W grudniu 2022 roku Ministerstwo Zdrowia wraz z Głównym Inspektorem Farmaceutycznym opublikowało raport dotyczący rozwiązań w zakresie farmacji klinicznej oraz działalności farmaceutów w podmiotach leczniczych. Dokument ten jest efektem prac powołanego przez Ministra Zdrowia zespołu, w którego skład weszli m.in. przedstawiciele Ministerstwa Zdrowia, Głównego Inspektoratu Farmaceutycznego, Narodowego Funduszu Zdrowia, Rzecznika Praw Pacjenta oraz uczelni medycznych, konsultanci krajowi farmacji szpitalnej i farmacji klinicznej, przedstawiciele samorządu aptekarskiego, lekarskiego i diagnostów laboratoryjnych oraz towarzystw farmaceutycznych i związków zawodowych zrzeszających farmaceutów. Zespół liczył 28 członków (czytaj więcej: Dokąd zmierza farmacja kliniczna i szpitalna? Ministerstwo publikuje ważny raport!).
– Przedstawiony Raport dotyczy obszaru farmacji klinicznej, farmacji szpitalnej oraz wsparcia kadr farmaceutycznych i ich rozwoju. Zawiera także wykaz badań zlecanych lub wykonywanych przez farmaceutów w ramach świadczenia usług farmacji klinicznej – wskazuje Polskie Towarzystwo Farmacji Klinicznej.
Jak wskazuje organizacja, część Raportu poświęcona farmacji klinicznej prezentuje usługi farmaceuty klinicznego w zakresie wsparcia zespołu terapeutycznego oraz wsparcia pacjenta. Wskazuje też na konieczność współpracy i budowy zespołów interdyscyplinarnych zajmujących się szeroko pojętą farmakoterapią pacjenta hospitalizowanego.
– Najważniejszą rekomendacją w tym obszarze jest wsparcie procesu usankcjonowania obecności farmaceuty klinicznego w oddziale szpitalnym. Autorzy Raportu wskazują 37 rekomendacji konkretnych działań w obszarze farmacji klinicznej i szpitalnej zmierzających do właściwego umiejscowienia farmaceuty klinicznego i szpitalnego w systemie opieki zdrowotnej – podkreśla PTFK.
Czym jest farmacja kliniczna?
Najczęściej cytowana obecnie definicja została sformułowana przez specjalistów z Amerykańskiego Kolegium Farmacji Klinicznej (ang. American College of Clinical Pharmacy, ACCP), i mówi ona że farmacja kliniczna to „obszar farmacji zajmujący się nauką i praktyką racjonalnego stosowania leków”.
– W praktyce farmaceuta kliniczny jest częścią szpitalnego zespołu interdyscyplinarnego i razem z innymi osobami wykonującymi zawody medyczne bierze czynny udział w zapewnianiu pacjentom najwyższego poziomu opieki zdrowotnej. Do jego zadań i kompetencji należy pomoc w doborze odpowiedniego leku, schematu dawkowania czy drogi podania z uwzględnieniem indywidualnych potrzeb chorego, ocena ryzyka wystąpienia interakcji i działań niepożądanych oraz przedstawienie możliwych rozwiązań w celu ich wyeliminowania lub ograniczenia, udzielanie rzetelnej informacji o leku – wskazuje PTFK.
Farmaceuta kliniczny musi nie tylko wykazać się umiejętnością monitorowania terapii i posługiwania się wiarygodnymi źródłami informacji, ale powinien także przeprowadzać analizy farmakoekonomiczne w celu dokumentacji wpływu swoich działań na redukcję kosztów leczenia. Farmaceutę klinicznego można spotkać nie tylko w szpitalu, ale też przychodni POZ czy ośrodkach opieki długoterminowej. W raporcie ministerialnym opisane są takie usługi farmacji klinicznej jak koncyliacja lekowa, przegląd lekowy, edukacja pacjenta, lek specjalistyczny czy terapia monitorowana stężeniem leku.
Alternatywa dla pracy w aptece?
W Polsce obserwuje się stały rozwój farmacji klinicznej i wzrost jej znaczenia. W ostatnich latach stopniowo zmienia się rola farmaceutów w ochronie zdrowia. Następuje przeorientowanie ich zainteresowań z wytwarzania i dyspensowania leków ku aktywnemu rozpoznawaniu i zaspokajaniu potrzeb lekowych indywidualnych pacjentów, zapewnianiu im skutecznej i bezpiecznej farmakoterapii.
Polskie Towarzystwo Farmacji Klinicznej, ma na celu wspieranie rozwoju farmacji klinicznej w Polsce oraz zrzeszanie środowiska osób zainteresowanych tą dziedziną. Celem działalności Towarzystwa jest pomoc farmaceutom w wykorzystaniu ich wiedzy i kompetencji, ale także różnorodne działania na rzecz racjonalizacji leczenia, tworzenie wytycznych i zaleceń, rozwijanie współpracy interdyscyplinarnej, aktywność naukowa czy współpraca z innymi organizacjami (czytaj również: Farmaceutka w przychodni POZ pokazuje nową ścieżkę rozwoju zawodowego…).
– Ze względu na silne zorientowanie na współpracę wielodyscyplinarną Towarzystwo zaprasza do wspólnego działania wszystkich absolwentów oraz studentów uczelni medycznych szczególnie zainteresowanych farmacją kliniczną, którzy chcą aktywnie włączyć się w realizację jego celów. W bieżącym roku powołano Sekcje PTFK by rozwijać aktywności farmaceutów w różnych obszarach specjalistycznych – informuje Towarzystwo.
Chęć udziału w aktywnościach danej sekcji można zgłaszać w następujący sposób:
W przypadku bycia członkiem PTFK należy przesłać wiadomość do Koordynatora danej sekcji:
- Sekcja kardiologiczna
Koordynator: dr n. med. Agnieszka Skotnicka
e-mail: sekcjakardiologicznaptfk@gmail.com
- Sekcja ginekologiczno – położnicza
Koordynator: mgr farm. Olga Sierpniowska
e-mail: sekcjaginpolptfk@gmail.com
- Sekcja neonatologiczna i pediatryczna
Koordynator: dr n. farm. Dorota Kołodziej
e-mail: sekcjapediatrycznaptfk@gmail.com
- Sekcja hematologiczna
Koordynator: mgr farm. Beata Sobieska
e-mail: sekcjahematologicznaptfk@gmail.com
- Sekcja ds. terapii zakażeń
Koordynator: mgr farm. Piotr Łój
e-mail: sekcjazakazeniaptfk@gmail.com
- Sekcja geriatryczna
Koordynator: mgr farm. Zofia Zarzycka
e-mail: sekcjageriatrycznaptfk@gmail.com
- Sekcja Podstawowej Opieki Zdrowotnej
Koordynator: mgr farm. Agnieszka Moszczyński
e-mail: sekcjapozptfk@gmail.com
- Sekcja intensywnej terapii
Koordynator: mgr farm. Arkadiusz Adamiszak
e-mail: sekcjaitptfk@gmail.com
- Sekcja badań klinicznych
Koordynator: dr n. farm. Magdalena Beata Skarżyńska
e-mail: sekcjabadanklinicznychptfk@gmail.com
- Sekcja ds. opieki prehabilitacyjnej
Koordynator: dr n. farm. Piotr Kaczmarczyk
e-mail: sekcjaprehabilitacyjnaptfk@gmail.com
Osoby, które obecnie nie są członkami PTFK, mogą dołączyć poprzez:
- wypełnienie deklaracji członkowskiej dostępnej na stronie https://ptfk.pl/do-pobrania/
- przesłanie deklaracji pocztą elektroniczną oraz tradycyjną na adres PTFK
- opłacenie składki członkowskiej w wysokości 50 zł rocznie.
Adres i dane konta dostępne są na stronie PTFK.
Przesyłając wiadomość e-mail z deklaracją członkowską należy wskazać chęć przynależności do Sekcji.
Źródło: ŁW/PTFK
