W czerwcu 2025 r. GIF cofnął zezwolenie na prowadzenie apteki w małej miejscowości. Dla mieszkańców oznaczało to konieczność pokonywania 9 km do najbliższej placówki, a kolejne apteki znajdowały się w odległości około 20 km.
Przedsiębiorca wnioskował o wstrzymanie decyzji, argumentując nie tylko skutkami finansowymi, ale też zagrożeniem dla lokalnej społeczności:
– Decyzja GIF niesie za sobą trudne do odwrócenia skutki w postaci zakończenia działalności gospodarczej oraz utrudniony dostęp pacjentów do leków, zwłaszcza osób starszych, niepełnosprawnych i niemobilnych – wskazywał przedsiębiorca.
Straty finansowe i problemy kadrowe
Apteka stanowiła jedyne źródło przychodów przedsiębiorcy, a miesięczny zysk netto wynosił około 9 500 zł. Sąd zwrócił uwagę, że mimo utraty przychodów przedsiębiorca musiałby nadal ponosić stałe koszty, w tym opłaty za lokal, media, wynagrodzenia czterech pracowników, składki ZUS, podatki i utylizację leków.
Dodatkowo zwolnienie personelu mogłoby uniemożliwić szybkie wznowienie działalności. Kierownik apteki musi posiadać tytuł magistra farmacji i odpowiedni staż. Wymogów tych właściciel apteki nie spełniał.
– Proces rekrutacji do nowej apteki jest skomplikowany i długotrwały, a brak doświadczonych pracowników uniemożliwia zachowanie ciągłości świadczenia usług farmaceutycznych – podkreślił sąd.
Znaczenie demograficzne i skutki społeczne
WSA przywiązał dużą wagę do interesu publicznego, uwzględniając specyfikę małej miejscowości. Gmina liczy 3 423 mieszkańców, a średni wiek wynosi 43,3 lat. W 2023 roku aż 49,3% zgonów w gminie wynikało z chorób układu krążenia, 22,3% z nowotworów, a 8,4% z chorób układu oddechowego.
– Brak dostępu do apteki w małej miejscowości może wykluczyć osoby najsłabsze z korzystania z usług farmaceutycznych, w tym realizacji recept na leki ratujące życie. Dla mieszkańców niemobilnych, starszych i niepełnosprawnych dostęp do apteki oddalonej o 9–20 km może być praktycznie niemożliwy. – podkreślił sędzia.
Apteka pełni rolę lokalnego punktu opieki farmaceutycznej. Jej zamknięcie zmusiłoby mieszkańców do wielokilometrowych podróży, co szczególnie utrudniłoby życie osobom starszym, przewlekle chorym lub niemającym własnego transportu. WSA uznał, że takie okoliczności stwarzają realne ryzyko wykluczenia zdrowotnego i uzasadniają tymczasową ochronę przed natychmiastowym wykonaniem decyzji GIF.
- Czytaj także: Nie będzie zachęt dla aptek z małych miejscowości
Stanowisko GIF
GIF wniósł zażalenie na decyzję sądu. Twierdził, że wstrzymanie wykonania decyzji nie powinno opierać się na skutkach dla osób trzecich, a jedynie na ryzyku szkody dla przedsiębiorcy. Według inspektoratu czasowe wstrzymanie cofnięcia zezwolenia nie jest uzasadnione, ponieważ właściciel po wznowieniu działalności będzie mógł zatrudnić wykwalifikowaną kadrę.
GIF podkreślał również, że trudności w dotarciu pacjentów do apteki nie mogą stanowić podstawy do ochrony tymczasowej. Organ kwestionował też ocenę WSA dotyczącą problemów w pozyskaniu personelu w małej miejscowości. Sąd pierwszej instancji i NSA nie podzieliły tych argumentów. Uznały, że brak dostępu do apteki oraz trudności w ponownym skompletowaniu personelu stanowią realne i potencjalnie nieodwracalne skutki.
NSA oddalił zażalenie GIF, podkreślając, że wstrzymanie decyzji miało solidne podstawy w interesie publicznym i ochronie przedsiębiorcy.
– Konieczność zaprzestania prowadzenia apteki oraz zwolnienia pracowników w małej miejscowości może uzasadniać wstrzymanie wykonania decyzji. Brak dostępu do apteki stwarza niebezpieczeństwo powstania nieodwracalnych skutków w sferze społecznej – wskazał NSA.
Sąd podkreślił, że interes publiczny obejmuje ochronę zdrowia mieszkańców i zapewnienie ciągłości usług farmaceutycznych w gminach z ograniczoną liczbą placówek. Brak apteki w miejscowości mógłby utrudnić dostęp do leków ratujących życie, szczególnie osobom starszym, niepełnosprawnym i niemobilnym.
NSA zwrócił uwagę, że w małej miejscowości proces pozyskania wykwalifikowanego personelu jest czasochłonny i obarczony ryzykiem odejścia dotychczasowych pracowników do innych placówek. Połączenie trudności kadrowych i utraty przychodów stwarza realne zagrożenie dla przedsiębiorcy. Wstrzymanie decyzji pozwala uniknąć nieodwracalnych skutków ekonomicznych i społecznych na czas postępowania sądowego. NSA stwierdził, że WSA prawidłowo ocenił przesłanki wstrzymania decyzji GIF i w pełni uzasadnił konieczność udzielenia ochrony tymczasowej.
Źródło: Orzeczenie NSA
