Zespół naukowców z Brazylii na łamach czasopisma JAMA Psychiatry opublikował analizę danych z 11 randomizowanych badań klinicznych. Wzięło w nich udział łącznie 858 pacjentów z postawioną diagnozą niesezonowej depresji dużej lub choroby dwubiegunowej. Celem przeglądu systematycznego i metaanalizy była ocena, czy terapia jasnym światłem (z ang. Bright Light Therapy, BLT) można uznać za skuteczne leczenie wspomagające zaburzeń depresyjnych niezależnych od pory roku.
Światło jako istotny czynnik wpływający na nastrój
W komunikacie prasowym Amerykańskiego Towarzystwa Psychiatrycznego naukowcy z Brazylii przypomnieli, że „terapia jasnym światłem była badana jako potencjalne leczenie wspomagające w przypadku dużej depresji, ponieważ powszechnie wiadomo, że ekspozycja na światło jest czynnikiem wpływającym na nastrój i funkcje poznawcze człowieka.”
Z danych wynika, że niektórzy pacjenci stosowali leczenie światłem jako terapię wspomagającą do przepisanych leków. W praktyce terapia światłem odbywała się jako przebywanie przed lampą fluorescencyjną o mocy 10 000 luksów przez co najmniej 30 minut, a leczenie trwało od 1 do 6 tygodni.
Skuteczność leczenia porównano z wynikami pacjentów stosujących inne terapie wspomagające, takie jak jonizatory powietrza lub słabe czerwone światło. Za dobry wynik leczenia uznawano redukcję objawów depresji o co najmniej 50%. Według badaczy, cel ten został osiągnięty przez 60,4% osób stosujących terapię światłem oraz 38,6% osób stosujących inne metody wspomagające.
Pełna remisja depresji była również znacznie wyższa u pacjentów leczonych światłem niż u osób, które tej terapii nie miały. Odpowiednio było to 40,7% osób leczonych światem do 23,5% pacjentów leczonych innymi sposobami. Co więcej, poprawa stanu pacjentów stosujących leczenie światłem następowała stosunkowo szybko. Pierwsze zmiany miały miejsce zazwyczaj już w ciągu miesiąca.
Na podstawie wniosków wyciągniętych z analizy danych zespół badawczy z Brazylii podsumował swoją pracę stwierdzeniem, że terapia jasnym światłem jest skuteczną metodą leczenia wspomagającego zaburzeń depresyjnych niezależnych od pory roku i może przyśpieszać ustępowanie objawów i całkowite wyzdrowienie.
Niski koszt leczenia światłem jako dodatkowy atut
Za istotną zaletę terapii światłem należy uznać też fakt, że lampy używane do leczenia światłem są znacznie tańsze niż wiele powszechnie stosowanych leków i sesji psychoterapii.
– Głównym argumentem wspierającym stosowanie jasnego światła jako terapii wspomagającej jest koszt — napisali badacze. – Nawet jeśli koszty leczenia za pomocą leków przeciwdepresyjnych są bardzo zróżnicowane, ekspozycja na światło zewnętrzne zazwyczaj nie wiąże się z kosztami ani innymi ograniczeniami, co dodatkowo nasila potrzebę uznania terapii jasnym światłem za skuteczne leczenie wspomagające w leczeniu niesezonowych zaburzeń depresyjnych.
Poszukiwanie nowych metod leczenia depresji
Na depresję cierpi ponad 322 miliony ludzi na całym świecie. Niestety statystyki wskazują, że liczby te będą tylko rosnąć. Jedną z metod leczenia wspomagającego depresji niesezonowej jest terapia poznawczo-behawioralna (CBT). Wyniki badań nie potwierdzają jednak, aby była ona skuteczna u wszystkich pacjentów. Ciągle poszukiwane są nowe, bezpieczne metody, które mają wspomóc leczenie lekami przecidepresyjnymi, które jak powszechnie wiadomo, mają wiele efektów ubocznych. Jedną z nich jest opisywana metoda leczenia jasnym światłem.
- Czytaj również: Depresja u mężczyzn objawia się inaczej niż u kobiet…
Terapia światłem to codzienne eksponowanie na jasne światło, przy czym głównym sprzętem leczniczym są świetlówki lub sufitowe lampy fluorescencyjne. Biologiczny mechanizm działania terapii światłem jest nadal niejasny. Wiadomo, że depresja niesezonowa zwykle łączy się ze znacznymi zaburzeniami rytmu dobowymi. To z kolei łączy się z wahaniami nastroju w ciągu doby, zaburzeniami snu i przewlekłym zmęczeniem.
Depresja sezonowa
Sezonowe zaburzenie afektywne (SAD, czyli seasonal affective disorder) nazywane jest inaczej depresją sezonową. To nawracające duże zaburzenie depresyjne występujące sezonowo, zwykle rozpoczynające się jesienią i trwające w miesiącach zimowych. Zdecydowanie rzadziej SAD powoduje depresję wiosną lub wczesnym latem. Główne objawy to uporczywy smutek i niski poziom energii. Osoby najbardziej narażone na tzw. „zimowy blues”, jak też zwykło się też nazywać ten typ depresji, to młode kobiety, mieszkające daleko od równika i mające w wywiadzie rodzinnym depresję, chorobę afektywną dwubiegunową lub SAD. Typowe leczenie depresji sezonowej obejmuje leki przeciwdepresyjne, terapię światłem i witaminę D.
Źródła:
- Menegaz de Almeida A, Aquino de Moraes FC, Cavalcanti Souza ME, et al. Bright Light Therapy for Nonseasonal Depressive Disorders: A Systematic Review and Meta-Analysis. JAMA Psychiatry. https://jamanetwork.com/journals/jamapsychiatry/article-abstract/2824482
- https://www.drugs.com/news/bright-light-therapy-may-ease-multiple-forms-depression-121708.html
- Chengda Dong, Hongshuo Shi, Pulin Liu, Guomin Si, Zhaojun Yan, A critical overview of systematic reviews and meta-analyses of light therapy for non-seasonal depression, Psychiatry Research, Volume 314, 2022. https://www.sciencedirect.com/science/article/abs/pii/S0165178122002864
©MGR.FARM
