Raport Stan Sanitarny Kraju jest podsumowaniem ubiegłorocznych działań Państwowej Inspekcji Sanitarnej. Publikacja opisuje najważniejsze obszary, jakie znajdują się pod nadzorem inspekcji. Dotyczy więc m.in. nadzór nad bezpieczeństwem żywności, wody pitnej czy kąpielisk, kosmetykami, środkami zastępczymi, higieną środowiska pracy, nauczania i wychowania. W swojej działalności inspekcja skupia się również na stanie sanitarnym placówek ochrony zdrowia oraz nadzorze przeciwepidemicznym.
– Oddajemy dziś w Państwa ręce opracowanie Stan Sanitarny Kraju. Jak co roku podsumowujemy w tym dokumencie całoroczną pracę pracowników Państwowej Inspekcji Sanitarnej, którzy każdego dnia działają na rzecz zdrowia publicznego i bezpieczeństwa sanitarnego – mówi Krzysztof Saczka, Główny Inspektor Sanitarny.
Działania inspekcji w 2022 r. skupiły się na utrzymaniu bezpieczeństwa sanitarno-epidemiologicznego kraju w związku z rosnącą liczbą uchodźców z Ukrainy. Sanepid dbał o utrzymanie właściwych warunków sanitarno-higienicznych w punktach recepcyjnych i miejscach zbiorowego zakwaterowania. Monitorował też zakażenia i choroby zakaźne u przybyszów. Prowadził także wśród nich działania w zakresie promocji zdrowia, np. szczepień i profilaktyki chorób.
Nadzór nad suplementami diety
Sprawowany przez organy Państwowej Inspekcji Sanitarnej nadzór sanitarny w zakresie bezpieczeństwa suplementów diety, zgodnie z ustawowymi kompetencjami, obejmuje zarówno produkcję, jak i dystrybucję tych produktów. Nadzór sanitarny sprawowany jest m. in. poprzez kontrole planowe i interwencyjne, realizację planu pobierania próbek, szybką wymianę informacji w ramach systemu RASFF (Rapid Alert System for Food and Feed), AAC (Administrative Assistance and Cooperation), a także przy współpracy z Państwową Inspekcją Farmaceutyczną.
Na terenie Polski funkcjonuje 368 wytwórni oraz 869 hurtowni suplementów diety podlegających nadzorowi Państwowej Inspekcji Sanitarnej. Zasady dobrej praktyki higienicznej (GHP) i/lub dobrej praktyki produkcyjnej (GMP) wdrożono w 351 wytwórniach suplementów diety oraz 795 hurtowniach. Wdrożony system HACCP posiadało 330 zakładów produkcyjnych oraz 558 hurtowni suplementów diety.
W 2022 r. organy Państwowej Inspekcji Sanitarnej skontrolowały:
- 293 wytwórców, tj. 79,62% wytwórców funkcjonujących na terenie kraju,
- 283 obiekty obrotu hurtowego, tj. 32,57% ogółu obiektów obrotu hurtowego suplementów diety.]
Kontrole wytwórców i dystrybutorów suplementów diety
W 2022 r. przeprowadzono łącznie 1571 kontroli w obiektach produkcji i obrotu hurtowego suplementami diety, w tym 277 kontroli interwencyjnych. W następstwie przeprowadzonych kontroli właściwe organy Państwowej Inspekcji Sanitarnej wydały łącznie 256 decyzji administracyjnych, w tym 166 decyzji skierowano do wytwórców suplementów diety oraz 90 do hurtowni zajmujących się ich dystrybucją.
– Ponadto organy Państwowej Inspekcji Sanitarnej wydały łącznie 78 decyzji zakazujących wprowadzania do obrotu różnych produktów kwalifikowanych do grupy suplementów diety – czytamy w raporcie.
W 2022 r. laboratoria Państwowej Inspekcji Sanitarnej w ramach badań środków spożywczych dokonały analiz laboratoryjnych 3657 suplementów diety, w tym:
- 2874 produkcji krajowej,
- 485 z krajów członkowskich UE,
- 298 produktów z importu.
Największy odsetek próbek zdyskwalifikowanych stanowiły produkty oceniane pod względem znakowania (84,68%). Nieprawidłowości w tym zakresie wykazano w 94 przypadkach badanych próbek (71 produktów krajowych, 17 z krajów UE, 6 spoza UE).
Niedozwolone substancje w suplementach
W 2022 r. Narodowy Instytut Leków w ramach umowy z GIS dokonał analizy 200 próbek suplementów diety pobranych przez organy Państwowej Inspekcji Sanitarnej.
– Badania prowadzone były w kierunku identyfikacji w suplementach diety niedeklarowanych aktywnych farmakologicznie substancji (syldenafilu, tadalafilu, wardenfilu, sybutraminy i ich analogów, winpocetyny, hupercyny, johimbiny), substancji zabronionych z listy Światowej Agencji Antydopingowej (WADA) z 2022 r – czytamy w raporcie.
Spośród przebadanych próbek w siedmiu próbkach wykryto substancje niedeklarowane w oznakowaniu. W trzech produktach wykryto substancje niedeklarowane – syldenafil, syldenafil w połączeniu z tadalafilem. W dwóch stwierdzono obecność johimbiny i w jednej ostaryny.
Źródło: ŁW/GIS
