Prezydent USA powiązał autyzm ze stosowaniem szczepionek w dzieciństwie i przyjmowaniem popularnego leku przeciwbólowego zawierającego paracetamol przez kobiety w ciąży. Podczas konferencji prasowej w Białym Domu prezydent radził kobietom w ciąży, aby nie stosowały środków przeciwbólowych, także tych z paracetamolem. Z kolei rodzicom małych dzieci sugerował, aby szczepionek nie przyjmować łącznie, ale w odstępach czasowych. Zalecał też, aby nie szczepić dzieci tak wcześnie, jak ma to miejsce według aktualnych wytycznych.
Trump zaznaczył jednocześnie, że jest wielkim zwolennikiem szczepionek oraz że w pierwszej kadencji przewodził inicjatywie na rzecz przyspieszenia prac nad szczepionką przeciwko COVID-19 w czasie pandemii. Wezwał jednak do usunięcia rtęci ze szczepionek i stwierdził, że dzieci nie powinny być szczepione przeciwko wirusowemu zapaleniu wątroby typu B przed ukończeniem 12. roku życia. Zazwyczaj taką szczepionkę podaje się dzieciom w czasie 24 godzin po urodzeniu. Stwierdził również, że szczepionka skojarzona przeciwko odrze, śwince i różyczce powinna być podawana w trzech osobnych dawkach.
Towarzystwo naukowe sprzeciwiają się słowom Trumpa
Rada Trumpa, który przyznał, że nie jest lekarzem, jest sprzeczna z aktualną opinią towarzystw medycznych, które powołują się na dane z licznych badań, wykazujące, że paracetamol, czyli substancja czynna leku Tylenol, o którym mówił prezydent USA, może być stosowany przez kobiety w ciąży (jak każdy lek jak najrzadziej i jak najkrócej).
Kolejnego dnia po wypowiedzi prezydenta USA, EMA i WHO potwierdziły, że paracetamol może być stosowany przez kobiety w ciąży, kwestionując jego ostrzeżenie, że lek ten może powodować autyzm u dzieci. Światowa Organizacja Zdrowia stwierdziła, że dowody na istnienie takiego związku są niespójne i zaapelowała o ostrożność w wyciąganiu wniosków.
- Czytaj również: (Nie)śmiertelny Tylenol
Europejska Agencja Leków (EMA) poinformowała, że nie ma żadnych nowych dowodów, które wymagałyby zmiany obecnych zaleceń dotyczących stosowania paracetamolu w czasie ciąży.
– W UE paracetamol może być stosowany w celu złagodzenia bólu lub gorączki w ciąży, jeśli jest to klinicznie konieczne – czytamy w komunikacie na stronie EMA.
– Paracetamol pozostaje ważną opcją leczenia bólu i gorączki u kobiet w ciąży. Nasze zalecenia opierają się na rygorystycznej ocenie dostępnych danych naukowych i nie znaleźliśmy żadnych dowodów na to, że przyjmowanie paracetamolu w ciąży powoduje autyzm u dzieci – podała EMA w oświadczeniu, dodając, że paracetamol może być stosowany w czasie ciąży, jeśli zachodzi taka potrzeba, jednak w najniższej skutecznej dawce i częstotliwości.
Również brytyjski NICE, czyli National Institute for Health and Care Excellence poinformował, że paracetamol jest bezpieczny dla kobiet w ciąży.
Wnioski z badania z sierpnia 2025 roku
Zamieszanie spowodowane jest wnioskami, jakie wyciągnęli naukowcy z nowego badania z sierpnia 2025 roku. Według nich, „liczne, dobrze zaprojektowane badania wskazują, że u dzieci matek narażonych na działanie paracetamolu zdiagnozowano zaburzenia neurorozwojowe (NDD), w tym zaburzenia ze spektrum autyzmu (ASD) i zespół nadpobudliwości psychoruchowej z deficytem uwagi (ADHD), częściej niż u dzieci matek w ciąży, które nie przyjmowały paracetamolu”.
- Czytaj również: Czy paracetamol zwiększa ryzyko autyzmu i ADHD w ciąży?
Przegląd badań obejmował 46 badań. Spośród nich 27 badań wskazywało na istotny związek z zaburzeniami rozwoju dzieci (według naukowców były to badania lepszej jakości niż pozostałe). 9 wskazywało na brak powiązań (brak istotnego związku), a 4 wskazały na negatywne powiązania (działanie ochronne).
FDA rozpoczęła procedurę zmiany etykietowania paracetamolu, informując lekarzy o możliwej korelacji między stosowaniem leku w ciąży a ryzykiem autyzmu. Jednak główne organizacje medyczne nadal uznają paracetamol za lek pierwszego wyboru do łagodzenia bólu i gorączki w ciąży, podkreślając konieczność ostrożnego stosowania w najniższej skutecznej dawce i przez jak najkrótszy czas.
Różnica między korelacją a związkiem przyczynowo – skutkowym
Towarzystwa naukowe swoje stanowisko argumentują faktem, że nie udowodniono bezpośredniego związku przyczynowo – skutkowego między stosowaniem paracetamolu przez kobiety w ciąży a występowaniem autyzmu u dzieci. Badania wskazują jednak na korelacje. Co to dokładnie oznacza?
Korelacja oznacza, że dwie rzeczy dzieją się razem, ale jedna nie musi powodować drugiej. Związek przyczynowo-skutkowy natomiast jest wtedy, gdy jeden czynnik (przyczyna) rzeczywiście powoduje zmianę drugiego (skutek).
Inaczej mówiąc korelacja nie sugeruje, że jedna zmienna powoduje drugą. To związek przyczynowo-skutkowy wskazuje na bezpośredni wpływ jednej zmiennej na drugą.
Źródła:
- https://ehjournal.biomedcentral.com/articles/10.1186/s12940-025-01208-0
- https://www.reuters.com/business/healthcare-pharmaceuticals/eu-medicines-regulator-paracetamol-safe-be-used-during-pregnancy-2025-09-23/
- https://www.reuters.com/business/healthcare-pharmaceuticals/trump-expected-link-autism-with-tylenol-experts-say-more-research-needed-2025-09-22/
©MGR.FARM
