Farmaceuci za naszą południową granicą już od dłuższego czasu domagają się zmian w obowiązującym w Czechach prawie farmaceutycznym. Tym, do czego dążą nasi koledzy z Czech jest poszerzenie posiadanych przez nich obecnie kompetencji. W szczególności tematem numer 1 jest umożliwienie wykonywania w aptekach szczepień ochronnych, a także zezwolenie na prowadzenie przez farmaceutów badań przesiewowych. Niestety propozycji tych nie popiera środowisko lekarskie w Czechach. Oficjalny sprzeciw złożył chociażby przewodniczący Stowarzyszenia Lekarzy Ogólnych Petr Sonka. Jego poglądy popiera także Zorjan Jojko, przewodniczący Stowarzyszenia Specjalistów Ambulatoryjnych. Jakie mają uwagi?
– Ich zdaniem obecne uprawnienia farmaceutów są wystarczające, biorąc pod uwagę formę edukacji farmaceutycznej w Czechach – brzmi uzasadnienie obydwu Panów.
Zdecydowanie nie zgadzają się z taką opinią farmaceuci w Czechach. W tym celu Dziekani Wydziałów Farmaceutycznych z Uniwersytetu Karola i Uniwersytetu Masaryka wydali specjalne oświadczenie. Co w nim zawarli?
Farmaceuci posiadają wystarczającą wiedzę i kompetencje
W opinii wspomnianych już dziekanów farmaceuci to grupa zawodowa, która posiada szeroki zakres wiedzy. I nie chodzi tu tylko o wiedzę czysto teoretyczną. Jak podkreślają w swoim piśmie dziekani – program kształcenia farmaceutów w Czechach przeszedł w ostatnich latach nie małe zmiany. Okazuje się bowiem, że nastąpiła w nim częściowa redukcja dyscyplin przygotowawczych, takich jak chociażby ścisła chemia. W zdecydowanie innym kierunku poszły natomiast zmiany w odniesieniu do przedmiotów bardziej praktycznych. Te skierowane na praktykę i pacjenta zyskały na znaczeniu poprzez zwiększenie ilości ich godzin i rozszerzenie omawianego podczas nich materiału.
– Całe kształcenie na kierunku farmacja przeszło w ciągu ostatnich lat duże zmiany. Ich celem było lepsze odzwierciedlenie zmieniającego się statusu farmaceuty i jego działalności – podkreśla Jaroslav Roh, z Uniwersytetu Karola.
⇒ Czytaj również: Klęska szczepień przeciw grypie. Drugi rok z rzędu spadek…
Mając to na uwadze środowisko farmaceutyczne nie zgadza się ze stwierdzeniem, że farmaceuci nie są dobrze przygotowani do proponowanych zmian w ich kompetencjach. A o jakie dokładnie zmiany chodzi?
Farmaceuci chcą szczepić i wykonywać badania przesiewowe…
Farmaceuci wykonujący swój zawód w Republice Czeskiej sugerują, że w najbliższym czasie prawo powinno zezwolić im na wykonywanie określonych szczepień w aptekach. Lekarze twierdzą jednak, że nie jest to dobry pomysł. Niektóre środowiska poddają w wątpliwość odpowiednie przygotowanie, a nawet bezpieczeństwo takiego modelu systemu opieki zdrowotnej. Innego zdania jest jednak krąg farmaceutyczny. Jako przykład wspomniani wcześniej dziekani podają chociażby Polskę. Autorzy oświadczenia skierowanego do lekarzy podkreślają, że szczepienia wykonywane są w dedykowanych temu pomieszczeniach, odizolowanych od reszty apteki. Co jednak ważniejsze – nie są one obarczone jakimś zwiększonym ryzykiem. Jakie jeszcze korzyści mogły by z nich płynąć?
– Dane wskazują na wzrost odsetka osób zaszczepionych przeciwko grypie po wprowadzeniu szczepień w aptekach – informują autorzy pisma.
Poza szczepieniami farmaceuci chcieliby mieć możliwość wykonywania badań przesiewowych. Niestety również i w tym temacie zdania farmaceutów i lekarzy są zgoła inne. Lekarze nie chcą, aby pracownicy aptek zabierali im ich kompetencje. Grupa zawodowa farmaceutów sugeruje jednak, że badania przesiewowe nie mają na celu diagnozowania i leczenia schorzeń. Są niejako metodą ich profilaktyki.
– Celem badań przesiewowych nie jest ustalanie diagnozy pacjenta, ale wychwytywanie niekontrolowanych pacjentów z grup wysokiego ryzyka i kierowanie ich na badanie przez lekarza – wyjaśniają farmaceuci.
W ich opinii wysoka dostępność placówek aptecznych, a tym samym dobrze wykształconych pracowników systemu opieki zdrowotnej ma szanse lepiej wykorzystać potencjał całego modelu odpowiedzialnego za zdrowie publiczne.
Czy jest szansa na kompromis?
Dziekani dwóch wspomnianych Wydziałów Farmaceutycznych mają nadzieję, że w najbliższym czasie uda się nawiązać współpracę ze środowiskiem lekarskim celem wypracowania wspólnego stanowiska w tej kwestii. Tym bardziej, że sektor ochrony zdrowia nieustannie się rozwija, a oczekiwania pacjentów z roku na rok rosną. Duże obciążenie publicznej służby zdrowia sprawia, że należy nieustannie poszukiwać metod jej wsparcia. Bez wątpienia w ten trend wpisuje się poszerzanie kompetencji farmaceutów.
– Mamy nadzieję, że znajdzie się na tyle odwagi, aby wykorzystać wiedzę i umiejętności farmaceutów do poprawy jakości opieki nad pacjentami – podkreślają przedstawiciele środowiska farmaceutycznego.
Czy tak się stanie? To okaże się zapewne w przeciągu najbliższych miesięcy i lat.
©MGR.FARM
