Nad projektem zmienionej ustawy refundacyjnej pracują obecnie senatorowie i posłowie. Nowelizacja jak już wspomniano obejmuje liczne zmiany w kontekście zasad funkcjonowania rynku farmaceutycznego w naszym kraju. Spora część tych zmian obejmie apteki, a zwłaszcza zasady, według których mogą one realizować recepty przedstawione przez pacjentów.
W tym kontekście zmieni się naprawdę sporo. Jedne z istotniejszych zmian obejmą chociażby tzw. receptę roczną, która w przestrzeni aptecznej funkcjonuje już praktycznie od 5 lat. Temat ten był jednym z wielu, jakie podczas najnowszego wydania „Kwadransa z farmacją” poruszono w rozmowie z Marianem Witkowskim. Prezes Okręgowej Rady Aptekarskiej w Warszawie to jednocześnie konsultant farmaceutyczny przy Naczelnej Radzie Aptekarskiej. Co zmieni się w kontekście recepty rocznej?
Nowelizacja ustawy refundacyjnej – recepta roczna zostaje, ale…
Obecnie obowiązujące prawo stwierdza, że lekarz ma prawo wystawić pacjentowi receptę na okres 1 roku. Przepisana ilość leków powinna mu wystarczyć na 360 dni kuracji. W związku z procedowaną nowelizacją ustawy refundacyjnej pojawiały się głosy o chęci rezygnacji z tego typu recept. Miało mieć to związek z problemami, jakie tego typu rozwiązanie stwarza zwłaszcza dla narodowego płatnika, czyli dla NFZ.
- Czytaj również: Farmaceuci apelują o uproszczenie zasad realizacji recept
– Odciążyłoby to płatnika publicznego, bo jak wszyscy wiemy lekarz ordynując jeden dokument elektroniczny na rok czasu pozostawia pacjenta w takiej sytuacji, że pacjent przy obowiązujących przepisach może całość kuracji 360-dniowej może zrealizować w ciągu 2-3 dni. Dochodziło wówczas do przeogromnych strat w produktach leczniczych – albo pacjent musiał zmienić lek, albo zdarzyło się nieszczęście i pacjent odszedł – wyjaśnia w najnowszym odcinku KzF Marian Witkowski.
Samorząd aptekarski już na samym początku zgłaszał resortowi zdrowia swoje pomysły na rozwiązanie problemu z receptą roczną. Jednym z nich było rozbicie 1 recepty rocznej na 3 recepty wystawione na 120 dni kuracji. Ministerstwo ostatecznie odrzuciło jednak taką możliwość, wywracając jednocześnie obecne przepisy do góry nogami. Dlaczego? Okazuje się bowiem, że w momencie wejścia w życie nowych rozwiązań prawnych recepta roczna pozostanie. Zasady jej realizacji ulegną jednak znaczącemu utrudnieniu. Wprowadzi je właśnie nowelizacja ustawy refundacyjnej…
- Czytaj również: Recepta roczna z nowymi wyliczeniami. Co się zmieni?
– Oprócz tego, że pozostaje element odliczania za okres od daty wystawienia do daty pierwszej realizacji, jeśli pacjent nie pojawił się w pierwszych 30 dniach to doszedł kolejny absurdalny element, czyli tzw. kolejna realizacja po 3/4 okresu, na jaki pacjentowi wydano lek podczas poprzedniej realizacji – informuje Marian Witkowski.
Realizacja po 3/4 okresu? O co chodzi?
Co to oznacza w praktyce? Jak wyjaśnił gość programu „Kwadrans z Farmacją” w przypadku, gdy podczas pierwszej realizacji pacjent wybierze lek na 120 dni kuracji (bo według nowych przepisów na taki okres będzie mógł to zrobić jednorazowo maksymalnie), to po kolejne opakowania leków przepisanych na recepcie będzie mógł zgłosić się do apteki dopiero po 90 dniach. Jeśli jednak pacjent zdecyduje się na wybranie podczas pierwszej realizacji ilości odpowiadającej 60 dniom kuracji – to kolejna realizacja będzie mogła nastąpić po 45 dniach – nie wcześniej. Stwarza to pole do ogromnych problemów na linii farmaceuta – pacjent. Pojawią się one zapewne, jeśli do apteki zgłosi się osoba wyjeżdżająca chociażby na urlop. A nowe przepisy nadal nie wprowadzają możliwości realizacji recepty rocznej w więcej aniżeli jednej aptece…
Problemem już niedługo może okazać się także fakt, że proponowane zmiany będą wchodzić w życie w różnych terminach. Zakłada się, że nowelizacja ustawy refundacyjnej ma wejść w życie 1 listopada 2023 roku. Natomiast przepisy stanowiące o konieczności wydania jednorazowo ilości na maksymalnie 120 dni kuracji mają wejść już na przełomie sierpnia i września. Co zresztą zmian?
– Od listopada wejdzie obowiązek kolejnego wydania na ten okres 3/4 czasu, na jaki wydano, czyli okres kuracji jaki zrealizowano przy poprzedniej kuracji. I dopiero od 1 marca 2024 roku ten mechanizm wyliczania 3/4 okresu przejmie system P1. Ale czy to się stanie, jak to się stanie, czy uda się to do czego dążymy jako środowisko aptekarskie od wielu lat – na to pytanie w dniu dzisiejszym chyba nikt nie odpowie – podkreślił prezes ORA w Warszawie.
„Nie zamieniać” nie zniknie z recept, ale…
Farmaceuci pracujący w aptekach zapewne niejednokrotnie spotykali się z zapiskiem NZ na recepcie. Dopisek ten dotychczas zabraniał wydania pacjentowi leku innego, niż ten, który zaordynował mu lekarz. Początkowo w ramach prac nad „DNUR” resort zdrowia chciał z tej możliwości danej lekarzom zrezygnować. Powód? Pośrednio również w kontekście racjonalizacji wydatków publicznych. Ostatecznie przepis jednak pozostał, choć jego interpretacja będzie teraz zasadniczo różna od dotychczasowej.
– Ministerstwo w drodze kompromisu ze środowiskiem lekarskim przyjęło rozwiązanie bardzo enigmatyczne, które powoduje, że w sytuacji, gdy lekarz naniesie znacznik NZ (…) to farmaceuta, jeśli pacjent tego sobie zażyczy i zgodzi się na wydanie odpowiednika będzie mógł zignorować znacznik i wydać pacjentowi lek spełniający kryteria, ale lek generyczny – wyjaśnił w programie KzF Marian Witkowski.
- Czytaj również: Czy z recept zniknie adnotacja „nie zamieniać”?
Gość „Kwadransa z Farmacją” obawia się jednak, że tego typu rozwiązanie może być elementem niezgody pomiędzy farmaceutami a lekarzami. Wynika to z tego, że lekarz umieszczając na recepcie znacznik NZ ma zwykle w tym jakiś cel. Cel terapeutyczny w kontekście farmakoterapii pacjenta. Po wejściu w życie proponowanych zmian, jakie zakłada nowelizacja ustawy refundacyjnej ten element może stać się kością niezgody pomiędzy środowiskiem aptekarskim a lekarzami.
Zmiany nie ominą też receptury aptecznej…
W kontekście receptury aptecznej, po wejściu w życie „DNUR” zacznie obowiązywać limit refundacyjny na surowce recepturowe. Zmianie ulegnie też kwestia marży dotyczącej leków sporządzanych w warunkach aptecznych. W odniesieniu do pierwszej kwestii propozycje zmian dotyczących zasad refundacji leków magistralnych pojawiają się już od kilku lat. Wynikają one z tego, że nakłady NFZ na recepturę apteczną rosną w zastraszającym tempie. Spowodowane ma to być m.in. wysoką ceną surowców farmaceutycznych, jakie apteki zakupują od producentów farmaceutycznych. W związku z tym apteki obawiają się o to, jaki koszt leku recepturowego będą musieli ponieść pacjenci. I czy nie będzie się to wiązać z poszukiwaniem przez nich „tanich aptek”? Gość KzF uspokaja jednak, że tego typu zmiany powinny wpłynąć pozytywnie na wysokie ceny surowców.
– Ministerstwo wspomniało o takim elemencie, jaki zaobserwowali przy lekach oryginalnych versus leki generyczne. Podmioty odpowiedzialne w momencie, kiedy nałożono odpowiedni limit bardzo szybko schodziły z ceny, tak aby pacjent i przy generyku i przy oryginale płacił bardzo podobną odpłatność. Ja myślę, że w szybkim czasie większość surowców będzie mieściła się w tych limitach – uspokaja Marian Witkowski.
Prezes ORA w Warszawie zgadza się jednak z faktem, że opłacalność receptury aptecznej, po obniżeniu marży na leki recepturowe znacząco spadnie. Czy jest zatem jeszcze przestrzeń na korektę proponowanych przepisów?
– Na tym etapie procedowania wszystko dzieje się bardzo szybko. Jesteśmy przed wyborami, posiedzeń Sejmu zostało już bardzo mało, (…), także już nie ma czasu aby ten akt wracał do komisji i ponownie wracał do Sejmu. Na dzień dzisiejszy, na tym etapie procedowania ta szansa na dokonanie jeszcze jakichś zmian jest znikoma – podkreślił Marian Witkowski.
Pozostaje nam zatem bacznie obserwować dalszy przebieg prac nad nowelizacją ustawy refundacyjnej. Okazuje się bowiem, że sporo zmieni ona w kwestii zasad realizacji recept w aptekach.
©MGR.FARM
