane na początku akty prawne, jak i kodeksy etyki zawodowej. Wpływ wielu przedstawicieli zawodów medycznych na użytkowników social mediów jest ogromny. Stąd ich działania mogą mieć ogromne znaczenie przy podejmowaniu przez pacjentów decyzji dotyczących ich zdrowia (czytaj więcej: Ministerstwo Zdrowia łagodzi obostrzenia dotyczące reklamy wyrobów medycznych).

Kodeksy etyki zawodowej a reklamowanie leków

Nie tylko ustawy Prawo Farmaceutyczne oraz o Wyrobach Medycznych regulują kwestię reklamowania leków oraz wyrobów medycznych przez przedstawicieli zawodów medycznych. Te grupy zawodowe obowiązują również kodeksy etyki zawodowej, które odnoszą się do tej kwestii. W Kodeksie Etyki Lekarskiej możemy przeczytać, że Lekarz nie powinien wyrażać zgody na używanie swego nazwiska i wizerunku dla celów komercyjnych. Natomiast Kodeks Etyki Aptekarza wskazuje, że aptekarz powinien unikać działalności przyczyniającej się do zwiększania konsumpcji produktów leczniczych. W związku z tym niestosowanie się do powyższych zasad może grozić pociągnięciem lekarza lub farmaceuty również do odpowiedzialności zawodowej.

©MGR.FARM

Jak oceniasz artykuł?

Twoja ocena: Jeszcze nie oceniłeś/aś artykułu

Udostępnij tekst w mediach społecznościowych

0 komentarzy - napisz pierwszy Komentujesz jako gość [ lub zarejestruj]