W 2021 roku wprowadzono minimalne normy zatrudnienia farmaceutów w aptekach szpitalnych i działach farmacji szpitalnej. Zgodnie z nimi w aptece szpitalnej należało zatrudnić kierownika apteki i jednego farmaceutę na każde rozpoczęte 100 łóżek lub stanowisk dializacyjnych w danej placówce leczniczej. Z kolei w przypadku działów farmacji szpitalnej niezbędny był farmaceuta na każde rozpoczęte 50 łóżek lub stanowisk dializacyjnych.
Po wprowadzeniu przepisów w 2021 r. wiele podmiotów leczniczych zgłaszało zastrzeżenia do wymaganych norm zatrudnienia. Szpitale tłumaczyły się brakiem farmaceutów na rynku pracy, chętnych do podjęcia pracy w aptekach szpitalnych. Z wyliczeń ekspertów wynikało, że w momencie wejścia w życie przepisów, w szpitalach brakowało około 1000 farmaceutów! Przez kolejne lata pojawiały się naciski, by przepisy poprawić.
- Czytaj również: Od 1 listopada nowe normy zatrudnienia w aptekach szpitalnych
W rezultacie w ubiegłym roku zmieniono wspomniane normy. Od 1 listopada 2023 roku w dziale farmacji szpitalnej wymagany jest etat kierownika (poprzednie przepisy nie wymagały takiego stanowiska) oraz kolejny etat farmaceuty, w przypadku gdy liczba łóżek/stanowisk dializacyjnych przekroczy 100. Natomiast w aptekach szpitalny obecnie musi być zatrudniony kierownik apteki i jeden farmaceuta na każde zakończone 100 łóżek.
Za mało farmaceutów w dziale farmacji szpitalnej
Odkąd obowiązują przepisy o minimalnych normach zatrudnienia farmaceutów mówi się, że nie są egzekwowane. Ustawa nie przewiduje bowiem żadnych sankcji za ich naruszenie. Nie do końca było też wiadomo, kto powinien weryfikować realizowanie norm zatrudnienia farmaceutów – inspekcja farmaceutyczna czy inspekcja pracy?
Okazuje się, że pod koniec 2021 roku kontroli w tym zakresie podjął się Podkarpacki Wojewódzki Inspektor Farmaceutyczny. W październiku 2021 r. przeprowadził planową kontrolę w działach farmacji szpitalnej na swoim terenie. Okazało się, że między innymi w dziale farmacji szpitalnej Samodzielnego Publicznego Zespołu Opieki Zdrowotnej w Ustrzykach Dolnych, zatrudniony jest tylko jeden magister farmacji. W placówce posiadające 108 łóżek powinno być ich przynajmniej trzech.
- Czytaj również: Problemy kadrowe w aptekach szpitalnych. Będzie jeszcze gorzej?
Podkarpacki WIF wydał więc decyzję nakazująca placówce dostosowanie działalności działu farmacji szpitalnej do przepisów. SPZOZ odwołał się od niej do Głównego Inspektora Farmaceutycznego. Te decyzję WIF uchylił, ale nie dlatego, ze uznał ją za błędną. GIF ustalił, że placówka powinna w dziale farmacji szpitalnej zatrudnić czterech, a nie trzech farmaceutów. Z Księgi Rejestrowej SPZOZ prowadzonej przez Wojewodę Podkarpackiego wynikało bowiem, że placówka ma 172 łóżka. Zatem nie 108 jak ustalił WIF…
– W związku z powyższym w dziale powinien być zatrudniony równoważnik 4 etatów farmaceutów – ustalił GIF dając placówce na ich zatrudnienie trzy miesiące.
Samodzielny Publiczny Zespół Opieki Zdrowotnej w Ustrzykach Dolnych nie zgodził się z tą decyzją. W rezultacie zaskarżył ją do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie.
Czy inspekcja farmaceutyczna może kontrolować normy zatrudnienia?
WSA w Warszawie uznał, że GIF prawidłowo ustalił i zinterpretował fakty oraz zastosował przepisy. W rezultacie oddalił skargę placówki. Zwrócił też uwagę, że jako podstawę do ustalenia minimalnej normy zatrudnienia w dziale farmacji szpitalnej należy uznać rzeczywistą ilość łóżek w danym podmiocie leczniczym, a nie wskazywaną przez SPZOZ średnią ich zajętość.
Samodzielny Publiczny Zespół Opieki Zdrowotnej w Ustrzykach Dolnych, złożył skargę kasacyjną na wyrok WSA do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Ten również nie dopatrzył się błędów w działaniu inspekcji farmaceutycznej i wyrokiem z 13 czerwca 2024 r. oddalił skargę. Co ciekawe SPZOZ na tym etapie zakwestionował kompetencje WIF i GIF do kontroli minimalnych norm zatrudnienia w dziale szpitalnym. W konsekwencji podważył też prawo tych organów do wydawania decyzji nakazujących w tym zakresie. NSA nie podzielił jednak tego poglądu.
– Państwowa Inspekcja Farmaceutyczna, sprawuje nadzór nad jakością, obrotem i pośrednictwem w obrocie produktami leczniczymi, z wyłączeniem produktów leczniczych weterynaryjnych. Z art. 120 ust. 1 pkt 2 u.p.f. natomiast wynika, że „W razie stwierdzenia naruszenia wymagań dotyczących obrotu produktami leczniczymi lub wyrobami medycznymi, właściwy organ nakazuje, w drodze decyzji, usunięcie w ustalonym terminie stwierdzonych uchybień” – wskazał Sąd.
Innymi słowy ustawowo przyznana kompetencja organów PIF dotyczy naruszenia zasad obrotu produktami leczniczymi między innymi w dziale farmacji szpitalnej.
Sygn. akt II GSK 2295/23 – Wyrok NSA
©MGR.FARM
