Nowe badania wykazały, że dieta ekstremalnie niskokaloryczna może prowadzić do remisji cukrzycy typu 2. Celem badania była ocena programu przeprowadzanego w Wielkiej Brytanii, który stanowił wspólną inicjatywę NHS (National Health Service) i Diabetes UK (brytyjska organizacja charytatywna zajmującą się walką z cukrzycą, zrzeszającą pracowników służby zdrowia). U około 1/3 osób, które brały udział w programie doszło do remisji cukrzycy. Z kolei średnia utrata wagi ciała uczestników wyniosła 16 kg.
We wspomnianym programie przeprowadzanym od września 2020 r. do końca 2022 r wzięło udział 7540 osób z cukrzycą typu 2. Głównym jego założeniem było zastosowanie całkowitej diety zastępczej (niskokalorycznej) przez 12 tygodni. Uczestnicy spożywali niskokaloryczne, zbilansowane posiłki. Były to głównie zupy, koktaile, kaszki, owsianki, ale też specjalne przekąski. Łączna ilość kalorii nie przekraczała 800-900 kcal. Po tym etapie powoli do ich diety wprowadzano pozostałe zdrowe składniki – w odpowiednich proporcjach. Ważnym warunkiem było również dbanie o zdrowy styl życia i aktywność fizyczną. Uczestnictwo w programie zapewniało też pełne wsparcie pracowników służy zdrowia.
- Czytaj również: Jedzenie hamburgerów zwiększa ryzyko cukrzycy typu 2?
W programie wzięły udział osoby w wieku od 18 do 65 lat z BMI 27 kg/m², u których w ciągu ostatnich sześciu lat zdiagnozowano cukrzycę typu 2. Istnieją bowiem dowody wskazujące, że remisja jest tym bardziej prawdopodobna, im mniej czasu minęło od zdiagnozowania choroby. Ponadto pacjenci musieli mieć udokumentowany w ciągu ostatnich 12 miesięcy pomiar hemoglobiny glikowanej. Jej wynik miał mieścić się w zakresie 43-87 mmol/mol, jeśli przyjmowane były leki przeciwcukrzycowe. U pacjentów nieprzyjmujących leków, hemoglobina glikowana musiała być w zakresie 48-87 mmol/mol.
Niskokaloryczna dieta w cukrzycy
Program opierał się na wcześniejszych badaniach, z których najważniejsze to randomizowane badanie kliniczne Diabetes Remission Clinical Trial (DiRECT). Wykazało ono 12-miesięczną średnią utratę wagi u uczestników programu wynoszącą 10 kg. Przy czym 68 (46%) z 149 uczestników osiągnęło remisję po 12 miesiącach, a 53 (36%) po 24 miesiącach. Kolejny badaniem było Diabetes Intervention Accentuating Diet and Enhancing Metabolism (DIADEM-I), gdzie zaobserwowano 12-miesięczną średnią utratę wagi wynoszącą 12 kg i remisję u 43 (61%) z 70 uczestników po 12 miesiącach. Wstępne dane z programu Path to Remission wykazały, że utrata masy ciała była podobna do tej obserwowanej we wcześniejszych badaniach.
– Wnioski płynące z programu pomogą w budowaniu wiedzy i zrozumienia na temat stosowania takich interwencji oraz wpływu, jaki mogą one mieć na leczenie osób żyjących z cukrzycą typu 2 w przyszłości – czytamy z kolei na stronie NHS. – Całkowita dieta zastępcza, z małą ilością kalorii, może być dobrym początkiem dla pacjentów z cukrzycą w ich walce o zdrowie.
Wnioski z badania oceniającego program Type 2 Diabetes Path to Remission opublikowano w czasopiśmie The Lancet.
Dyskusje wokół badania
Wyniki badania są tematem burzliwych dyskusji w środowisku naukowym. Nie zabrakło w niej też głosów krytycznych.
– Są to badania krótkoterminowe z konkretnego powodu – powiedział dr Kunala Shaha, endokrynolog i adiunkt w Rutgers Robert Wood Johnson Medical School w New Brunswick w stanie New Jersey. – Niezliczone badania pokazują, że tego rodzaju ekstremalnie niskokaloryczne, diety są po prostu bardzo trudne do przestrzegania.
- Czytaj również: Jaki jest związek między cukrzycą i witaminą D3?
– Kiedy ktoś ma insulinooporność i przechodzi przez dietę niskokaloryczną na początku tyje, ponieważ jego metabolizm zwalnia, a to może być bardzo niepokojące i frustrujące – wspominają naukowcy. – Dlatego musimy upewnić się, że pacjenci otrzymują wystarczającą ilość białka.
Ponadto dane naukowe wskazują też, że diety bardzo niskokaloryczne powodują zmiany hormonalne.
Dr Elizabeth Robertson, dyrektor ds. badań w Diabetes UK twierdzi natomiast, że „te najnowsze odkrycia uzupełniają rzeczywiste dowody na to, że program NHS England Diabetes Type 2 Path to Remission może pomóc tysiącom osób żyjących z cukrzycą typu 2 w ich drodze do utraty wagi i remisji, co, jak wiemy, jest trudne”.
– Mamy nadzieję, że w nadchodzących latach z programu skorzysta jeszcze więcej osób i wzrośnie liczba skierowań do programu, zwłaszcza dla osób, u których niedawno zdiagnozowano cukrzycę typu 2 oraz u osób młodszych, u których wpływ cukrzycy typu 2 i remisji cukrzycy jest największy – dodaje Robertson.
Źródła:
- https://www.diabetes.org.uk/about-us/news-and-views/nhs-soup-and-shake-diet-to-help-people-with-type-2-into-remission#:~:text=Earlier%20this%20year%2C%20NHS%20England,up%20from%2021%20in%202023.
- https://www.diabetes.org.uk/about-us/news-and-views/weight-loss-can-put-type-2-diabetes-remission-least-five-years-reveal-latest-findings
- https://www.england.nhs.uk/diabetes/treatment-care/diabetes-remission/
- https://www.thelancet.com/journals/landia/article/PIIS2213-8587(24)00194-3/fulltext#seccestitle160
- Valabhji, Jonathan et al. Early findings from the NHS Type 2 Diabetes Path to Remission Programme: a prospective evaluation of real-world implementation. The Lancet Diabetes & Endocrinology, Volume 12, Issue 9, 653 – 663, 2024
©MGR.FARM
