W 2021 roku we Francji uruchomiono specjalny program o nazwie „Jatroprev”. To eksperymentalny projekt prowadzony m.in. na terenie Hauts-de-France. Program jest efektem ustawy o finansowaniu ubezpieczenia społecznego z 2018 roku, która umożliwia niektórym organizacjom eksperymentowanie w dziedzinie ochrony zdrowia. W ramach tego projektu wykorzystuje się współpracę pomiędzy farmaceutami, lekarzami prowadzącymi i klinicystami. W jakim celu?
– Celem programu jest optymalizacja leczenia i przyjmowanych leków w celu zmniejszenia ryzyka jatrogennego u osób starszych objętych polipragmazją – brzmi uzasadnienie rozpoczęcia eksperymentu.
⇒ Czytaj również: Opieka farmaceutyczna zarzewiem konfliktu między farmaceutami i lekarzami?
Jak podkreślają autorzy programu eksperyment ma charakter interdyscyplinarny. Poza lekarzami włączono do niego także farmaceutów z Francji. Do tej pory zaangażowanych w program „Jatroprev” jest 272 farmaceutów. Jakie są założenia eksperymentu? Jaką rolę odgrywają w nim farmaceuci we Francji?
Farmaceuci we Francji ocenią ryzyko błędów terapeutycznych
W teorii program ma wypełniać lukę pomiędzy hospitalizacją pacjenta na oddziale geriatrycznym a powrotem do domu. Dotyczy to przede wszystkim tych pacjentów, którzy obarczeni są wysokim ryzykiem błędów jatrogennych (tj. wynikających z leczenia). Bez wątpienia takimi osobami są pacjenci przyjmujący jednocześnie wiele leków (czyli pacjenci z polipragmazją). W związku z powyższymi głównym kryterium włączenia do programu jest m.in. podeszły wiek (powyżej 75 lat). Dla pacjentów hospitalizowanych o włączeniu decyduje lekarz szpitalny. W odniesieniu do osób niehospitalizowanych propozycję włączenia do programu może wysunąć lekarz prowadzący lub farmaceuta.
– Początkowym kryterium przesiewowym jest recepta na 10 lub więcej leków o osób powyżej 75 roku życia – wynika z założeń programu „Jatroprev”.
Pacjenci zgłoszeni do programu zgłaszają się następnie do szpitala celem przeprowadzenia dokładnych konsultacji. Na miejscu prowadzona jest ponowna ocena przyjmowanego przez daną osobę leczenia celem jego optymalizacji. Zebrane w ponownym wywiadzie dane służą następnie jako podłoże do dokładnej analizy zasadności i efektywności farmakoterapii. W tym celu organizuje się multidyscyplinarne spotkanie konsultacyjne. Bierze w nim udział geriatrzy, lekarze szpitalni oraz zgłoszeni do programu farmaceuci we Francji. Konsultacje pomiędzy specjalistami prowadzi się telefonicznie lub za pomocą wideokonferencji. Wszystko w zależności od aktualnej dostępności.
– Przez średnio 20 minut wyjaśnia się i omawia postępowanie terapeutyczne. Następnie wydaje się zalecenia dotyczące optymalizacji leczenia i przedstawia się je pacjentowi – czytamy na stronach francuskiego serwisu farmaceutycznego.
Wskazówki i rekomendacje uzyskane w ramach wspólnych konsultacji wymienionych specjalistów stanowią na dalszym etapie podstawę do ewentualnej zmiany farmakoterapii u danej osoby. Jak dotychczas wygląda to z praktycznego punktu widzenia?
Wspólne konsultacje z farmaceutami pokazują błędy w farmakoterapii pacjentów
Do grudnia zeszłego roku poddanych konsultacjom zostało 281 pacjentów spośród 541 zgłoszonych do programu. W ramach prowadzonych spotkań i konsultacji dużą rolę przypisuje się farmaceutom, którzy rzucają nowe światło na zasadność i celowość łączenia niektórych leków i możliwe interakcje.
– Farmaceuci wyróżniają się zaangażowaniem oraz zwracają uwagę na aspekty z życia codziennego pacjentów, które mają wpływ na farmakoterapię – podkreśla Chloe Cornille, lekarz z oddziału geriatrycznego Szpitala Uniwersyteckiego w Amiens.
Pod koniec wspomnianego już spotkania konsultacyjnego opracowuje się spersonalizowany plan farmaceutyczny. Do tej pory wydano prawie 5300 zaleceń. To średnio ponad 15 zaleceń na jednego pacjenta. Zdecydowana większość z nich dotyczyła przeglądów terapeutycznych i konieczności modyfikacji przyjmowanych leków. Zalecenia te przedstawiane są pacjentom, którzy powinni je możliwie szybko wdrożyć w swoją terapię. Oczywiście nie pozostają oni bez dalszej opieki. Modyfikacja leczenia podlega następnie monitorowaniu i odbywa się 45 i 90 dni po jej rozpoczęciu. Jak pokazują dotychczasowe rezultaty program jest dobrze oceniany i brana pod uwagę jest jego rozbudowa.
– Na tym etapie eksperyment jest obecnie oceniany przez Ministerstwo Zdrowia, które rozważa jego rozszerzenia na cały kraj – czytamy na łamach Le Moniteur des Pharmacies.
Także sami uczestnicy programu w postaci farmaceutów i lekarzy pozytywnie oceniają możliwość współpracy i wspólnego konsultowania pacjentów. Pilotaż trwa do lipca 2024 roku.
©MGR.FARM
