REKLAMA
pt. 11 sierpnia 2023, 08:01

Nowe zasady organizacji dyżurów aptek i ich finansowanie

Kwestia dyżurów aptek wzbudza duże wątpliwości w środowisku aptekarskim już od kilkunastu lat. Aptekarze protestują przeciwko obecnym regulacjom w tym zakresie i domagają się, by dyżury były płatne oraz dobrowolne. Wygląda na to, że już niedługo takie zmiany nastąpią. W dużej nowelizacji ustawy refundacyjnej znalazły się zapisy gwarantujące możliwość podjęcia dobrowolnej decyzji o dyżurowaniu, a także gwarantujące wypłatę za nie wynagrodzenia.

W dużej nowelizacji ustawy refundacyjnej znalazły się zapisy gwarantujące dobrowolność i finansowanie dyżurów aptek (fot. MGR.FARM)
W dużej nowelizacji ustawy refundacyjnej znalazły się zapisy gwarantujące dobrowolność i finansowanie dyżurów aptek (fot. MGR.FARM)

O konieczności zmian przepisów związanych z dyżurowaniem aptek mówi się już od dawna. Jednym z głównych ich orędowników jest Mariusz Politowicz – właściciel apteki w Pleszewie oraz członek Naczelnej Rady Aptekarskiej. Wiele wskazuje, że wkrótce nadejdzie długo wyczekiwany przez aptekarzy moment, gdy ich postulaty się zmaterializują. Kończy się bowiem proces legislacyjny dużej nowelizacji ustawy refundacyjnej (DNUR), która zmienia zasady organizacji dyżurów i wprowadza ich finansowanie. Jak zmiany ocenia Politowicz?

Pozycja aptek jest w świetle nowych przepisów tak silna wobec powiatów, że jest to radykalna zmiana obowiązujących dotychczas przepisów – przekonywał farmaceuta w najnowszym odcinku programu „Kwadrans z farmacją”.

Aktualnie, ustalaniem harmonogramu pracy aptek ogólnodostępnych zajmuje się rada powiatu. Odbywa się to na drodze uchwały, po zasięgnięciu opinii wójtów, burmistrzów lub prezydentów z terenów gmin, a także samorządu aptekarskiego. Taka uchwała narzuca, w jakich dniach i godzinach ma pracować dana apteka znajdująca się na terenie powiatu.

Mariusz Politowicz zaznacza jednak, że opinia samorządu aptekarskiego jest “tylko opinią”. Rada powiatu nie ma obowiązku się do niej stosować. W efekcie niejednokrotnie rady powiatów przyjmowały uchwały, nie uwzględniając rzeczywistych uwarunkowań i sytuacji apteki. Niestosowanie się do tego harmonogramu przez apteki, w niektórych przypadkach skutkuje skargami rad powiatu na tego typu działanie.

Definicja „dyżuru apteki”

Gość „Kwadransa z farmacją” podkreślał, że do tej pory nie obowiązywała żadna definicja dyżurów aptek. Rady powiatu mają obecnie obowiązek ustalania po prostu harmonogramu godzin pracy apteki, a nie ich dyżurów. Nowelizacja ustawy refundacyjnej natomiast doprecyzowuje pojęcie “dyżuru apteki”. Określa się go jako:

  • w dzień wolny od pracy tj. w niedziele i święta jest to praca przez 4 godziny zegarowe w godzinach między 10.00 a 18.00;
  • w porze nocnej jest to praca apteki przez 2 godziny zegarowe w godzinach między 19.00 a 23.00;

Czas pracy apteki w powyższych godzinach ma sfinansować Narodowy Fundusz Zdrowia. Jednak, jeśli rada powiatu będzie chciała, by apteki na jej terenie pracowały dłużej, to wówczas sam powiat będzie musiał za to zapłacić. Przepisy te dotyczą powiatów, których siedziba liczy nie więcej niż 40 tysięcy mieszkańców. W przypadku większych miast za dyżury aptek zapłaci powiat.

Jedną z ważniejszych zmian, jakie wprowadza nowelizacja ustawy refundacyjnej w kwestii dyżurów aptek, jest ich dobrowolność. W takim razie, w jaki sposób rada powiatu będzie mogła wybrać aptekę chcącą podjąć się dyżurowania?

Dobrowolność dyżurów aptek

Najpierw wszystkie apteki funkcjonujące na terenie danego powiatu muszą do końca września przekazać do powiatu informację, w jakich godzinach i dniach mają zamiar pracować w kolejnym roku. Nieprzekazanie takiej informacji podlega sankcji w wysokości 2 tysięcy złotych. Wszystkie te apteki mogą jednocześnie złożyć oświadczenie o braku przeciwwskazań do tego, by podjąć się dyżurowania.

Co ciekawe, o czym wspomina Mariusz Politowicz, jednym z przeciwwskazań do podjęcia dyżurów jest otrzymanie przez aptekę w ciągu ostatnich 3 lat od inspekcji farmaceutycznej decyzji administracyjnej, np. z powodu braku obsady magistra farmacji w czasie funkcjonowania apteki.



Te apteki z mocy nowelizacji ustawy są wyłączone z grafików dyżurowania (…) To wyklucza z dyżurowania wiele aptek, które mają więcej personelu i praktycznie mogłyby dyżurować – mówił Mariusz Politowicz.

Wybór aptek do dyżurowania będzie musiał być dokonany na podstawie kryteriów określonych w nowelizacji ustawy: Zarząd powiatu dokonuje wyboru apteki, która zostanie wyznaczona do pełnienia dyżurów, biorąc pod uwagę potrzeby mieszkańców w zakresie zaopatrzenia w produkty lecznicze, w tym leki recepturowe, wyroby medyczne oraz pozostałe produkty aptek, oraz w zakresie świadczenia usług farmaceutycznych i sprawowania opieki farmaceutycznej.

Zdaniem Mariusza Politowicza oznacza to, że apteki, które nie wykonują leków recepturowych (tzw. dawne apteki “B”) będą wykluczone z możliwości dyżurowania. Zarząd powiatu będzie musiał wziąć także pod uwagę uwarunkowania geograficzno-demograficzne oraz umiejscowienie lokalu apteki. Co więcej, zarząd powiatu będzie zobowiązany do określenia możliwości zapewnienia przez podmiot prowadzący aptekę odpowiedniej obsady personalnej w trakcie pełnienia przez nią dyżuru.

A co gdy żadna apteka nie zgłosi się do dyżurów?

Zgodnie z nowymi przepisami, władze powiatu nie mają możliwości, by zmusić aptekę do dyżurowania. Szczególnie, że taka placówka musiałaby spełniać zapisane w ustawie warunki.

– Nie można wyznaczyć przymusowo apteki bez uwzględnienia kryteriów określonych ustawą – podkreśla Mariusz Politowicz.

Oznacza to, że jeśli apteka nie złoży oświadczenia o braku przeciwwskazań do pełnienia dyżurów, ze względu np. na braki personalne, to zarząd powiatu nie będzie miał narzędzi, by ją przymusić do podjęcia dyżurów. A co jeśli apteka, która zdecydowała się na dyżurowanie, nie będzie się z tego zadania wywiązywać? Początkowo w nowych przepisach, za notoryczne uchylanie się od dyżurów groziła kara cofnięcia zezwolenia na prowadzenie apteki. Zapis ten, jednak usunięto. Pojawiła się, jednak inna sankcja…

– Jeśli apteka weszłaby w grafik dyżurów i je prowadziła, ale uporczywie zaprzestała dyżurowania, to wtedy może być ukarana sankcją w postaci zabrania wypłaconych pieniędzy za już odbyte dyżury – wyjaśnia Mariusz Politowicz.

Zdaniem gościa „Kwadransa z farmacją”, kara ta jest niepotrzebna i może spowodować niechęć wielu aptekarzy do podjęcia się dyżurów. W opinii Politowicza, jeśli jakaś apteka zgodzi się na dyżury, to zrezygnuje z nich tylko z naprawdę bardzo ważnego powodu. W związku z czym nie powinno się zabierać pieniędzy za zrealizowane w sposób uczciwy dyżury.

Kiedy nowe przepisy wejdą w życie? 

Na to pytanie gość „Kwadransa z farmacją” nie był w stanie odpowiedzieć. Po pierwsze, na dzień dzisiejszy nie wiadomo, kiedy omawiana nowelizacja ustawy wejdzie w życie. Po drugie, nie wiadomo jak na nowe przepisy zareagują powiaty. Mariusz Politowicz podkreśla, że władze powiatów chcąc zapewnić dyżurowanie aptek na swoim terenie przez całą dobę, będą zobowiązane do zabezpieczenia określonej kwoty na ten cel w swoich budżetach na dany rok.

Dokonałem szacunku, ile te dyżury dla powiatów rocznie, by kosztowały. Przy założeniu, że od 1 stycznia 2024 roku, zryczałtowana stawka za godzinę dyżuru będzie wynosić ok. 150 zł, to na powiat rocznie wychodzi ponad 0,5 miliona złotych. Tyle kosztowałyby dyżury, gdyby powiaty chciały, by trwały one tak jak do tej pory w wielu powiatach, czyli całą noc – podkreśla Mariusz Politowicz.

©MGR.FARM

Wynalazca plastrów nikotynowych: Całe życie zastanawiałem się, dlaczego ludzie palą!

4 czerwca 202414:01

Historia pełna jest inspirujących opowieści o ludziach, którzy poświęcili swoje życie i karierę na rzecz tego, co kochali najbardziej – pomocy innym. Jedną z takich osób był Murray Elias Jarvik, amerykański psychofarmakolog i naukowiec, współtwórca plastrów nikotynowych. Z okazji Światowego Dnia bez Papierosa przypominamy jego niezwykłą sylwetkę.

[Artykuł sponsorowany]

Murray Jarvik urodził się 1 czerwca 1923 r. w Nowym Jorku. Ukończył m.in. Uniwersytet Kalifornijski w San Francisco. Przez całe życie cierpiał na problemy z sercem. Jego kłopoty zdrowotne rozpoczęły się od ciężkiego przypadku gorączki reumatycznej, gdy miał 12 lat. Później w wieku 28 lat zachorował na polio, a w 1992 r. zdiagnozowano u niego raka płuc. Nowotwór udało się wyleczyć.1,2

W całej tej historii warto wspomnieć, że naukowiec nigdy nie palił papierosów. W trakcie licznych pobytów w szpitalach obserwował jednak pacjentów, którzy zmagali się z nałogiem i objawami odstawienia papierosów. To wtedy w jego głowie zrodził się pomysł na inny, bezpieczniejszy sposób dostarczania nikotyny do organizmu, który zniweluje chęć sięgania po papierosa u osób, które powinny natychmiast wyjść z nałogu.1,2 Motywacji do działania dostarczała mu również żona, nałogowa palaczka.1

Nikotyna w terapii leczenia uzależnienia

Murray Jarvik rozpoczął badania nad wchłanianiem nikotyny przez skórę i jej wpływem na organizm ludzki od obserwowania rolników zajmujących się zbieraniem tytoniu. Nie mógł jednak uzyskać zgody na prowadzenie badań na pacjentach. W końcu wraz ze swoim kolegą z Uniwersytetu Kalifornijskiego, Jedem Rosem, zaczęli prowizoryczne plastry testować na sobie. Po latach, w jednym z wywiadów Javik wspominał: „Nałożyliśmy tytoń na skórę i czekaliśmy, co się stanie. Nasze tętno wzrosło, zaczęła skakać adrenalina, to wszystko przytrafia się palaczom”. 4

Badania Jarvika i Rose doprowadziły do wynalezienia plastra nikotynowego na początku lat 90. Sześć lat później Agencja ds. Żywności i Leków (FDA) zatwierdziła ich sprzedaż jako leku bez recepty. Murray Jarvik dożył później starości. Zmarł 8 maja 2008 roku w wieku 84 lat.2

Plaster nikotynowy dzisiaj

Plaster nikotynowy dziś jest szeroko stosowany jako podstawowy element Nikotynowej Terapii Zastępczej. Dostarcza on nikotynę bezpośrednio przez skórę do organizmu, aby złagodzić potrzebę zapalenia papierosa i stopniowo rzucić palenie. Działa do 16 godzin i – w przeciwieństwie do papierosów czy e-papierosów – nie zawiera tysięcy substancji kancerogennych.5

Co warto zapamiętać na temat Nikotynowej Terapii Zastępczej?

• Nikotynowa Terapia Zastępcza to najlepiej przebadana farmakologiczna forma wsparcia rzucania palenia: ponad 150 badań klinicznych 6, w trakcie których przebadano około 65 tysięcy pacjentów 7, badania dostępne w Cochrane Library.

• NTZ to jedyna, dostępna bez recepty, terapia rekomendowana przez WHO (Essential Medicines List). Na liście znajdują się zarówno plastry, gumy, tabletki, jak i spray.3

• NTZ zwiększa szansę na rzucanie palenia o 50% do 60%.8

• Jednoczesne stosowanie plastra nikotynowego i innego rodzaju NTZ (szybko działającego, np. guma do żucia, tabletka do ssania, spray) zwiększa o 15% do 36% prawdopodobieństwo, że dana osoba rzuci palenie, niż gdyby użyła tylko jednego rodzaju produktu NTZ.7

• NTZ może być używana w grupach pacjentów ze szczególnymi potrzebami (kobiety w ciąży i karmiące piersią pod nadzorem lekarza10, pacjenci z chorobami serca i po przebytym zawale11, pacjenci z chorobami układu oddechowego, w tym POChP12, pacjenci z innymi uzależnieniami np. od alkoholu13.

Dowiedz się więcej na temat produktów Nikotynowej Terapii Zastępczej.

Literatura

  1. Weber, Bruce (2008-05-13). „Murray Jarvik, 84, Whose Research Helped Lead to Nicotine Patch, Dies”New York Times. Retrieved 2008-05-26.
  2. Wikipedia. Dostep 21.05.2024 r. https://en.wikipedia.org/wiki/Murray_Jarvik
  3. WHO model list of essential medicines – 22nd list, 2021, 30 September 2021, WHO/MHP/HPS/EML/2021.02, dostęp https://www.who.int/publications/i/item/WHO-MHP-HPS-EML-2021.02, 21.05.2024 r.
  4. Obituary: Murray E. Jarvik, 84, UCLA pharmacologist, nicotine patch inventor, dostęp: https://www.uclahealth.org/news/release/obituary-murray-e-jarvik-84-ucla-pharmacologist-nicotine-patch-inventor
  5. Edyta Budzyńska, Stefanie Sielemann, Jarosław Puton, Alexander L.R.M. Surminski, Analysis of e-liquids for electronic cigarettes using GC-IMS/MS with headspace sampling, Talanta, Volume 209, 2020, 120594, ISSN 0039-9140, https://doi.org/10.1016/j.talanta.2019.120594.
  6. SteadL.F., PereraR., BullenC. et al. Nicotinereplacementtherapyfor smoking cessation// CochraneDatabase Syst. Rev. 2012. Issue11.
  7. Hartmann‐BoyceJ, ChepkinSC, YeW, BullenC, Lancaster T. Nicotinereplacementtherapyversus controlfor smoking cessation. CochraneDatabase of SystematicReviews2018, Issue5.
  8. W porównaniu do pacjentów otrzymujących placebo lub bez leczenia za Hartmann‐Boyce J, Chepkin SC, Ye W, Bullen C, Lancaster T. Nicotine replacement therapy versus control for smoking cessation. Cochrane Database of Systematic Reviews 2018, Issue 5. Art. No.: CD000146. DOI: 10.1002/14651858.CD000146.pub5.
  9. Lindson N, et al. Different doses, durations and modes of delivery of nicotine replacement therapy for smoking cessation. Cochrane Database Syst Rev. 2019 Apr 18;4(4):CD013308.
  10. Bała,Cedzyńska i in. Wytyczne leczenia uzależnienia od nikotyny. Rekomendacje, 2022. https://nil.org.pl/uploaded_files/art_1653901298_wytyczne-zun.pdf
  11. McRobbie H, Hajek P. Nicotine replacement therapy in patients with cardiovascular disease: guidelines for health professionals. Addiction. 2001 Nov;96(11):1547-51.
  12. Ellerbeck EF, Nollen N, Hutcheson TD, Phadnis M, Fitzgerald SA, Vacek J, Sharpe MR, Salzman GA, Richter KP. Effect of Long-term Nicotine Replacement Therapy vs Standard Smoking Cessation for Smokers With Chronic Lung Disease: A Randomized Clinical Trial. JAMA Netw Open. 2018 Sep 7;1(5):e181843. 
  13. Pharmacological Options for Smoking Cessation in Heavy-Drinking Smokers – PubMed (nih.gov).

    Jak oceniasz artykuł?

    Twoja ocena: Jeszcze nie oceniłeś/aś artykułu

    Udostępnij tekst w mediach społecznościowych

    1 komentarz Komentujesz jako gość [ lub zarejestruj]

    Nowa ministra objęła urząd, a na mgr farm cisza , jak po śmierci organisty ???? O co chodzi ????