REKLAMA
Magazyn mgr.farm
Redakcja mgr.farm

Gwałtowny wzrost zakażeń wirusem odry. Czy grozi nam epidemia?

wt. 10 maja 2022, 08:01

Na początku 2022 roku wykryto o 79% więcej zakażeń wirusem odry niż w tym samym okresie zeszłego roku. WHO i UNICEF ostrzegają przed możliwym wybuchem epidemii.

Większość przypadków zakażeń odnotowano w miejscach borykających się z problemami ekonomicznymi bądź społecznymi spowodowanymi pandemią COVID-19 (fot. Shutterstock)
Większość przypadków zakażeń odnotowano w miejscach borykających się z problemami ekonomicznymi bądź społecznymi spowodowanymi pandemią COVID-19 (fot. Shutterstock)

W styczniu i lutym 2022 roku zanotowano gwałtowny wzrost zakażeń wirusem odry, którym można było zapobiec szczepieniami. Ofiarami nierównego dostępu do szczepień są głównie dzieci. Ryzyko wzrostu zakażeń wzrasta wraz z trwającą cały czas pandemią COVID-19. Obecnie znoszone są obostrzenia, coraz mniej osób stosuje się do zaleceń noszenia masek i trzymania dystansu społecznego. Na dodatek trwające konflikty na Ukrainie, w Etiopii, Somalii i Afganistanie prowadzą do zmniejszonego dostępu do szczepień, braku czystej wody oraz odpowiednich warunków sanitarnych.

W styczniu i lutym 2022 roku odnotowano 17 338 przypadków zakażeniem wirusem odry, w porównaniu do 9665 przypadków w tym samym okresie zeszłego roku. Naukowcy ostrzegają, że może to oznaczać również wybuchy innych chorób, które nie rozprzestrzeniają się tak szybko jak odra (czytaj więcej: Nowa Zelandia: farmaceuci będą szczepić, by ograniczyć epidemię odry).

REKLAMA

Zagrożenia związane z odrą

Koniec choroby nie oznacza końca problemów zdrowotnych. Odra znacznie osłabia układ odpornościowy, przez to wzrasta ryzyko zachorowania na zapalenie płuc, czy inne choroby zakaźne. Obecnie obserwujemy wzrost zachorowalności na wirusy, których łatwo można uniknąć stosując odpowiednie szczepienia. Większość przypadków zakażeń odnotowano w miejscach borykających się z problemami ekonomicznymi bądź społecznymi spowodowanymi pandemią COVID-19.

REKLAMA

 – Odra to coś więcej niż niebezpieczna i potencjalnie śmiertelna choroba. To również znak, że istnieją luki w globalnym dostępie do szczepień, luki na które bezbronne dzieci nie mogą sobie pozwolić – ostrzega Catherine Russell, dyrektor generalny UNICEF.

Podkreśla jak ważne są szczepienia w uniknięciu wzrostu zakażeń. W 2020 roku aż 23 miliony dzieci nie otrzymały odpowiedniej opieki zdrowotnej. Najwięcej przypadków odry zanotowano w Somalii, Jemenie, Afganistanie, Nigerii i Etiopii. Powtarzającym się powodem jest wszędzie brak szczepień.

– Nadszedł czas, by przywrócić niezbędne szczepienia i rozpocząć kampanie nadrabiania zaległości, aby każdy mógł mieć dostęp do ratujących życie szczepionek –  mówi dr Tedros Adhanom Ghebreyesus, dyrektor WHO.

Kampanie nadzieją na odporność

57 kampanii dotyczących chorób, którym można zapobiegać przez szczepienia jest wciąż odkładanych w czasie. 19 z tych kampanii dotyczy odry, oznacza to, że aż 73 miliony dzieci na całym świecie są obecnie narażone na chorobę. Już 2 dawki szczepienia uchroniłyby społeczeństwo przed wybuchem epidemii. Niestety zakłócenia związane z pandemią COVID-19 uniemożliwiły w wielu krajach wprowadzenie drugiej dawki, która jest niezbędna do uzyskania odporności (czytaj również: Grozi nam epidemia odry?).

REKLAMA

UNICEF i WHO wraz z partnerami pracują nad wzmocnieniem systemów szczepień. Proponują przywracanie kampanii, szerzenie wiedzy, by wzrosła świadomość pacjentów na temat odpowiedniej opieki zdrowotnej, identyfikację społeczności, które zostały pominięte w procesie szczepień. Oprócz tego obierają za cel upewnienie się, że dostarczanie szczepionki na COVID-19 jest niezależnie finansowane, tak aby nie odbywało się to kosztem dzieci i innych szczepień. Szybkie podjęcie odpowiednich działań daje nam nadzieję na ochronę zdrowia całego społeczeństwa.

Źródło: ML/WHO

REKLAMA
REKLAMA
Redakcja mgr.farm

Remedium na kobiece przypadłości

4 lipca 202212:48

Zakażenie grzybicze sromu oraz pochwy należy do jednych z najczęstszych schorzeń ginekologicznych, jakie pojawiają się u kobiet. Szacuje się, że nawet trzy na cztery z nich doświadcza go przynajmniej raz w swoim życiu [1], a co drugi przypadek ma charakter nawracający [2]. Objawy kandydozy są zróżnicowane, jednak mają wspólną cechą- wpływają negatywnie na samopoczucie kobiety, […]

Zakażenie grzybicze sromu oraz pochwy należy do jednych z najczęstszych schorzeń ginekologicznych, jakie pojawiają się u kobiet. Szacuje się, że nawet trzy na cztery z nich doświadcza go przynajmniej raz w swoim życiu [1], a co drugi przypadek ma charakter nawracający [2]. Objawy kandydozy są zróżnicowane, jednak mają wspólną cechą- wpływają negatywnie na samopoczucie kobiety, co utrudnia kontakty międzyludzkie i wykonywanie codziennych obowiązków [3]. W związku z tym kobiety poszukują leku, który skutecznie i jak najszybciej zniweluje przykre dolegliwości, których doświadczają. Takimi substancjami mogą być imidazole, np. klotrimazol stosowany dopochwowo, którym terapia może trwać zaledwie jeden dzień przy zachowaniu bardzo wysokiej skuteczności [4]. 

Etiopatogeneza kandydozy pochwy i sromu

Za zdecydowaną większość grzybic pochwy oraz sromu odpowiedzialne są drożdżaki gatunku Candida albicans. Przypuszcza się, że ich namnażanie odbywa się w obrębie jelita grubego. Stamtąd poprzez odbyt przemieszczają się one w kierunku narządów płciowych, w obrębie których rozpoczyna się ich kolonizacja [2]. 

REKLAMA

Za etiopatogenezę kandydozy pochwy i sromu odpowiedzialnych jest wiele czynników, wśród których możemy wymienić [2,3]: 

REKLAMA
  • zaburzenie funkcjonowania układu odpornościowego; 
  • stosowanie długotrwałej antybiotykoterapii; 
  • zmiany hormonalne organizmu (spowodowane np. stosowaniem hormonalnej terapii zastępczej, doustnych glikokortykosteroidów, czy ciążą); 
  • niekontrolowaną cukrzycę; 
  • nadmierną ilość cukrów prostych w diecie (wchodzą one w skład słodyczy, słodkich napojów, czy białego pieczywa); 
  • choroby alergiczne; 

Stanem predysponującym do wystąpienia zakażeń grzybiczych pochwy jest czas oczekiwania kobiety na narodziny dziecka. Oprócz występujących wówczas zmian hormonalnych pojawiają się także zaburzenia naturalnej flory bakteryjnej, obniżenie odporności, czy nietolerancja glukozy. Wszystkie te czynniki wpływają na wzrost ryzyka rozwoju zakażenia grzybiczego w obrębie narządów płciowych [1]. 

Objawy kandydozy pochwy i sromu

Do najczęstszych objawów kandydozy pochwy oraz sromu należy zaliczyć [3]: 

  • nieprawidłową, posiadającą nieprzyjemny zapach wydzielinę z pochwy, której charakterystyczną cechą jest także barwa przyjmująca odcienie od biało-żółtych do zielono-żółtych; 
  • zaczerwienienie oraz świąd, a nawet obrzęk w obrębie sromu; 
  • ubytki w naskórku w obrębie sromu, co może skutkować powstawaniem nadżerek;
  • zakażenie wstępujące układu moczowego; 

Nieleczona kandydoza może skutkować wystąpieniem zakażeń narządów płciowych, co może prowadzić nawet do niepłodności, a w przypadku kobiet ciężarnych wywoływać przedwczesny poród [4]. 

Imidazole w leczeniu grzybicy pochwy i sromu

Imidazole należą do najskuteczniejszych syntetycznych leków przeciwgrzybiczych. Ich mechanizm działania polega na zaburzeniu syntezy błony komórkowej grzybów. Substancje należące do tej grupy leków mają zdolność do hamowania izoenzymu 14-α-demetylazy cytochromu P-450. Jest on niezbędny, m.in. w procesie syntezy ergosterolu- steroidu wchodzącego w skład błon komórkowych. W efekcie nie tylko dochodzi do zmniejszenia jego ilości, ale i do zwiększenia stężenia toksycznego dla grzybów produktu pośredniego jego syntezy. Grzyby pozbawione ergosterolu stają się bardziej podatne na działanie czynników zewnętrznych ze względu na większą przepuszczalność ich błony komórkowej. Skutkuje to nie tylko zahamowaniem ich namnażania, ale i ich większą śmiertelnością [5]. 

REKLAMA

Przykładem substancji leczniczej należącej do grupy imidazoli jest klotrimazol. Wykazuje on aktywność przeciwgrzybiczą nie tylko wobec drożdżaków z rodziny Candida, ale i przeciwko dermatofitom, a także pleśniom. Co więcej, wykazano, że ma on także zdolność do hamowania aktywność bakterii Gram-dodatnich, jak np. Streptococcus, Staphylococcus,  czy Gram-ujemnych, jak np. Bacteroides [6]. 

Ponadto stwierdzono, że jednorazowe podanie dużej dawki klotrimazolu aktywizuje jego dodatkowy mechanizm przeciwgrzybiczy. Polega on na łączeniu się leku z zawartymi w błonie komórkowej grzybów nienasyconymi kwasami tłuszczowymi, co prowadzi do jej destabilizacji [5].

Klotrimazol w leczeniu zakażeń grzybiczych pochwy i sromu

Lekiem należącym do grupy imidazoli, który jest najczęściej stosowany w leczeniu grzybicy, jest klotrimazol. Jest on dostępny w różnej postaci (krem, tabletka dopochwowa, kapsułka dopochwowa). W przypadku jego dopochwowej aplikacji charakteryzuje się wysokim profilem bezpieczeństwa przy jednoczesnym zachowaniu bardzo wysokiej skuteczności terapeutycznej. Niskie ryzyko wystąpienia działań niepożądanych związane jest z tym, że po podaniu dopochwowym, do osocza wchłania się go zaledwie ok. 3%. Klotrimazol obecny w osoczu jest natomiast bardzo szybko metabolizowany, dzięki czemu nie wywołuje działania ogólnoustrojowego [7]. W związku, z czym klotrimazol aplikowany dopochwowo można stosować w ciąży, jednak w I trymestrze zalecana jest wcześniejsza konsultacja lekarska. Również jego podawanie dopochwowo nie jest przeciwwskazane w okresie karmienia piersią. Przed zastosowaniem preparatu dopochwowego z klotrimazolem w składzie przez kobiety w ciąży zaleca się szczegółowe przeczytanie ulotki dołączonej do produktu. Jest to związane z tym, że w przypadku niektórych preparatów należy je stosować bez użycia dołączonego do nich aplikatora. Jego zastosowanie mogłoby doprowadzić do uszkodzenia szyjki macicy. [6]. 

W przypadku tabletek i globulek dopochwowych na rynku farmaceutycznym występują one także w jednorazowej dawce 500 mg. Są one przeznaczone tylko i jedynie do pojedynczej aplikacji. Czy taka terapia jest w pełni skuteczna? Tak — dane literaturowe wskazują, że zastosowanie pojedynczej dawki klotrimazolu 500 mg daje podobny efekt leczniczy jak zastosowanie dawek mniejszych przez okres trzech dni. Co więcej, wykazano, że zastosowanie dopochwowo jednorazowej dawki klotrimazolu bardziej zmniejsza ryzyko nawrotu choroby niż w przypadku przyjmowania mniejszych dawek przez kilka dni [8].

W przypadku dopochwowej aplikacji preparatu zawierającego w składzie klotrimazol dobrym wyborem będzie zdecydowanie się na te występujące w postaci miękkich kapsułek dopochwowych. Ich aplikacja powinna odbyć się przed snem, jednak nie jest konieczne zapewnienie wilgotnego środowiska do jej rozpuszczenia, jak to ma miejsce w przypadku tabletek dopochwowych. Kapsułka dopochwowa z klotrimazolem w składzie jest dostępna w niektórych preparatach wraz z aplikatorem, który ułatwia podanie kapsułki głęboko do pochwy. Co jednak ważne, aplikatora tego nie powinny używać kobiety w ciąży, gdyż może to doprowadzić do uszkodzenia szyjki macicy [6].  

mgr farm. Maciej Birecki

Literatura

  1. Paczkowska I, Wójtowicz A, Malm A. Wybrane aspekty farmakoterapii kandydoz, Terapia i Leki 2010; 66 (8): 539-543. 
  2. Kotarski J, Drews K, Maleszka R, Rechberger T, Woroń J, Tomaszewski J. Stanowisko Zespołu Ekseprtów Polskiego Towarzystwa Ginekologicznego w sprawie leczenia ostrego i nawrotowego grzybiczego zapalenia pochwy i sromu – stan wiedzy na 2008 rok; Ginekol Pol 2008; 79: 638-652.
  3. Plagens- Rotman K, Jarząbek- Bielecka G, Mizgier M, Kędzia W. Wybrane zagadnienia związane z profilaktyką i leczeniem stanów zapalnych w ginekologii i praktyce lekarza rodzinnego, Med Rodz 2020; 23 (3): 91-95. 
  4. Drews K, Karowicz- Bilińska A, Kotarski J, Poręba R, Spaczyński M. Stanowisko Zespołu Ekspertów Polskiego Towarzystwa Ginekologicznego dotyczące produktu leczniczego Fluomizin, Ginekol Pol 2013; 84: 237-239.
  5. Szymańska M, Baranowski A, Płachta D. Przegląd preparatów najczęściej stosowanych w leczeniu chorób grzybiczych, Biul. Wydz. Farm. AMW 2007; 1; 1-12. 
  6. Karta Charakterystyki Produktu Leczniczego Canesten, kapsułka dopochwowa 500 mg. 
  7. Mendling W, Maged A, Zhang L. Clotrimazole for Vulvovaginal Candidosis: More Than 45 Years of Clinical Experience. Pharmaceuticals 2020; 13 (274): 1-23.
  8. Milson I, Forssman L. Treatment of vaginal candidosis with a single 500 mg clotrimazole pessary. Br J Vener Dis 1982; 58: 124-126. 

 

REKLAMA

Jak oceniasz artykuł?

Twoja ocena: Jeszcze nie oceniłeś/aś artykułu

Udostępnij tekst w mediach społecznościowych

1 komentarz Komentujesz jako gość [ lub zarejestruj]

Dlaczego już w styczniu i lutym pojawił się tak gwałtowny wzrost?