Angielscy badacze z Uniwersytetu w Yorku dokonali analizy stanu wód w 258 rzekach na świecie. Poszukiwali oni śladów obecności 61 różnych leków, wśród których wskazano karbamazepinę, metforminę oraz kofeinę. Do badania włączono rzeki z ponad połowy państw na świecie – w 36 z nich, nigdy wcześniej nie odbyły się podobne działania.
I tak, okazało się, że zanieczyszczenia farmaceutyczne obecne są na terenach wszystkich kontynentów, a także, że można wyodrębnić ścisłą korelację między statusem społeczno-ekonomicznym danego państwa oraz poziomem zanieczyszczenia lekami w rzekach na jego terytorium. Najbardziej zanieczyszczone mają być państwa z najniższymi dochodami (czytaj również: Ważna rola farmaceutów w walce z kryzysem klimatycznym).
Ponadto, wysoki poziom zanieczyszczeń tego rodzaju, dotyczył regionów o wysokiej medianie wieku oraz tych, na których stwierdzono duże lokalne bezrobocie oraz znaczące wskaźniki ubóstwa. Najsłabsze rezultaty w badaniu, uzyskały kraje położone w Afryce Subsaharyjskiej, Ameryce Południowej oraz w części południowej Azji.
Najsilniejszy wpływ na wysoki poziom zanieczyszczenia lekami, miały natomiast takie czynniki, jak: wyrzucanie śmieci wzdłuż brzegów rzek, niewłaściwa infrastruktura ściekowa, nieistniejące regulacje dla przemysłu farmaceutycznegom, a także przerzucanie zawartości szamb do lokalnych rzek.
Co więcej, analiza pokazała również, że w jednej czwartej miejsc, odnotowano potencjalnie szkodliwe stężenia zanieczyszczeń – wymienić tu należy sulfametoksazol (antybiotyk), propranolol (beta-bloker na problemy z sercem), a także cyprofloksacynę (antybiotyk) i loratadynę (lek przeciwhistaminowy na alergię).
Wśród przebadanych rzek, znalazły się m.in. te duże i popularne, wśród których Amazonka, Missisipi, Tamiza oraz Mekong. Także przekrój miejsc, w których pobrano próbki wody, miał być ogromny: począwszy od wenezuelskiej wioski Yanomami, w której nowoczesnych farmaceutyków nie używa się wcale, po miasta charakteryzujące się największym zaludnieniem na świecie, takie jak Delphi czy Nowy Jork. Próbki pobierano także m.in. na obszarach tundry w Kolorado, na Antarktydzie czy położonych w Tunezji pustyniach. Nie pominięto również obszarów niestabilnych politycznie , takich jak palestyński Zachodni Brzeg oraz Bagdad.
Naukowcy mają nadzieję, że dokładne monitorowanie obecności farmaceutyków w środowisku, pozwoli na stworzenie lepszych strategii ograniczania skutków, które te środki powodują (zobacz też: FIP: farmaceuci mogą pomóc w walce z zanieczyszczeniem powietrza).
Współkierownik projektu, dr John Wilkinson, zaznaczał:
– Dzięki 127 współpracownikom z 86 instytucji na całym świecie nasz projekt Globalnego Monitoringu Farmaceutyków stał się doskonałym przykładem tego, jak społeczność naukowa może się zjednoczyć, aby rozwiązywać problemy środowiskowe na dużą skalę. Od ponad dwóch dekad wiemy, że farmaceutyki przedostają się do środowiska wodnego, gdzie mogą wpływać na biologię żywych organizmów. Dzięki naszemu projektowi wiedza na temat tego zjawiska została znacznie poszerzona.
Eksperci akcentują także, że prezentowane przez nich podejście, mogłoby zostać w przyszłości zastosowane także w przypadku gleb, osadów, fauny oraz flory. Dzięki temu, można by z kolei stworzyć ogromne, światowe bazy danych zanieczyszczeń medycznych.
