Prace nad nową wersją Kodeksu Etyki Aptekarza rozpoczęły się 19 maja 2021 roku. Wówczas to Naczelna Rada Aptekarska utworzyła zespół do opracowania zmian w Kodeksie Etyki Farmaceutycznej. Ten zespół opracował wstępny szkic, który przedstawiał tematy uznane przez farmaceutów za kluczowe. Projekt (Kodeks Etyki Farmaceuty RP) ten został następnie przekazany do wszystkich Okręgowych Izb Aptekarskich w celu wyrażenia opinii. Później został opublikowany na stronie internetowej, aby umożliwić wszystkim farmaceutom zapoznanie się z nim i wyrażenie swoich uwag.
- Czytaj więcej: Kodeks Etyki Aptekarza RP czekają zmiany. Powołano zespół…
Po przeanalizowaniu wszystkich komentarzy, stworzono ostateczny projekt zmian w Kodeksie, który został przyjęty przez Krajowy Zjazd Aptekarzy pod koniec stycznia. Pod koniec lutego opublikowano go w Biuletynie Informacji Publicznej Naczelnej Izby Aptekarskie. W życie wchodzi on dokładnie 13 marca.
Zmiana po 12 latach…
Dotychczasowy Kodeks Etyki Aptekarza Rzeczypospolitej Polskiej wprowadzono w 2012 r. Przez ostatnie 12 lat wiele zmieniło się w zakresie wykonywania zawodu, biorąc pod uwagę zachodzące zmiany znajdujące swoje odzwierciedlenie w obowiązujących przepisach, w szczególności ustawy – Prawo farmaceutyczne oraz ustawy o zawodzie farmaceuty. Dlatego też zaistniała potrzeba jego zmiany.
Od tego momentu dotychczasowy Kodeks Etyki Aptekarza RP ustępuje miejsca Kodeksowi Etyki Farmaceuty RP. Jest to istotna zmiana redakcyjno-legislacyjna, ponieważ oznacza, że Kodeks będzie teraz dotyczył również farmaceutów pracujących w innych miejscach niż apteki, punkty apteczne czy hurtownie. Rozszerzenie zakresu Kodeksu Etyki na wszystkich farmaceutów wynika z ewolucji zawodu farmaceuty w ciągu ostatnich 10 lat. Zmiany te dotyczą głównie sposobu praktykowania zawodu farmaceuty, co wymaga rozszerzenia nadzoru organów samorządu zawodowego na wszystkie formy aktywności zawodowej farmaceutów.
Istotna zmiana dotyczy niezależności i swobody wykonywania zawodu farmaceuty. Ma ona na celu wzmocnienie tej niezależności, zwłaszcza w obliczu nacisków merytorycznych i biznesowych. Zmiany te są również reakcją na rosnącą liczbę przypadków „słupowania” wśród farmaceutów.
Wprowadzone normy zakładają wykonywanie zawodu farmaceuty wyłącznie pod własnym imieniem i nazwiskiem. Zakazują zawierania umów ograniczających niezależność zawodową oraz zakazują umożliwiania innym osobom wykonywania pracy pod nazwiskiem farmaceuty. Z Kodeksu usunięto również art. 11, który dotyczył wypowiadania przez aptekarza opinii dyskredytujących lekarzy, apteki lub krytycznych uwag o produktach leczniczych.
Czego zakazuje nowy Kodeks Etyki Farmaceuty?
Nowy Kodeks Etyki Farmaceuty RP wprowadza zakazy, które do tej pory w nim nie występowały. Obejmują one zarówno kwestie niezależności farmaceutów, jak i ich pracę w samorządzie zawodu farmaceuty. Nowe zakazy dotyczą również udziału farmaceutów w reklamach. Kluczowe pod tym względem są następujące przepisy:
Art. 3 ust. 1c
Zabronione są wszelkie zachowania farmaceuty, w tym czynności faktyczne lub prawne, w szczególności umowy i inne zobowiązania, których konsekwencją może być ograniczenie swobody lub niezależności zawodowej farmaceuty, w szczególności w zakresie sprawowania opieki farmaceutycznej, udzielania usług farmaceutycznych lub wykonywania zadań zawodowych farmaceuty.
Art. 3 ust. 1d
Zabronione jest umożliwianie w jakikolwiek sposób innej osobie lub podmiotowi wykonywania zawodu farmaceuty pod imieniem i nazwiskiem danego farmaceuty.
Art. 3 ust. 1e
Zabronione jest kontrolowanie innego farmaceuty lub prowadzonej przez niego działalności wykonywanej w ramach zawodu farmaceuty, w sposób i na zasadach naruszających obowiązujące przepisy prawa, w tym dotyczące tworzenia i prowadzenia aptek ogólnodostępnych, zasady etyki i deontologii zawodowej lub uchwały Krajowego Zjazdu Aptekarzy.
Art. 5 ust. 3
Farmaceuci wybrani do władz lub organów samorządu zawodowego zobowiązani są do działania na rzecz tego samorządu oraz do powstrzymania się od wszelkich zachowań mogących powodować powstanie konfliktu interesów.
Art. 7 ust. 2c
Farmaceuta nie narzuca swych świadczeń lub usług pacjentom oraz nie pozyskuje pacjentów w sposób niezgodny z zasadami etyki i deontologii zawodowej oraz zasadami lojalności wobec innych farmaceutów.
Art. 16a ust. 3
Niedopuszczalne jest dopisywanie swego nazwiska do treści prezentowanych przez innych autorów, wykorzystywanie bez zgody autorów lub pomijanie ich nazwiska albo nazw zespołów a także źródeł pochodzenia informacji.
Art. 18 ust. 4
Farmaceuta powinien zachować ostrożność w formułowaniu opinii o działalności innego farmaceuty, w szczególności opinii mogącej podważać jego autorytet lub go dyskredytować.
Art. 19 ust. 1b
Zakazane jest reklamowanie przez farmaceutę produktów leczniczych, wyrobów medycznych, suplementów diety, a także żywności specjalnego przeznaczenia, oraz uczestniczenie w każdej innej reklamie, która mogłaby naruszać godność zawodu farmaceuty lub podważać zaufanie do tego zawodu.
Farmaceuta w reklamie
Nowelizacja Kodeksu precyzuje zasady dotyczące udziału farmaceutów w reklamach, zakazując promowania przez nich produktów leczniczych, wyborów medycznych, suplementów diety i żywności specjalnego przeznaczenia żywieniowego. Wcześniej Kodeks zabraniał farmaceutom jedynie reklamowania siebie i swoich usług oraz uczestnictwa w reklamie niezgodnej z prawem lub dobrymi obyczajami.
Nowe przepisy mogą utrudnić funkcjonowanie farmaceutów w mediach społecznościowych. Wielu z nich obecnie prowadzi działalność edukacyjną na Instagramie, Facebooku czy TikToku. Opowiadają o lekach, uczą jak je prawidłowo stosować i przybliżają kulisy pracy w aptece. Kreują w ten sposób pozytywne postawy, co jest nieocenione i korzystne. Z drugiej strony gromadzą też obserwujących, którzy stanowią „kapitał” atrakcyjny dla reklamodawców. W rezultacie od czasu do czasu farmaceuci podejmują „płatne współprace” z aptecznymi markami.
Do tej pory tego typu działalność była dozwolona, o ile nie naruszała przepisów prawa. Te z kolei zabraniały farmaceutom udziału w reklamach leków (Prawo farmaceutyczne) i wyrobów medycznych (Ustawa o wyrobach medycznych). Farmaceuci teoretycznie mogli więc promować suplementy diety czy środki spożywcze specjalnego przeznaczenia żywieniowego.
©MGR.FARM
