Krajowi Producenci Leków (PZPPF) wystosowali list otwarty do Mateusza Morawieckiego. To reakcja na przekazanie przez Ministerstwo Zdrowia projektu nowelizacji ustawy refundacyjnej pod obrady Rady Ministrów. Organizacja wskazuje w nim też na zmiany, które należy wprowadzić do nowelizacji ustawy, aby spełniła ona swój główny cel. A celem tym jest poprawa dostępu Polaków do leków. Ich zdaniem w przeciwnym razie ustawa wprowadzi rozwiązania, które pogłębią problemy z dostępnością leków w Polsce. Będą również ograniczać krajową produkcję farmaceutyczną.
Wśród koniecznych zmian w projekcie Krajowi Producenci Leków wskazują:
1. Likwidacja pozostałości „korytarzy cenowych” (art. 13a Ustawy)
Przepisy art. 13a miały określać przywileje dla leków produkowanych w kraju. Dodatkowe ograniczenia cenowe, obok już istniejących dla wszystkich leków, to zdaniem Krajowych Producentów Leków nie przywilej, a obciążenie.
- Czytaj również: Azjatyckie ceny leków w Polsce doprowadzą do ich braków?
2. Usunięcie zagrożenia paybackiem w wyniku zwiększenia produkcji przez krajowych producentów (art. 3 ust. 1 Ustawy)
Efektem zaproponowanego w nowelizacji ustawy refundacyjnej paybacku mogą być poważne braki leków na rynku. Pokrywanie przez krajowych producentów nadwyżki w zaplanowanych przez resort zdrowia wydatkach na refundację leków będzie karaniem ich za zwiększanie udziału w polskim rynku. W rezultacie może spowodować, że w obawie przed zwrotem pieniędzy ograniczą dostawy.
Z danych NFZ wynika, że wydatki na programy lekowe rosną szybko. W ostatnich 4 latach 2018-2022 o 103%, podczas gdy na refundację leków aptecznych tym samym czasie wydatki wzrosły jedynie o 9,5%. Tymczasem payback wysymulowany przez zwiększające się wydatki na leki w szpitalach uderzy wyłącznie w producentów leków aptecznych.
Producenci proszą o pozostawienie brzmienia przepisu w kształcie dotychczasowym lub – zgodnie z ustaleniami – o dopisanie na obecnym etapie w ust. 1 art. 3 słów: „z uwzględnieniem jego późniejszych zmian”.
3. Usunięcie blokowania konkurencji i opóźniania wejścia do refundacji leków krajowych producentów (art. 11 ust. 1a Ustawy)
Przepis oznacza starty dla pacjentów, NFZ i krajowych producentów leków. A to dlatego, że opóźni konkurencję cenową na rynku przedłużając monopol leku, któremu wygasła ochrona patentowa. Uniemożliwi też wykorzystanie SPC, tzn. zmiany prawa unijnego pozwalającej producentom generycznym od 2 lipca 2022 r. wytwarzać leki na magazyn, jeszcze przed wygaśnięciem dodatkowego prawa ochronnego.
4. Poprawienie wadliwego algorytmu gwarantowanych dostaw (art. 25 pkt 4, art. 34 ust. 2 Ustawy)
Skutkiem zastosowania algorytmu będzie systemowe przymuszanie firm do dostaw przekraczających nawet o kilkaset procent rzeczywiste potrzeby chorych. Rezultatem tego będą masowe utylizacje leków. Z kolei niedotrzymanie zobowiązania wynikającego z algorytmu będzie też prowadziło do sankcji finansowych oraz obowiązkowego uchylenia decyzji refundacyjnej. I to bez względu na zaspokojenie potrzeb pacjentów
Producenci domagają się ponownej analizy i zmiany algorytmu. Alternatywą jest jego usunięcie, a także pozostawienie obecnie obowiązującej zasady ciągłości dostaw, powiązanej z zaspokojeniem potrzeb pacjentów.
5. Potwierdzenie, że obowiązek 3 miesięcznych zapasów leków dotyczy całego łańcucha dostaw, a nie tylko hurtowni
Ustalenie rzeczywistej ilości zapasów wymaga uwzględnienia leków przechowywanych zarówno w hurtowni, jak i w aptece. W przeciwnym razie zapasy będą się dublować.
Możliwa „mała” nowelizacja ustawy refundacyjnej?
W ocenie organizacji, niewprowadzenie wszystkich pięciu modyfikacji sprawi, że ustawa nie zrealizuje jednego z głównych celów. A jest nim poprawa dostępu Polaków do leków.
– W takiej sytuacji jedynym rozwiązaniem wydaje się mała nowelizacja wprowadzająca słuszny postulat poszerzenia listy bezpłatnych leków dla seniorów i dzieci, mechanizm zwiększania produkcji farmaceutycznej w Polsce (tzw. Partnera Bezpieczeństwa Lekowego – gwarantującego krajowym producentom stabilność cen leków) oraz podniesienie marż aptecznych i hurtowych – piszą producenci.
