Aktualnie na liście bezpłatnych leków dla seniorów (lista 65+) znajdziemy ponad 3600 pozycji. Stanowią one ponad 90% wszystkich refundowanych leków w aptece. Darmowe leki to z pewnością ogromne wsparcie zdrowia populacji starszych osób w Polsce. Niemniej stały się one również przedmiotem nadużyć.
Zapasy na czarną godzinę to powszechna praktyka
Zdarza sie, że uprawniona osoba gromadzi leki „na zapas” lub realizuje recepty na pozycje z darmowego wykazu dla całej rodziny. Jednocześnie liczba opakowań wydanych w ramach programu Leki 65+ rośnie. Jak podaje „Rzeczpospolita”, w 2024 r. seniorzy odebrali łącznie 241,6 mln darmowych opakowań leków. W pierwszym półroczu tego roku było to już prawie 125 mln. Czyli o ponad 6% więcej niż dla analogicznego okresu 2024 roku.
Według Narodowego Funduszu Zdrowia w ubiegłym roku recepty na bezpłatne leki realizowało 6,9 mln osób powyżej 65. r.ż., w tym 6,4 mln już w pierwszej połowie 2024 r. Do połowy czerwca tego roku było to już 6,6 mln seniorów. Dzięki tym danym możemy policzyć, ile opakowań darmowych leków odebrał w ubiegłym roku statystyczny senior korzystający z pełnej refundacji. Średnio jest to aż 35 opakowań.
Pacjenci wiedzą, jak „załatwić receptę”
Jak tłumaczy „Rz” Mateusz Oczkowski, zastępca dyrektora Departamentu Polityki Lekowej i Farmacji w MZ, problem nadrefundacji wiąże się z uwarunkowaniami obowiązującego w Polsce modelu preskrypcji – tzw. recept rocznych. Obecnie nie jest trudno otrzymać receptę na ten sam lek od różnych lekarzy. Zgodnie z prawem osoba wystawiająca e-receptę na bezpłatny lek powinna w systemie P1 zweryfikować ilość i rodzaj przepisanych pacjentowi bezpłatnych leków. W praktyce wiele podmiotów nie jest zintegrowanych z tą platformą, ponieważ oznacza to dodatkowe koszty.
Wystawione e-recepty na bezpłatne leki są oczywiście widoczne na platformie gabinet.gov.pl. Jednak to wciąż nie zabezpiecza przed wypisywaniem kolejnej recepty na ten sam lek. Bywa ona wystawiania w przypadkach, gdy pacjent informuje, że leki mu się przeterminowały lub zniszczyły. Co w tej kwestii sugeruje samorząd lekarski?
– Rozwiązaniem może być wprowadzenie pełnej odpłatności po tym, jak pacjent zrealizuje receptę na pierwotnie przepisaną ilość bezpłatnego leku i chce otrzymać receptę na kolejną dawkę – wskazuje Łukasz Jankowski z Naczelnej Izby Lekarskiej.
Czemu nie ma przeglądu lekowego, a jest recepta roczna?
Komentarza dotyczącego tego problemu udzielił Marek Tomków, prezes Naczelnej Rady Aptekarskiej.
– W sytuacji, gdy ok. 10 mln pacjentów – bo tylu mamy seniorów – jest uprawnionych do kilku tysięcy leków całkowicie bezpłatnie i w dodatku mogą je otrzymać na roczny zapas, aż prosi się o wprowadzenie świadczenia takiego jak przegląd lekowy – mówił.
Tomków tłumaczył, że bardzo często pacjenci – zwłaszcza teraz, kiedy również specjaliści mogą wypisywać leki bezpłatne – po prostu powielają te same leki. Jeśli pacjenci tylko je otrzymują i wyrzucają do kosza, mamy do czynienia z marnotrawstwem. Jeśli natomiast je zażywają, mówimy już o poważnym problemie zdrowotnym. Przegląd lekowy to potrójna korzyść. Po pierwsze chronimy pacjentów, po drugie, oszczędza na tym budżet, a po trzecie wykorzystujemy potencjał farmaceutów.
- Czytaj również: Ile Polacy wydają na leki rocznie? Badanie: Blisko 90% zaopatruje się w leki na receptę
– Fakt, że do dziś wciąż tego nie realizujemy, jest co najmniej zaskakujący, zwłaszcza że trudno znaleźć kraj, w którym jest tak łatwy dostęp do bezpłatnych leków na tak długi okres, czyli na rok. W tym kontekście warto też zastanowić się, czy roczna recepta rzeczywiście jest dobrym rozwiązaniem – dodał.
Źródło: DF/Rzeczpospolita
