Z dniem 1 stycznia 2021 r. do Programu Szczepień Ochronnych zostało wprowadzone szczepienie ochronne przeciwko rotawirusom. Szczepienie jest bezpłatnym świadczeniem w ramach obowiązkowych szczepień ochronnych, wykonywanym w poradniach POZ i oddziałach neonatologicznych. Szczepienia będą realizowane w całym kraju jednym preparatem – szczepionką żywą RotaTeq podawanej doustnie w postaci roztworu o objętości 2 ml na dawkę w schemacie trzydawkowym.
Pierwsza szczepionka podawana jest dziecku po ukończeniu 6 tygodnia życia. Kolejne dawki powinny zostać podane przed ukończeniem 22 tygodnia z zachowaniem odstępów pomiędzy kolejnymi dawkami nie krótszymi, niż 4 tygodnie.
Zalecenia dotyczące realizacji szczepienia przeciwko rotawirusom zostały podane w Programie Szczepień Ochronnych na rok 2021, ogłoszonym w Komunikacie GIS z dnia 22 grudnia 2020 r. (Dz. Urz. MZ z dnia 22 grudnia 2020 r. poz. 117). Dla dzieci urodzonych w 2020 r. szczepienie jest zalecane, tj. nieobowiązkowe, gdzie koszt szczepienia ponosi rodzic.
O szczepionkach…
Szczepionki przeciw rotawirusom zawierają żywe, osłabione wirusy. Szczepienie nie chroni zbyt skutecznie przed infekcją, tak samo jak przechorowanie nie chroni przed ponowną infekcją. Rolą szczepionki jest natomiast ochrona przed ciężką biegunką wymagającą hospitalizacji. Z tej roli szczepionka wywiązuje się znakomicie – chroni 85-98% szczepionych dzieci przed hospitalizacją z powodu biegunki rotawirusowej. Szczepienie składa się z 2 lub 3 dawek podanych doustnie w odstępie przynajmniej 4 tygodni. Zaleca się podanie pierwszej dawki optymalnie w 6-8 tygodniu życia, ale nie później niż przed 12 tygodniem życia, a ostatniej – najlepiej do ukończenia 24 tygodnia życia. Szczepionki można podawać w czasie tej samej wizyty szczepiennej z innymi szczepieniami wskazanymi w Programie Szczepień Ochronnych. Od 2021 roku szczepienia przeciw rotawirusom są bezpłatne (czytaj więcej: Ostra biegunka infekcyjna u dziecka).
Przeciwwskazaniami do stosowania szczepionek przeciw rotawirusom są przebyte wgłobienie jelita, poważne zaburzenia układu odpornościowego, poważne reakcje alergiczne na substancje zawarte w szczepionce oraz ostre choroby infekcyjne, jak również występowanie biegunki lub wymiotów. Szczepionki są dobrze tolerowane. Rzadko po szczepieniu występuje przejściowo gorączka, biegunka, wymioty lub utrata łaknienia.
Kontrowersje na etapie projektu
Wskazanie, że szczepienia przeciw rotawirusom będą odbywały się szczepionką RotaTeq o tyle ciekawe, że jeszcze kilka miesięcy temu eksperci zarzucali Ministerstwu Zdrowia, że faworyzuje producenta konkurencyjnej szczepionko Rotarix. Gdy pod koniec sierpnia 2020 r. do konsultacji publicznych oddano projekt rozporządzenia zmieniającego rozporządzenie w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych, zaproponowano w nim by szczepienia chroniące przed zakażeniami wywołanymi rotawirusami były obowiązkowe dla dzieci między 6. a 24 tygodniem życia. Wielu ekspertów zwróciło wtedy uwagę, że taki zapis promuje jednego producenta szczepionek (czytaj również: Projekt obowiązkowych szczepień przeciw rotawirusom promuje konkretnego producenta?).
A chodziło o to, że Rotarix (produkowany przez GSK) podaje się w dwóch dawkach, z czego pierwszą należy podać po 6. tygodniu życia. Kolejną po upływie 4 tygodni. Zakończenie cyklu rekomenduje się przed upływem 16 tygodni życia dziecka, a najpóźniej do 24 tygodni życia – czyli w terminie wskazywanym przez projekt rozporządzenia. Z kolei cykl szczepienia Rotateq składa się z 3 dawek. Pierwszą podaje się po ukończeniu przez dziecko 6 tygodnia życia, a kolejne w odstępach co najmniej 4 tygodni. Szczepienie zaleca się zakończyć do 22 tygodnia, niemniej w szczególnych przypadkach 3. dawkę można podać przed 32 tygodniem życia (czytaj więcej: Po zarzutach ekspertów Ministerstwo zmienia zapisy dotyczące szczepień przeciw rotawirusom).
Ministerstwo Zdrowia poważnie potraktowało opinie ekspertów. W ostatecznej wersji rozporządzenia zapis otrzymał brzmienie „zakażeniom wywołanym przez rotawirusy obejmuje dzieci po ukończeniu 6 tygodnia życia do ukończenia 32 tygodnia życia”.
Źródło: ŁW/MZ
