REKLAMA
pt. 16 kwietnia 2021, 08:01

Szczepienia w aptekach wpisane do Prawa farmaceutycznego. Sejm zagłosował „ZA”

Wczoraj Sejm przyjął ustawę, która wprowadza do prawa farmaceutycznego możliwość wykonywania szczepień ochronnych w aptekach. Warto podkreślić, że zapis ten nie dotyczy wyłącznie szczepień przeciw COVID-19. Czy już wkrótce będzie można zaszczepić się w aptece przeciw grypie?

Entuzjastycznie na przyjętą przez Sejm zmianę zareagowali farmaceuci w mediach społecznościowych (fot. Twitter)
Entuzjastycznie na przyjętą przez Sejm zmianę zareagowali farmaceuci w mediach społecznościowych (fot. Twitter)

Wczoraj posłowie zdecydowaną większością głosów (za – 394, przeciw – 4, wstrzymało się 55) przyjął zmianę w art. 86 ustawy Prawo farmaceutyczne. Artykuł ten opisuje rodzaje usług farmaceutycznych, jakie świadczone są w aptekach oraz ich inne zadania. W wyniku przyjętej zmiany, dopisano do niego ustęp 8a, o brzmieniu:

„W aptekach ogólnodostępnych, spełniających wymagania określone w przepisach wydanych na podstawie art. 97 ust. 5 i art. 98 ust. 5, mogą być przeprowadzane szczepienia ochronne zgodnie z przepisami ustawy z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi”

Oznacza to, że po wejściu w życie tejże nowelizacji, w aptekach będą mogły odbywać się szczepienia ochronne. Aby jednak do tego doszło Minister Zdrowia musi znowelizować rozporządzenie w sprawie szczegółowych wymogów, jakim powinien odpowiadać lokal apteki oraz rozporządzenie w sprawie wykazu pomieszczeń wchodzących w skład powierzchni podstawowej i pomocniczej apteki. To właśnie tych rozporządzeń dotyczą bowiem wspomniane art. 97 ust. 5 i art. 98 ust. 5 ustawy Prawo farmaceutyczne. Można się spodziewać, że to właśnie w tych rozporządzeniach znajdą się szczegóły dotyczące wymogów lokalowych, pozwalających na wykonywanie szczepień w aptekach (czytaj również: Dziś w Sejmie głosowanie nad szczepieniami w aptekach).

Warto podkreślić też, że dodany przepis mówi o możliwości przeprowadzania w aptekach szczepień ochronnych zgodnie z przepisami ustawy o zapobieganiu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi. Nie precyzuje on zatem, że chodzi wyłącznie o szczepienia przeciw COVID-19. Prawdopodobnie oznacza to, że w przyszłości w aptekach będą mogły odbywać się również inne szczepienia – np. przeciwko grypie.

Znowelizowany przepis wszedł w formie poprawki poselskiej (Klub Parlamentarny PiS) do ustawy o rządowym projekcie ustawy o zmianie ustawy o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (druk nr 1062). Teraz ustawa trafi do Senatu, który będzie mógł wnieść do niej poprawki. Jeśli tak się stanie, wróci ona ponownie do Sejmu, który będzie mógł poprawki Senatu przyjąć lub odrzucić. Po tej decyzji, ustawa zostanie skierowana do podpisu Prezydenta (czytaj również: Polacy chcą szczepić się w aptekach).

Komentarze farmaceutów

Entuzjastycznie na przyjętą przez Sejm zmianę zareagowali farmaceuci. Na Facebooku poinformował o tym m.in. poseł Paweł Rychlik – jedyny farmaceuta zasiadający w sejmowych ławach.

– Sejm przyjął poprawkę wprowadzającą do Prawa farmaceutycznego możliwość wykonywania szczepień w aptekach. To ogromna pozytywna rewolucja. Rola polskich aptek zmieni się w niewyobrażalny do niedawna sposób. Drzwi do wykorzystania potencjału farmaceutów i aptek zostaną na zawsze otwarte. Bardzo serdecznie dziękuje Pełnomocnikowi Rządu ds. Szczepień – Michałowi Dworczykowi za zaangażowanie mnie do opracowania poprawek i za determinację i odwagę przy podejmowaniu decyzji gdyż nie wszystkim podobał się ten pomysł. To dzięki wzorowej współpracy z Naczelną Izbą Aptekarską wypracowano rozwiązania, które pomogą pokonać COVID przez szybkie, masowe szczepienia – napisał Rychlik.



Na Twitterze informację o przyjęciu poprawki i zawierającej ją ustawy, skomentowali wiceprezesi Naczelnej Rady Aptekarskiej – Michał Byliniak i Marek Tomków.

To jest ogromna pozytywna rewolucja. Rola polskich aptek zmieni się w niewyobrażalny do niedawna sposób. Drzwi do wykorzystania potencjału farmaceutów i aptek zostaną na zawsze otwarte. Podziękowania za odwagę i konsekwencję – napisał Michał Byliniak zwracając się do Adama Niedzielskiego, Michała Dworczyka i Pawła Rychlika.

– Idziemy konsekwentnie uzgodnioną drogą – odpowiedział Minister Zdrowia.


– Dzisiaj, dobę przed wejściem w życie Ustawy o zawodzie Farmaceuty, w Sejmie symboliczne głosowania nad szczepieniami w aptekach. To bardzo ważna zmiana dla wszystkich. Zmiana na lepsze – napisał z kolei Marek Tomków, jeszcze przed głosowaniem w Sejmie.

©MGR.FARM

Profilaktyka i właściwa terapia odleżyny – na co warto zwrócić uwagę?

17 maja 202408:58

Odleżyny lub też ciężko gojące się rany to wymagający problem, który wbrew pozorom dotyka sporej grupy pacjentów. Pojawienie się odleżyn może komplikować proces terapeutyczny innej choroby, bądź też być powodem dodatkowych trudności wymagających wdrożenia właściwego postępowania. W tym kontekście zasadnym wydaje się posiadanie wiedzy nt. tego, jak radzić sobie z tego typu problemami. Warto też wiedzieć, jak przeciwdziałać powstawaniu odleżyn, gdyż obecne na rynku preparaty dają również i taką możliwość.

Odleżyny to tak naprawdę uraz/uszkodzenie obszaru skóry obejmującego zwykle skórę i tkanki podskórne [1]. W wielu przypadkach uszkodzenie obejmuje także podskórną tkankę tłuszczową [2]. Tego typu rany powstają na skutek ucisku, tarcia, wilgoci lub też połączenia wszystkich tych niekorzystnych czynników [1]. Nowe rekomendacje proponują, aby odleżyny definiować zatem jako „urazy uciskowe” [2].

Co do zasady odleżyny powstają głównie w miejscach narażonych na ucisk w czasie unieruchomienia danej osoby [2]. Oznacza to, że najbardziej narażone na pojawienie się odleżyn są tkanki znajdujące się w okolicach kości krzyżowej, kości ogonowej, a także kończyn dolnych, zwłaszcza bioder i pięt [2]. Wszystko dlatego, że długotrwały ucisk prowadzi wprost  do niedokrwienia tych okolic. W wyniku tego komórki w tych miejscach są niedotlenione i nieodżywione. Konsekwencją tego jest rozwój stanu zapalnego, nadprodukcja wolnych rodników i upośledzenie normalnych procesów regeneracji skóry [2]. Im dłużej utrzymuje się taki stan, tym większe ryzyko powstania odleżyn.

Kto jest najbardziej narażony na wystąpienie odleżyny?

Częstość występowania odleżyn jest różna, niemniej jednak istnieje zależność, że im dłuższy czas opieki nad pacjentem unieruchomionym, tym większe jest ryzyko tego typu zmian skórnych [2,3]. Generalnie statystyki pokazują, że częstość występowania waha się od kilku do nawet 30% u pacjentów objętych opieką długoterminową [3]. Pojawienie się odleżyn znacząco komplikuje dotychczasowy proces terapeutyczny i zwykle znacząco go wydłuża. Co gorsza – odleżyny zwiększają wskaźniki śmiertelności wśród pacjentów [3,4].

W praktyce istnieje kilka czynników, które wyraźnie zwiększają ryzyko wystąpienia odleżyn. Zalicza się do nich przede wszystkim unieruchomienie i ograniczenie mobilności danej osoby [2,3,4]. Nie bez znaczenia jest także wiek (osoby starsze są bardziej narażone z racji zmian w strukturze skóry oraz niedoborów dietetycznych) [2,3,4]. Odleżynom sprzyjają także niektóre schorzenia, jak cukrzyca, zakrzepica czy też reumatoidalne zapalenie stawów [2,4]. Wiele badań pokazuje jednak, że ogromne znaczenie w kontekście przeciwdziałania i terapii odleżyn odgrywa kwestia niedożywienia i braku konkretnych składników odżywczych w diecie [2,3,4,5].

Niedobory żywieniowe jako przyczyna odleżyny

Jak pokazuje zarówno teoria, jak i praktyka odżywianie i gojenie się ran są ze sobą ściśle powiązane [1]. Badania prowadzone na osobach z problematyką odleżyn uwidoczniły, że utrata masy ciała i niedobory żywieniowe znacząco zwiększają prawdopodobieństwo pojawienia się odleżyn [3]. Przykładem jest chociażby doświadczenie japońskie, gdzie prawie 59% osób po 65 roku życia z odleżynami było niedożywionych [3].

Z czego to wynika? Okazuje się, że stan odżywienia jest istotny dla procesów gojenia się ran. Brak składników odżywczych wydłuża chociażby fazę zapalną procesu gojenia, upośledza proliferację fibroblastów i zmniejsza poziom syntezy kolagenu [1]. Co więcej – niedożywienie ogranicza zdolności antyoksydacyjne organizmu, zwiększa podatność na infekcje (również w obrębie odleżyny) i wydłuża tym samym czas gojenia [1,2,3]. Wsparciem w takich sytuacjach jest uzupełnienie diety o niezbędne dla tych procesów składniki. Liczne wytyczne rekomendują w tym celu podaż białek. Niestety spora część pacjentów nie może ich przyjmować, z racji upośledzenia pracy nerek [1,6]. Co wtedy?

Aminokwasy wsparciem w terapii i profilaktyce odleżyn 

Wytyczne ESPEN (to europejska organizacja, która opracowuje zalecenia dietetyczne dla pacjentów z różnymi schorzeniami) rekomendują pacjentom z odleżynami przyjmowanie aminokwasów [3]. Pojawia się jednak pytanie, jakie konkretnie aminokwasy znajdują zastosowanie w tego typu problemach? Z pomocą przychodzą badania na pacjentach z odleżynami, według których w osoczu takich osób stwierdzono obniżone stężenia chociażby histydyny i tryptofanu [7].

Z kolei inne badania pokazały spore korzyści, jakie niesie ze sobą przyjmowanie przez takich pacjentów karnozyny [5]. Karnozyna to dipeptyd, składający się z dwóch aminokwasów: beta-alaniny i histydyny. Co do zasady posiada wiele biologicznych funkcji: działa antyoksydacyjnie oraz wspiera procesy gojenia się ran [5]. Mechanizm jej działania opiera się najprawdopodobniej na stymulacji fibroblastów do produkcji kolagenu oraz na zmniejszaniu stresu oksydacyjnego (który bez wątpienia ma miejsce w uszkodzonych tkankach) [5]. Badania udowodniły, że przyjmowanie przez takich pacjentów karnozyny przyśpiesza gojenie się ran [5,8].

Pellicar-F w prewencji i terapii odleżyn oraz ran przewlekłych

W kontekście zarówno przeciwdziałania, jak i właściwej terapii odleżyn dobrym rozwiązaniem może być produkt Pellicar-F, będący żywnością specjalnego przeznaczenia żywieniowego. Pellicar-F to preparat zawierający:

  • L-karnozynę, która rozpada się we krwi do beta-alaniny i histydyny
  • treoninę

L-karnozyna, jak już wspomniano wspiera procesy gojenia się ran. Dodatek treoniny i tryptofanu ma za zadanie uzupełnić to działanie. Warto też wiedzieć, że przyjmowanie tryptofanu zmniejsza odczucie niepokoju i poprawia nastrój [9]. To również istotne w kontekście takich pacjentów, gdyż stres dotykający takie osoby dodatkowo utrudnia proces gojenia [10]. Pellicar-F rekomenduje się przyjmować 2 lub 3 razy na dobę. Wskazany jest zarówno dla osób dotkniętych już problemem ran i odleżyn, jak również jako ich prewencja. Wszystko dlatego, że jak już wspomniano niedobory żywieniowe znacząco zwiększają ryzyko powstania tego typu zmian skórnych.

Wyłącznym dystrybutorem produktu w Polsce jest NGK Pharma Sp. z o.o.

Literatura:

  1. Joyce K. Stechmiller, Understanding the role of nutrition and wound healing, Nutrition in Clinical Practice, Volume 25, Number 1, 2010, 61-68
  2. Joshua S. Mervis, Tania J. Phillips, Pressure ulcers: pathophysiology, epidemiology, risk factors, and presentation, J Am Acad Dermatol, October 2019
  3. Seied Haidi Saghaleini, et.al., Pressure ulcer and nutrition, Indian J Crit Care Med 2018;22: 283-9
  4. Man-Long Chung, et.al., Risk factors for pressure injuries in adult patients: a narrative synthesis, Int. J. Environ. Public Health 2022,19,761
  5. Kensaku Sakae, et.al., Effects of L-carnosine and its zinc complex (polaprezinc) on pressure ulcer healing, Nutrition in Clinical Practice, Volume 28, Number 5, October 2013, 609-616
  6. Emily Haesler, et.al., National Pressure ulcer advisory panel, European pressure ulcer advisory panel and Pan Pacific injury alliance. Prevention and treatment od pressure ulcers: Clinical practice Guideline, Australia 2014
  7. Dawson B, Fevaloro E.J., High rate of deficiency in the amino acids tryptophan and histidine in people with wounds: implication for nutrient targeting in wound management – a pilot study, Adv Skin Wound Care 2009;22:79-82
  8. Ansurudeen I, et.al., Carnosine promotion of wound healing. (w:) Imidazole dipeptides chemistry analysis, function and effects, ed. R. Preedy, The Royal Society of Chemistry, 2015, 325-340
  9. Kikuchi A.M., et.al., A systematic review of the effect od L-tryptophan supplementation on mood and emotional functioning, J Diet Suppl. 2021;18: 316-333
  10. Vileikyte L., Stress and wound healing, Clin Dermatol 2007;25: 49-55

Jak oceniasz artykuł?

Twoja ocena: Jeszcze nie oceniłeś/aś artykułu

Udostępnij tekst w mediach społecznościowych

1 komentarz Komentujesz jako gość [ lub zarejestruj]

:D SUPER! Popieram. Zalecam jeszcze ubezpieczenie OC od pozwów sądowych od pacjentów, którzy dostaną powikłań po szczepionce (nie mówię tego złośliwie- serio, w tym kraju to prawdopodobne). No i wizytacja WIF u pana Rychlika za agitację wyborczą w aptece- na co wskazują plakaty (teraz jestem złośliwy :D ).