REKLAMA
śr. 4 listopada 2020, 15:10

Farmaceuta odmówi sprzedaży prezerwatywy? Większej bzdury dziś nie przeczytacie

Tygodnik „Polityka” poinformował dziś, że w przyjętej w ubiegłym tygodniu ustawie o zawodzie farmaceuty znalazł się zapis umożliwiający farmaceutom odmawianie sprzedaży „środków do regulacji poczęć” będących wyrobami medycznymi. Przedstawiciele samorządu aptekarskiego dementują…

Przedstawiciele samorządu wskazują, że interpretacja zmian opisana w artykule "Polityki" to fake news (fot. Shutterstock)
Przedstawiciele samorządu wskazują, że interpretacja zmian opisana w artykule "Polityki" to fake news (fot. Shutterstock)

Zdaniem dziennikarki „Polityki” – Agaty Szczerbiak – w ustawie o zawodzie farmaceuty, która została przyjęta przez Sejm w ubiegłym tygodniu, znalazł się zapis umożliwiający farmaceutom odmowę sprzedaży prezerwatyw i innych produktów do tzw. antykoncepcji barierowej. Zdaniem autorki „nowelizowany przepis poszerza też grupę, ze względu na której zdrowie i życie aptekarz może nie wydać prezerwatywy – teraz będą to pacjenci oraz tajemnicze „inne osoby”” (czytaj również: Ustawa o zawodzie farmaceuty już w Senacie. Opublikowano treść po zmianach…).

A dokładniej chodzi o zmiany w art. 96 ust. 5 Prawa farmaceutycznego, który wymienia przypadki, gdy farmaceuta i technik farmaceutyczny mogą odmówić wykonania usługi farmaceutycznej lub wydania produktu leczniczego, wyrobu medycznego lub środka specjalnego przeznaczenia żywieniowego (czytaj również: Klauzula sumienia farmaceuty – czy jest potrzebna?).

A dokładniej przepisy mówią:

Fragment ustawy o zawodzie farmaceuty budzący kontrowersje
Fragment ustawy o zawodzie farmaceuty budzący kontrowersje

Zdaniem dziennikarki „Polityki” do tej pory farmaceuci mieli prawo odmówić wydania produktów leczniczych, czyli np. środków mających leczyć otyłość, wpływając na przyspieszenie metabolizmu. Farmaceuta miał prawo odmówić sprzedaży danego produktu jedynie z uwagi na „dobro pacjenta”.

– Obecnie procedowana nowelizacja rozszerza to pojęcia, co w praktyce pozostawia farmaceucie pełną dowolność decydowania o tym, czy wyda pacjentowi środki antykoncepcyjne – czytamy.

Bzdura i fakenews

Z takim rozumieniem przepisów nie zgadzają się jednak przedstawiciele samorządu aptekarskiego, a doniesienia „Polityki” nazywają fake newsem.

– Głupszej rzeczy, niż informacja, że Farmaceuta będzie mógł odmówić wydania prezerwatywy na podstawie Ustawy o zawodzie farmaceuty, dzisiaj nie przeczytacie – pisze Marek Tomków, wiceprezes NRA.



Podkreśla też, że przepisy zmieniono w ten sposób, aby pracownik apteki mógł np. odmówić sprzedaży strzykawek narkomanowi. Wtóruje mu Michał Byliniak (wiceprezes NRA, prezes ORA w Warszawie), który wprost określa doniesienia „Polityki” fake newsem i apeluje do redakcji o sprostowania.

– Nie ma takich zapisów w Ustawie o Zawodzie Farmaceuty ani odnośnie antykoncepcji ani jakiejkolwiek innej formy klauzuli sumienia. Proszę o sprostowanie tej informacji – pisze na Twitterze.



Stanowisko samorządu aptekarskiego w tej kwestii potwierdził też wiceminister zdrowia, Maciej Miłkowski – odpowiedziany ze strony resortu za ustawę o zawodzie farmaceuty.



Warto też wrócić uwagę, że prawo do odmowy wydania z apteki wyrobów medycznych, jakie zyskają jej pracownicy, koreluje z dynamicznym rozwojem tej kategorii produktów. Od kilku lat farmaceuci sygnalizują, że w wyrobach medycznych oraz częściej „tylnymi drzwiami” wprowadza się do sprzedaży „bez recepty” antybiotyki, do tej pory wydawane wyłącznie z przepisu lekarza. Interpelację w tej sprawie skierowała niedawno do Ministra Zdrowia posłanka Lewicy, Marcelina Zawisza. Zwracała uwagę, że taka kwestia ta jest tym bardziej istotna w świetle ustaleń Najwyższej Izby Kontroli dotyczących działania Narodowego Programu Ochrony Antybiotyków (czytaj więcej: Antybiotyk w wyrobie medycznym? Posłanka chce wyjaśnień…).

Zmiana w przepisach umożliwi pracownikom aptek ograniczenie nadużywania tego typu preparatów, które może prowadzić do szkodliwej antybiotykooporności.

Wątpliwości Lewicy

Nie wszyscy farmaceuci jednak doniesienia tygodnika dementują. Jerzy Przystajko – farmaceuta i działacz Lewicy – uważa, że zmiany w art. 96 pkt 5 ust 1. Prawa Farmaceutycznego poszerzają możliwości odmowy wydania określonych produktów w aptece o wyroby medyczne. Upatruje w tym próby wprowadzenia „tylnymi drzwiami” klauzuli sumienia dla farmaceutów. Jego ugrupowanie zwracało zresztą na to uwagę już w trakcie procedowania ustawy o zawodzie farmaceuty, podczas Komisji Zdrowia. Nikt jednak nie potraktował tego poważnie (czytaj również: GIF: Klauzula sumienia farmaceutów jest dopuszczalna, ale…).



Lewica w trakcie prac nad projektem ustawy o zawodzie farmaceuty apelowała też o zmiany, które uniemożliwiłyby farmaceutom udział w reklamach suplementów diety i wyrobów medycznych. Propozycje te nie zostały jednak przyjęte, dlatego ostatecznie Lewica wstrzymała się od głosu w ubiegłotygodniowym głosowaniu nad ustawą w Sejmie. Obecnie ustawa czeka na rozpatrzenie przez senacką Komisję Zdrowia. Lewica już zapowiedziała, zgłoszenie do niego poprawek. Jedna z nich ma dotyczyć wykreślenia wyrobów medycznych z art. 96 pkt 5 ust 1. Prawa farmaceutycznego.

©MGR.FARM

Profilaktyka i właściwa terapia odleżyny – na co warto zwrócić uwagę?

17 maja 202408:58

Odleżyny lub też ciężko gojące się rany to wymagający problem, który wbrew pozorom dotyka sporej grupy pacjentów. Pojawienie się odleżyn może komplikować proces terapeutyczny innej choroby, bądź też być powodem dodatkowych trudności wymagających wdrożenia właściwego postępowania. W tym kontekście zasadnym wydaje się posiadanie wiedzy nt. tego, jak radzić sobie z tego typu problemami. Warto też wiedzieć, jak przeciwdziałać powstawaniu odleżyn, gdyż obecne na rynku preparaty dają również i taką możliwość.

Odleżyny to tak naprawdę uraz/uszkodzenie obszaru skóry obejmującego zwykle skórę i tkanki podskórne [1]. W wielu przypadkach uszkodzenie obejmuje także podskórną tkankę tłuszczową [2]. Tego typu rany powstają na skutek ucisku, tarcia, wilgoci lub też połączenia wszystkich tych niekorzystnych czynników [1]. Nowe rekomendacje proponują, aby odleżyny definiować zatem jako „urazy uciskowe” [2].

Co do zasady odleżyny powstają głównie w miejscach narażonych na ucisk w czasie unieruchomienia danej osoby [2]. Oznacza to, że najbardziej narażone na pojawienie się odleżyn są tkanki znajdujące się w okolicach kości krzyżowej, kości ogonowej, a także kończyn dolnych, zwłaszcza bioder i pięt [2]. Wszystko dlatego, że długotrwały ucisk prowadzi wprost  do niedokrwienia tych okolic. W wyniku tego komórki w tych miejscach są niedotlenione i nieodżywione. Konsekwencją tego jest rozwój stanu zapalnego, nadprodukcja wolnych rodników i upośledzenie normalnych procesów regeneracji skóry [2]. Im dłużej utrzymuje się taki stan, tym większe ryzyko powstania odleżyn.

Kto jest najbardziej narażony na wystąpienie odleżyny?

Częstość występowania odleżyn jest różna, niemniej jednak istnieje zależność, że im dłuższy czas opieki nad pacjentem unieruchomionym, tym większe jest ryzyko tego typu zmian skórnych [2,3]. Generalnie statystyki pokazują, że częstość występowania waha się od kilku do nawet 30% u pacjentów objętych opieką długoterminową [3]. Pojawienie się odleżyn znacząco komplikuje dotychczasowy proces terapeutyczny i zwykle znacząco go wydłuża. Co gorsza – odleżyny zwiększają wskaźniki śmiertelności wśród pacjentów [3,4].

W praktyce istnieje kilka czynników, które wyraźnie zwiększają ryzyko wystąpienia odleżyn. Zalicza się do nich przede wszystkim unieruchomienie i ograniczenie mobilności danej osoby [2,3,4]. Nie bez znaczenia jest także wiek (osoby starsze są bardziej narażone z racji zmian w strukturze skóry oraz niedoborów dietetycznych) [2,3,4]. Odleżynom sprzyjają także niektóre schorzenia, jak cukrzyca, zakrzepica czy też reumatoidalne zapalenie stawów [2,4]. Wiele badań pokazuje jednak, że ogromne znaczenie w kontekście przeciwdziałania i terapii odleżyn odgrywa kwestia niedożywienia i braku konkretnych składników odżywczych w diecie [2,3,4,5].

Niedobory żywieniowe jako przyczyna odleżyny

Jak pokazuje zarówno teoria, jak i praktyka odżywianie i gojenie się ran są ze sobą ściśle powiązane [1]. Badania prowadzone na osobach z problematyką odleżyn uwidoczniły, że utrata masy ciała i niedobory żywieniowe znacząco zwiększają prawdopodobieństwo pojawienia się odleżyn [3]. Przykładem jest chociażby doświadczenie japońskie, gdzie prawie 59% osób po 65 roku życia z odleżynami było niedożywionych [3].

Z czego to wynika? Okazuje się, że stan odżywienia jest istotny dla procesów gojenia się ran. Brak składników odżywczych wydłuża chociażby fazę zapalną procesu gojenia, upośledza proliferację fibroblastów i zmniejsza poziom syntezy kolagenu [1]. Co więcej – niedożywienie ogranicza zdolności antyoksydacyjne organizmu, zwiększa podatność na infekcje (również w obrębie odleżyny) i wydłuża tym samym czas gojenia [1,2,3]. Wsparciem w takich sytuacjach jest uzupełnienie diety o niezbędne dla tych procesów składniki. Liczne wytyczne rekomendują w tym celu podaż białek. Niestety spora część pacjentów nie może ich przyjmować, z racji upośledzenia pracy nerek [1,6]. Co wtedy?

Aminokwasy wsparciem w terapii i profilaktyce odleżyn 

Wytyczne ESPEN (to europejska organizacja, która opracowuje zalecenia dietetyczne dla pacjentów z różnymi schorzeniami) rekomendują pacjentom z odleżynami przyjmowanie aminokwasów [3]. Pojawia się jednak pytanie, jakie konkretnie aminokwasy znajdują zastosowanie w tego typu problemach? Z pomocą przychodzą badania na pacjentach z odleżynami, według których w osoczu takich osób stwierdzono obniżone stężenia chociażby histydyny i tryptofanu [7].

Z kolei inne badania pokazały spore korzyści, jakie niesie ze sobą przyjmowanie przez takich pacjentów karnozyny [5]. Karnozyna to dipeptyd, składający się z dwóch aminokwasów: beta-alaniny i histydyny. Co do zasady posiada wiele biologicznych funkcji: działa antyoksydacyjnie oraz wspiera procesy gojenia się ran [5]. Mechanizm jej działania opiera się najprawdopodobniej na stymulacji fibroblastów do produkcji kolagenu oraz na zmniejszaniu stresu oksydacyjnego (który bez wątpienia ma miejsce w uszkodzonych tkankach) [5]. Badania udowodniły, że przyjmowanie przez takich pacjentów karnozyny przyśpiesza gojenie się ran [5,8].

Pellicar-F w prewencji i terapii odleżyn oraz ran przewlekłych

W kontekście zarówno przeciwdziałania, jak i właściwej terapii odleżyn dobrym rozwiązaniem może być produkt Pellicar-F, będący żywnością specjalnego przeznaczenia żywieniowego. Pellicar-F to preparat zawierający:

  • L-karnozynę, która rozpada się we krwi do beta-alaniny i histydyny
  • treoninę

L-karnozyna, jak już wspomniano wspiera procesy gojenia się ran. Dodatek treoniny i tryptofanu ma za zadanie uzupełnić to działanie. Warto też wiedzieć, że przyjmowanie tryptofanu zmniejsza odczucie niepokoju i poprawia nastrój [9]. To również istotne w kontekście takich pacjentów, gdyż stres dotykający takie osoby dodatkowo utrudnia proces gojenia [10]. Pellicar-F rekomenduje się przyjmować 2 lub 3 razy na dobę. Wskazany jest zarówno dla osób dotkniętych już problemem ran i odleżyn, jak również jako ich prewencja. Wszystko dlatego, że jak już wspomniano niedobory żywieniowe znacząco zwiększają ryzyko powstania tego typu zmian skórnych.

Wyłącznym dystrybutorem produktu w Polsce jest NGK Pharma Sp. z o.o.

Literatura:

  1. Joyce K. Stechmiller, Understanding the role of nutrition and wound healing, Nutrition in Clinical Practice, Volume 25, Number 1, 2010, 61-68
  2. Joshua S. Mervis, Tania J. Phillips, Pressure ulcers: pathophysiology, epidemiology, risk factors, and presentation, J Am Acad Dermatol, October 2019
  3. Seied Haidi Saghaleini, et.al., Pressure ulcer and nutrition, Indian J Crit Care Med 2018;22: 283-9
  4. Man-Long Chung, et.al., Risk factors for pressure injuries in adult patients: a narrative synthesis, Int. J. Environ. Public Health 2022,19,761
  5. Kensaku Sakae, et.al., Effects of L-carnosine and its zinc complex (polaprezinc) on pressure ulcer healing, Nutrition in Clinical Practice, Volume 28, Number 5, October 2013, 609-616
  6. Emily Haesler, et.al., National Pressure ulcer advisory panel, European pressure ulcer advisory panel and Pan Pacific injury alliance. Prevention and treatment od pressure ulcers: Clinical practice Guideline, Australia 2014
  7. Dawson B, Fevaloro E.J., High rate of deficiency in the amino acids tryptophan and histidine in people with wounds: implication for nutrient targeting in wound management – a pilot study, Adv Skin Wound Care 2009;22:79-82
  8. Ansurudeen I, et.al., Carnosine promotion of wound healing. (w:) Imidazole dipeptides chemistry analysis, function and effects, ed. R. Preedy, The Royal Society of Chemistry, 2015, 325-340
  9. Kikuchi A.M., et.al., A systematic review of the effect od L-tryptophan supplementation on mood and emotional functioning, J Diet Suppl. 2021;18: 316-333
  10. Vileikyte L., Stress and wound healing, Clin Dermatol 2007;25: 49-55

Jak oceniasz artykuł?

Twoja ocena: Jeszcze nie oceniłeś/aś artykułu

Udostępnij tekst w mediach społecznościowych

0 komentarzy - napisz pierwszy Komentujesz jako gość [ lub zarejestruj]