Baner zwinięty desktop
REKLAMA
REKLAMA
REKLAMA
REKLAMA
śr. 2 września 2026, 13:33

Leki z programów lekowych w aptekach. Czy nowe zadania oznaczają większą rolę farmaceutów w ochronie zdrowia?

Część leków stosowanych obecnie w programach lekowych ma być wydawana w aptekach ogólnodostępnych. Pacjent mógłby zdecydować, czy kolejną porcję terapii odbierze w szpitalu, czy w uprawnionej aptece. Dla farmaceutów i techników farmaceutycznych oznacza to możliwość pojawienia się w aptekach nowej kategorii produktów oraz nowych obowiązków związanych z ich wydawaniem i dokumentowaniem.

Nowoczesna apteka w Centrum Zdrowia Matki Polki kosztowała ponad 8 mln zł (fot. Shutterstock).
Wybrane leki stosowane w programach lekowych mogą być w przyszłości wydawane także w aptekach ogólnodostępnych.

Ministerstwo Zdrowia pracuje nad zmianami, które mają zmienić sposób dystrybucji części leków stosowanych w programach lekowych. Jak podał „Rynek Zdrowia”, celem jest umożliwienie pacjentom odbioru wybranych terapii w aptekach ogólnodostępnych. Nadzór na leczeniem ma jednocześnie zachować ośrodek specjalistyczny. To istotna zmiana organizacyjna. Obecnie program lekowy jest świadczeniem gwarantowanym, a leczenie prowadzone jest w placówkach posiadających odpowiedni kontrakt z NFZ. Program określa m.in. kryteria kwalifikacji, dawkowanie, sposób podawania leku oraz zakres badań koniecznych do monitorowania terapii.

REKLAMA

Projektowane rozwiązanie nie oznacza więc likwidacji programów lekowych ani przeniesienia całego leczenia do aptek. Apteka miałaby przede wszystkim stać się miejscem wydania wybranego leku. Kwalifikacja do programu, decyzje terapeutyczne i monitorowanie pacjenta nadal pozostawałyby po stronie ośrodka prowadzącego leczenie.

Leki z programów lekowych w aptekach?
CZYTAJ WIĘCEJ

Apteki będą wydawać leki z programów lekowych? W planach zapłata dla farmaceutów

Nowa recepta „Rp PL”

Jednym z kluczowych elementów projektu jest wprowadzenie specjalnej kategorii recept – „Rp PL”. Ma ona umożliwić wydawanie w aptekach określonych produktów leczniczych finansowanych w ramach programów lekowych. Projekt ustawy przewiduje również rozwiązania dotyczące dostarczenia produktu przez hurtownię bezpośrednio do wskazanej apteki.

Nie każda apteka będzie jednak automatycznie mogła realizować takie recepty. W projekcie przewidziano wykaz uprawnionych placówek oraz współpracę apteki ze świadczeniodawcą prowadzącym program lekowy.

Co zmieni się dla pacjenta?

Najbardziej widoczną korzyścią dla pacjenta ma być ograniczenie liczby wizyt w szpitalu związanych wyłącznie z odbiorem leku. Pacjent pozostanie objęty opieką specjalistycznego ośrodka i nadal będzie musiał wykonywać wymagane badania oraz zgłaszać się na wizyty kontrolne. Jeśli jednak jego terapia będzie stabilna i dany produkt zostanie objęty proponowanymi zmianami, po lek będzie mógł udać się do uprawnionej do tego apteki. Dla osób mieszkających daleko od ośrodków prowadzących programy lekowe może to oznaczać realne skrócenie drogi po kolejną dawkę terapii.

Podczas szkolenia omawiano złożoną problematykę przestępstw na rynku farmaceutycznym (fot. Shutterstock)
CZYTAJ WIĘCEJ

Ponad 250 mln zł na szkolenia dla kadr medycznych… ale nie dla farmaceutów

REKLAMA
REKLAMA

Mniej pracy administracyjnej dla szpitali?

Drugim celem reformy, jak podaje MZ, jest odciążenie placówek prowadzących programy lekowe. Jeżeli część leków będzie mogła być wydawana w aptekach, szpital nie będzie musiał angażować personelu w każdorazową obsługę pacjenta, którego wizyta służy jedynie odbiorowi kolejnego opakowania preparatu. Nie oznacza to jednak, że odpowiedzialność szpitala za prowadzenie terapii zniknie. Proponowane zmiany mają na celu rozdzielenie dwóch czynności, czyli prowadzenia specjalistycznego leczenia oraz logistycznego wydanie leku pacjentowi, które dziś często odbywają się w jednym miejscu.

Czy to rzeczywiście nowe kompetencje farmaceutów?

Choć w uzasadnieniu zmian pojawia się argument o wykorzystaniu potencjału aptek i farmaceutów, na obecnym etapie trudno mówić o rzeczywistym rozszerzeniu kompetencji zawodowych farmaceutów. Projekt koncentruje się przede wszystkim na tym, aby wybrane leki z programów lekowych mogły być wydawane w aptekach ogólnodostępnych. Nie ma w nim mowy o stworzeniu nowego świadczenia wykonywanego przez farmaceutę. Kluczowe będzie, jak MZ i NFZ ujmą zmiany w rozporządzeniach i umowach (np. wymóg obecności farmaceuty przy wydaniu, dokumentacja, raportowanie).

Co istotne, przepisy nie rozstrzygają jednoznacznie, że wydanie produktu w ramach „Rp PL” będzie czynnością zastrzeżoną dla farmaceuty. Nie wprowadzają też wyraźnego rozdzielenia tej czynności od kompetencji technika farmaceutycznego. Naczelna Izba Aptekarska wskazuje, że projekt wymaga doprecyzowania m.in. zakresu obowiązków farmaceutów i standardów sprawowania nadzoru nad terapią, a także zasad finansowania i rozliczania świadczeń oraz produktów leczniczych.

W praktyce rodzi się więc pytanie, czy projekt rzeczywiście wzmacnia rolę farmaceuty w systemie ochrony zdrowia, czy przenosi jedynie obowiązek logistycznego wydania kolejnych opakowań leku ze szpitala do apteki.

©MGR.FARM

Źródła

  1. Rynek Zdrowia: Ułatwienie dla chorych, odciążenie dla szpitali. Pacjent zdecyduje, gdzie chce dostać lek. — dostęp: 31.08.2026
  2. Gov.pl. Programy lekowe — dostęp: 31.08.2026
  3. Naczelna Izba Aptekarska – uwagi do projektu ustawy o receptach
REKLAMA
REKLAMA
Ikona Google News
mgr.farm na Google News Śledź najnowsze wiadomości
Dołącz do nas

Udostępnij tekst w mediach społecznościowych

REKLAMA