W roku 2023 lekarze i bioinżynierowie poczynili znaczne postępy na całym świecie dzięki nowym, innowacyjnym technologiom i metodom leczenia. Badania skupiały się głównie na opracowaniu nowych szczepionek, ale sukcesy były też widoczne w diagnostyce nowotworów czy neurologii.
Diagnostyka nowotworów
W minionym roku, brytyjscy naukowcy opracowali nowy test do diagnozowania raka, analizując związki w oddechu pacjenta z wykorzystaniem specjalnych rurek. Według głównego naukowca zespołu, profesora George’a Hanna z Imperial College w Londynie, różne nowotwory wydzielają różne gazy, dzięki czemu można je zidentyfikować w naszym oddechu.
– Wykrycie tych związków pozwala określić czy pacjent ma raka, a jeśli tak, to jakiego rodzaju – powiedział prof. Hanna, kierownik oddziału chirurgii i nowotworów.
Poprzednie badania wykazały 90-procentową dokładność i mogą wykryć raka jelit, trzustki i przełyku już na wczesnym etapie [1].
Malaria
Rok 2023 dał również nadzieję na kolejne kroki milowe w walce z malarią. Dwa lata temu Światowa Organizacja Zdrowia (WHO) zatwierdziła pierwszą na świecie szczepionkę przeciwko malarii, RTS,S. W roku 2023 zatwierdziła drugą tego rodzaju szczepionkę o nazwie R21 Matrix M. Jest to adiuwant na bazie saponin, który stymuluje zarówno humoralną, jak i komórkową odpowiedź immunologiczną na szczepionki [2]. Badania wykazały, że szczepionka po trzech dawkach zmniejszyła liczbę objawowych przypadków malarii o 75%. Obie szczepionki powinny zostać wprowadzone w kilku krajach Afryki w Nowym Roku [1].
Choroba Alzheimera
Miniony rok był także kamieniem milowym w badaniach nad chorobą Alzheimera. Lek lecanemab firmy farmaceutycznej Eisai oraz lek donanemab firmy Eli Lilly, o którym pisaliśmy w maju [3] uzyskały zezwolenia organów regulacyjnych w niektórych regionach. Podawanie donanemabu spowolniło pogorszenie stanu klinicznego o 20% w porównaniu z placebo. Skutkowało też zmniejszeniem o 40% pogorszenia zdolności do wykonywania codziennych czynności. Lacanemab natomiast skutecznie spowalnia postęp choroby Alzheimera o 27%. Oba leki pomagają w rozbiciu blaszki amyloidowej, która gromadzi się u osób chorych na chorobę Alzheimera w mózgu [1].
W roku 2023 rozpoczęły się też badania nad nowym testem na Alzheimera. Ma on mierzyć we krwi poziom różnych białek tau, a także genu powiązanego z ryzykiem choroby Alzheimera, o czym pisaliśmy w listopadzie [4].
Technologie w neurologii
Pacjent Gert-Jan Oskam usłyszał dwanaście lat temu, że po wypadku na rowerze, w wyniku którego doszło do uszkodzenia rdzenia kręgowego, już nigdy nie będzie mógł chodzić. Jednak w maju zeszłego roku lekarzom w Szwajcarii udało się dokonać przełomu w technologii leczenia paraliżu. Opracowali oni bezprzewodowe połączenie między implantami w mózgu i kręgosłupie, które wysłały sygnały stymulujące ruch w nogach.
– Implant mózgowy wychwycał ruchy, które wykonywałem biodrami, dzięki czemu rehabilitacja przyniosła znacznie lepsze efekty – powiedział Oskam.
Ten sam zespół chirurgów, neurologów i ekspertów w dziedzinie elektroniki po raz kolejny dokonał przełomu w listopadzie. Pomogli oni pacjentowi z chorobą Parkinsona samodzielnie chodzić, używając 16 elektrod umieszczonych na kręgosłupie, podłączonych do rozrusznika serca w jamie brzusznej [1].
– Jesteśmy głęboko przekonani, że wiele osób może odnieść korzyść z tej terapii – stwierdziła Courtine, profesor neurologii w Szwajcarskim Federalnym Instytucie Technologii w Lozannie [5].
Nie pozostaje nam nic innego, jak tylko czekać z niecierpliwością na kolejne przełomowe odkrycia w roku 2024.
Literatura:
- https://www.euronews.com/next/2023/12/28/from-new-vaccines-to-improved-diagnostic-tests-here-are-some-key-health-innovations-in-202
- https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC8121760/
- https://mgr.farm/aktualnosci/donanemab-nowy-lek-spowalnia-postep-choroby-alzheimera/
- https://mgr.farm/aktualnosci/trwaja-badania-nad-nowym-testem-na-alzheimera/
- https://www.reuters.com/business/healthcare-pharmaceuticals/swiss-designed-technology-helps-parkinsons-patient-walk-again-2023-11-06/
©MGR.FARM
