Pod pismem skierowanym do Ministerstwa Zdrowia podpisali się przedstawiciele Fundacji Telemedycznej Grupa Robocza, Konfederacji Lewiatan, Pracodawców Medycyny Prywatnej, Pracodawców Rzeczpospolitej Polskiej, Pracodawców dla Zdrowia, Polskiej Izby Informatyki Medycznej i Stowarzyszenia HL7. Jego celem jest odniesienie się tych organizacji i przedstawienie wspólnego stanowiska ws. nadużyć w funkcjonowaniu, tzw. receptomatów oraz planowanych w związku z tym zmian regulacyjnych.
Zdalne wystawianie recept stało się powszechnie stosowane
Autorzy pisma wskazują, że umożliwienie wystawiania recept w sposób zdalny należy uznać za ogromne osiągnięcie krajowych projektów cyfryzacji, które umożliwiło wyeliminowanie kłopotów z dostępnością do świadczeń, co stanowi jeden z największych problemów polskiego systemu ochrony zdrowia. Usprawnienie takie jak wystawianie e-recept w czasie telekonsultacji jest niezwykle ważne w związku ze stałym ograniczeniem dostępności lekarzy.
Organizacje te zdają sobie, jednak sprawę, że wraz z umożliwieniem wystawiania e-recept przez lekarzy pojawiły się nadużycia, które stoją w sprzeczności z przyjętą ideą e-zdrowia i etyką zawodów medycznych. Wśród nich wymieniają funkcjonowanie portali internetowych zajmujących się handlem e-receptami oraz e-zwolnieniami, a nie zapewnieniem opieki medycznej dla pacjenta. Wskazują oni, że towarem będącym przedmiotem handlu na tego typu portalach są e-recepty i e-zwolnienia, a nie usługa konsultacji z pracownikiem medycznym.
Ponadto podkreślają oni, że na takich portalach nie przewiduje się w ogóle nawiązania kontaktu pacjenta z lekarzem. Jest to całkowicie niezgodne z etyką zawodową lekarza, bo w przypadku pojawienia się nowych problemów zdrowotnych, pacjent nie zostanie pokierowany dalej, np. w celu wykonania dodatkowych badań diagnostycznych. W związku z powyższym zdaniem autorów pisma konieczne jest wdrożenie działań mających na celu przeciwdziałanie tego typu nadużyciom. Jednak należy tego dokonać bez wpływu na zdalne usługi świadczone w sposób prawidłowy i nie budzący żadnych zastrzeżeń (czytaj także: Receptomaty pod lupą Ministerstwa Zdrowia).
Negatywnie o zmianach w „receptomatach”
Autorzy pisma negatywnie odnieśli się do zaproponowanych przez Ministerstwo Zdrowia zmian mających na celu ograniczenie nadużyć związanych z funkcjonowaniem receptomatów. Wskazują oni, że wprowadzenie dziennego limitu w wystawianiu e-recept lub e-zwolnień może wpłynąć na zmniejszenie dostępności do opieki zdrowotnej dla pacjentów, a także wprowadzi dodatkowe obciążenia administracyjne. Co więcej, liczenie wystawionych e-dokumentów może być szczególnie utrudnione w przypadku lekarzy pracujących w wielu placówkach.
Pod zasadność poddawana jest także możliwość wprowadzenia minimalnego czasu, jaki musi przeznaczyć lekarz na świadczenie telemedyczne. Zdaniem autorów pisma, wpłynie to negatywnie na pracę lekarzy, którzy dzięki rozwiązaniom z zakresu e-zdrowia umiejętnie optymalizują czas swojej pracy.
📢❌WSPÓLNE STANOWISKO ORGANIZACJI BRANŻOWYCH (@PracodawcyRP, @MedycynaPrywat, @TRobocza, @Konf_Lewiatan, @PracDlaZdrowia, Polska Izba Informatyki Medycznej, Polskie Stowarzyszenie HL7) w sprawie zapowiadanych zmian zasad zdalnego wystawiania e-recept ❗️
⬇️⬇️⬇️ pic.twitter.com/qyZo3rSOfs— Pracodawcy RP ZDROWIE (@zdrowiePRP) April 19, 2023
Jednocześnie podkreśla się zasadność wprowadzenia ograniczeń w preskrypcji niektórych leków wywołujących uzależnienia, w tym leków z kategorią dostępności Rpw. Jednak, przy ich tworzeniu należy pamiętać o konieczności zabezpieczenia dostępu do leków dla niektórych pacjentów, którzy potrzebują ich w ramach kontynuacji leczenia. Dla wielu z nich możliwość uzyskania e-recepty w ramach teleporady stanowi ogromne ułatwienie.
Podsumowując, wskazano, że zaproponowane przez resort zdrowia zmiany ograniczą jedynie nadużycia ilościowe, jednak nie sprawią, że świadczone usługi, które będą wypełniać te limity, będą na wysokim poziomie jakościowym (czytaj także: Sprzedaż e-recept nie ma nic wspólnego z teleporadą).
Standardy pozwalające ograniczyć nadużycia
Zdaniem autorów pisma, jedynym rozwiązaniem, które może istotnie ograniczyć nadużycia związane z funkcjonowaniem receptomatów, przy jednoczesnym nienaruszaniu usług e-zdrowia świadczonych w sposób prawidłowy, jest wprowadzenie interdyscyplinarnych Standardów Udzielania Świadczeń Telemedycznych. Takie standardy w pierwotnej wersji zostały już opracowane w porozumieniu z organizacjami pacjenckimi, przedstawicielami towarzystw naukowych oraz ekspertów medycznych przez Fundację Telemedyczną Grupa Robocza. Jednocześnie autorzy pisma wskazują, że obecnie przy Ministerstwie Zdrowia trwają prace nad ich udoskonaleniem.
Wyznaczone w ich wyniku standardy zakładają, że nadużycia związane z masowym wystawianiem e-recept i e-zwolnień nie powinny mieć w ogóle miejsca. Powinny się one opierać o następujące zasady:
- otrzymanie przez pacjenta e-dokumentów (takich jak e-recepty oraz e-zwolnienia) powinno nastąpić na podstawie stanu zdrowia pacjenta i być poprzedzone konsultacją z profesjonalistą medycznym;
- świadczenie telemedyczne powinno opierać się na rzetelnej wymianie informacji, a nie tylko pozornej, jak to ma miejsce w przypadku funkcjonowania receptomatów. Wystawienie e-recepty bez udzielenia porady lekarskiej powinno nastąpić tylko i jedynie w uzasadnionych przypadkach, jak np. kontynuacja leczenia w podmiocie leczniczym, pod którym opieką znajduje się pacjent;
- udzielana teleporada musi zapewniać pełne wsparcie dla pacjenta, który wymaga dalszego procesu diagnostycznego i leczniczego;
Autorzy opracowania wskazują, że prace nad wykrystalizowaniem standardów telemedycyny są na zaawansowanym etapie i zostały przedłożone do oceny Ministerstwu Zdrowia.
©MGR.FARM
