Wirus SARS-CoV-2 to patogen wywołujący COVID-19. Przebieg choroby zależy zwykle od indywidualnych predyspozycji każdego z nas. Niemniej jednak zakażenie wirusem u niektórych osób może prowadzić do tzw. długiego COVID-u. I choć dotyka mniej niż 10% chorych, to skutki jego mogą być na tyle poważne, że uprawniają do prowadzenia badań nad możliwościami jego niwelowania.
– Długotrwały COVID jest heterogenny, od pojedynczego objawu do poważnego zajęcia wielu narządów. Od łagodnego i krótkotrwałego do chronicznie wyniszczającego – czytamy we wstępie zamieszczonego na łamach The Lancet badania.
Długi przebieg choroby to także poważne zagrożenie dla zdrowia publicznego. Jego obecność odbija się nie tylko na zdrowiu fizycznym, ale też obejmuje kwestie psychiczne i ekonomiczne.
– Istnieje pilna potrzeba znalezienia potencjalnych metod leczenia i sposobów zapobiegania tej chorobie – twierdzi Carolyn Bramante, jedna z autorek badania.
⇒ Czytaj również: Jak szybko zanika odporność na COVID-19?
W tym celu naukowcy przyjrzeli się dobrze znanej substancji przeciwcukrzycowej, tj. metforminie. Czego udało się dowiedzieć?
Metformina a ryzyko długiego COVID-u
Metformina to znana substancja hipoglikemiczna. Odkryta i zastosowana w leczeniu cukrzycy w 1957 roku z powodzeniem stosowana jest do dziś. Już na początku pandemii pojawiały się głosy, że może ona znaleźć zastosowanie w farmakoterapii COVID-19. Ukazywały się zatem publikacje, badające wpływ metforminy na przebieg choroby. Większość z nich nie uwzględniała jednak wpływu leczenia na ryzyko wystąpienia długiego COVID-u. Badanie, o którym wspomniano dotyczyło właśnie tego rodzaju sytuacji.
– Badanie jest pierwszym, które sugeruje, że leki podawane w ostrej fazie COVID-19 mogą zmniejszać ryzyko długotrwałego COVID-19 – przekonują autorzy.
Kto został włączony do badania? Grupą badaną były osoby z potwierdzonym pozytywnym wynikiem testu na obecność SARS-CoV-2 w ciągu ostatnich 3 dni. Populacją, która wzięła udział w badaniu były osoby z grupy zwiększonego ryzyka ciężkiego przebiegu choroby. Chodzi przede wszystkim o pacjentów z nadwagą lub otyłością. W sumie grupa badana liczyła 1126 osób.
– Badanie obejmowało comiesięczną obserwację przez 300 dni w celu oceny hipotezy, że wczesne leczenie COVID-19 badanymi lekami zapobiegnie długiemu COVID-19 – czytamy w treści publikacji.
Uczestniczy badania mieścili się w przedziale wiekowym 30-85 lat. Grupa ta obejmowała także kobiety w ciąży i kobiety karmiące piersią. Jakie wyniki udało się uzyskać?
Metformina redukuje zagrożenie długotrwałym COVID-19
Uczestnicy badania zostali losowo przydzieleni do grupy badanej i grupy kontrolnej. Osoby w grupie badanej otrzymywały tabletki z metforminą przez 14 dni tuż po rozpoznaniu infekcji. Dawki metforminy zmieniały się w czasie trwania terapii. Pierwszego dnia było to 500mg, potem 2x500mg, a od szóstego dnia – 500mg rano i 1000mg wieczorem. Grupa kontrolna otrzymywała w tym czasie placebo.
– Skumulowana częstość występowania long covid do dnia 300 wyniosła 6,3% u uczestników otrzymujących metforminę – ustalono w toku weryfikacji zebranych wyników.
Jak ten wynik odnosi się do grupy kontrolnej? Okazało się, że wśród osób przyjmujących placebo długotrwały COVID-19 pojawił się u 10,4% uczestników. Tym samym metformina zmniejszyła częstość jego występowania w badanej populacji o około 41% w porównaniu z placebo. Substancja ta przynosi zatem wymierne korzyści kliniczne w farmakoterapii tej choroby. Należy jednak mieć na względzie, że badanie obejmowało osoby z grupy ryzyka, związanego z nadwagą lub otyłością. Istnieją także inne czynniki warunkujące uzyskanie tak wysokiego wyniku.
– Gdy metforminę podano w ciągu mniej niż 4 dni od wystąpienia objawów jej wpływ na zmniejszenie ryzyka długiego COVID-19 był potencjalnie większy niż u osób, które rozpoczęły stosowanie metforminy 4 dni lub dłużej po wystąpieniu objawów – zastrzegają autorzy badania.
Co odpowiada za korzystny wpływ metforminy?
Wielokierunkowe działanie substancji czynnej…
Okazuje się, że metformina nie ma tylko działania odnoszącego się do glukozy i zwiększania wrażliwości komórek na insulinę. Jak pokazują badania związek ten posiada też inne właściwości.
– Eksperymentalnie metformina wykazała in vitro aktywność przeciwko SARS-CoV-2 w hodowli komórkowej i ludzkiej tkance płucnej – informują naukowcy na łamach The Lancet.
W związku z tym metformina odznacza się także działaniem przeciwwirusowym wobec koronawirusa odpowiedzialnego za rozwój COVID-19. Jak podkreślają badacze – jeśli odkrycia zostaną potwierdzone, będą one głębokie i potencjalnie przełomowe. Przytoczone badanie jest tego przykładem.
– Jest to pierwszy wysokiej jakości dowód z randomizowanego, kontrolowanego badania, który pokazuje, że częstość występowania długotrwałego covidu można zmniejszyć poprzez interwencję medyczną metforminą – podkreślają naukowcy.
©MGR.FARM
