Rok 1823 jest najczęściej wymieniany jako początek Polfy Tarchomin. To właśnie wtedy Henryk Bogumir Spiess – warszawski aptekarz oraz właściciel składu aptecznego Spiess i Rakoczy – zakłada firmę handlową, która z biegiem czasu zmienia swój profil na działalność przemysłowo-handlową. Fabryka Płodów Chemicznych z Warszawy otwiera nieopodal stolicy filię. We wsi Tarchomin powstaje niewielka fabryka, która koncentruje się na produkcji octu estragonowego i winnego.
Po dwudziestu latach działalności tarchomińskie przedsiębiorstwo ulega modernizacji. Rozbudowa fabryki polega na stworzeniu specjalnej sekcji przemiału kości zwierzęcych. Ludwik Speiss – syn Henryka – zauważa, że w Polsce istnieje duży problem z utylizacją odpadów kostnych. Z tego też powodu zakłady chemiczne w Tarchominie postanawiają je wykorzystać do wytwarzania m.in. kleju czy sztucznych nawozów ogrodowych. Poszerzenie profilu działalności firmy sprawia, że zakłady chemiczne z Tarchomina przyczyniają się do znaczącej poprawy krajowego handlu i gospodarki, rozwijając m.in. sprzedaż zagraniczną.
Rodzina Speissów
Kolejnym przełomem jest rok 1845, który stanowi ważny etap zwiększenia możliwości firmy. Zakłady chemiczne w Tarchominie rozpoczynają produkcję kosmetyków – np. wody kolońskiej czy pudru do pielęgnacji twarzy. Rozwijające się przedsiębiorstwo i sędziwy wiek Henryka Speissa sprawiają, że w roku 1860 interes zostaje przekazany Ludwikowi. Ten z kolei nie czeka zbyt długo i decyduje się na wzbogacenie portfolio fabryki. Oprócz produkcji chemii przemysłowo-technicznej (np. farby olejne, lakiery, impregnaty) firma stawia pierwsze kroki w branży medycznej (np. wytwarzając ocet spirytusowy i preparaty ziołowe o działaniu leczniczym). W kolejnych latach mają miejsce różnorodne wydarzenia:
- zmiana nazwy na „Zakłady Chemiczno-Techniczne Ludwik Speiss i syn“;
- uruchomienie produkcji żelatyny;
- śmierć Stefana i Ludwika Spiessów oraz przekazanie przedsiębiorstwa w ręce Ludwika Juliana, syna Stefana;
- fuzja Zakładów Chemiczno-Technicznych Ludwik Spiess i syn z Zakładem Zjednoczonych Aptekarzy, co pozwoliło na utworzenie spółki Warszawskiego Towarzystwa Akcyjnego Handlu Towarami Aptecznymi.
Na początku XX wieku następują kolejne zmiany. Pierwszą z nich stanowi rejestracja znaku ochronnego „Spiess“, który stał się znakiem rozpoznawczym firmy i zaczął pojawiać się na wypuszczanych produktach. Drugą jest odsprzedanie chemiczno-technicznej części firmy fabryce Sterm. Sekcje odpowiedzialne za produkcję leków i kosmetyków zsotają natomiast zachowane, co ma na celu ich dalszy rozwój. Dowodem tego jest stworzenie laboratorium badawczo-rozwojowego w roku 1912, które w roku 1917 wypuściło na świat Phosphit-Spiess – pierwszy opatentowany preparat inozytofosforowy.
Burzliwy okres międzywojenny
Lata 1920-1922 to ważny moment dla przedsiębiorstwa z podwarszawskiego Tarchomina. Po zakończeniu pierwszej wojny światowej zniszczona część Przemysłowo Handlowych Zakładów Chemicznych Ludwik Spiess i Syn S.A. w Warszawie została odbudowana. Linie produkcyjne nie tylko uległy wznowieniu. Dodatkowo skoncentrowano się na poszerzeniu oferty o preparaty arseno-benzolowe. W tym czasie ponad 50 proc. akcji firmy należy do francuskiego przedsiębiorstwa Les Establissement Poulenc Freres. Zagraniczny kapitał firmy doprowadził do otworzenia specjalnej spółki Antiba, co miało na celu rozpoczęcie produkcji wysokiej jakości kosmetyków. Francuscy akcjonariusze, widząc potencjał drzemiący w firmie, sprawili, że tarchomińskie zakłady do wybuchu drugiej wojny światowej mogły poszczycić się takimi osiągnięciami, jak:
- kadra licząca blisko 300 osób;
- roczna produkcja na poziomie 990 ton;
- portfolio oferujące blisko 220 produktów z różnych kategorii;
- przedstawicielstwa w innych krajach, np. Czechach, Grecji, Turcji;
- krajowe filie – Kraków, Lwów, Poznań, Bydgoszcz, Wilno i Katowice;
- działalność wydawnicza, co oznaczało wypuszczanie czasopism o tematyce medycznej;
- wytwarzanie różnorodnych preparatów, m.in.: kardiologicznych, przysadki mózgowej, barbituranów, sulfonamidu (Septazina), witaminy D2 czy lanoliny.
Kolejny raz globalny konflikt ograniczył aktywność przedsiębiorstwa. Budynki zostały w dużej mierze zniszczone, a wyposażenie splądrowane przez okupantów. Jednak po wyzwoleniu kraju działalność wznowiono, a nieruchomości odbudowano i znacjonalizowano jako Tarchomińskie Zakłady Farmaceutyczne Polfa. Pierwszymi preparatami wychodzącymi z reaktywowanej firmy były m.in. maść na świerzb, Novarsenobenzol, witamina D3 czy wcześniej wspomniany środek na bazie inozytofosforu.
Okres powojenny, penicylina i wzrost popularności marki Polfa
Rok 1942 to ważna data dla medycyny. Właśnie w tym roku po raz pierwszy na świecie podano pacjentowi penicylinę. Natomiast Zakłady Farmaceutyczne Polfa z podwarszawskiego Tarchomina już sześć lat później wyprodukowały pierwsze 4 gramy tego niezwykle cennego antybiotyku. Było to możliwe dzięki United Nations Relief and Rehabilitation Administration (UNRRA). Organizacja ta w latach 1947-1948 wysyłała do Polski niezbędną aparaturę w celu rozwoju rodzimego przemysłu farmaceutycznego.
Niestety wraz z początkiem lat 50. nastąpiło ograniczenie dostaw z UNRRA. Fabryka dopiero po porozumieniu z rodzimymi przedsiębiorstwami skompletowała niezbędne wyposażenie techniczne. Dokończenie robót modernizacyjnych sprawiło, że od roku 1950 firma rozpoczęła stałą produkcję penicyliny, a w roku 1953 wystartowała z insuliną. Rok później przedsiębiorstwo rozpoczęło eksport wspomnianych produktów leczniczych.
W latach 1946-1952 na terenie zakładów Polfy funkcjonowały placówki edukacyjne, którym przyznano status państwowych liceów i gimnazjów. Celem stworzenia tych szkół była chęć i potrzeba wykwalifikowania nowej rzeszy specjalistów w dziedzinach chemii i farmacji. Po zakończeniu edukacji fachowcy mieli zostać wdrożeni do kadry pracowniczej, co pozwoliłoby na dalszy rozwój przedsiębiorstwa. Reaktywacja placówek nastąpiła w roku 1959, a ich działalność potrwała do roku 1974.
Lata 60. są równie istotnym momentem dla przedsiębiorstwa. To przede wszystkim rozpoczęcie produkcji preparatów w formie aerozoli oraz połączenie fabryki leków i antybiotyków. Efektem tego była Polfa Tarchomin, którą opatrzono charakterystycznym logo. W roku 1965 zakończyła się rozbudowa fabryki, a w latach 70. rozpoczęto kolejne prace modernizacyjne – m.in. zmianę dotychczasowej pakowni, budowę nowego magazynu oraz montaż nowoczesnych linii produkcyjnych. W roku 1978 Polfa uzyskała kredyt, który umożliwił postawienie w Tarchominie nowatorskiej wytwórni antybiotyków. Inwestycja zakończona w roku 1986 okazała się wówczas największa w Europie i umożliwiła produkcje m.in. erytromycyny czy penicyliny surowej.
Przeczytałeś tylko 50% artykułu
Całość dostępna w najnowszym numerze magazynu MGR.FARM
©MGR.FARM
