REKLAMA
wt. 18 lipca 2023, 14:01

Trzeba ograniczyć nadużywanie leków nasennych zawierających benzodiazepiny

Leki nasenne zawierające benzodiazepiny są wciąż nadużywane i należy je ograniczyć, gdyż stosowane niewłaściwie doprowadzają do uzależnień – apelują eksperci. Okazją do tego był obchodzony 11 lipca Światowy Dzień Świadomości na Temat Benzodiazepin.

Fachowi pracownicy ochrony zdrowia powinni doradzać pacjentom natychmiastowe zaprzestanie stosowania leków z pseudoefedryną i zgłosili się do lekarza, jeśli wystąpią u nich objawy PRES lub RCVS (fot. Shutterstock)
W Europie duży odsetek osób starszych stosuje benzodiazepiny w zaburzeniach snu (fot. MGR.FARM)

– Wydarzenie to ma na celu podniesienie świadomości na temat stosowania tabletek nasennych – twierdzą autorzy międzynarodowego projektu BE-SAFE, którego rzecznikiem jest prof. Adam Wichniak z Instytutu Psychiatrii i Neurologii w Warszawie

Specjalista poinformował PAP, że projekt ten jest finansowany przez program Komisji Europejskiej Horizon (HORIZON-HLTH-2021-CARE-05-01: Poprawa jakości opieki i bezpieczeństwa pacjentów) oraz Szwajcarski Sekretariat Stanu ds. Edukacji, Badań i Innowacja (SERI). Jego celem jest doprowadzenie do ograniczenia stosowania benzodiazepin i leków nasennych u osób starszych, a także poprawy bezpieczeństwa i jakości opieki nad pacjentami.

Lęk i bezsenność

Benzodiazepiny, takie jak alprazolam, diazepam i klonazepam przepisywane są w leczeniu lęku oraz bezsenności. Są pomocne, ale w krótkim okresie, bo gdy się je nadużywa, mogą doprowadzić do uzależnienia i wymagają stosowania coraz wyższych dawek. Mogą też powodować ospałość, osłabienie, zaburzenia mowy oraz zawroty głowy i kłopoty z utrzymaniem równowagi, szczególnie u osób starszych.

– Pracownicy systemu ochrony zdrowia przepisują benzodiazepiny i środki nasenne, ponieważ ich krótkotrwałe użycie szybko przynosi ulgę pacjentom cierpiącym na problemy ze snem. Jednak długotrwałe stosowanie tych leków jest związane z licznymi zagrożeniami, takimi jak uzależnienie od leków nasennych, upadki i zaburzenia funkcji poznawczych – zaznaczają autorzy tego projektu.

Zwracają uwagę, że w Europie duży odsetek osób starszych stosuje benzodiazepiny w zaburzeniach snu. Pierwsze wyniki BE-SAFE, oparte na przeglądzie dostępnej literatury, badaniach kwestionariuszowych oraz wywiadach z pacjentami, lekarzami i pracownikami systemu ochrony zdrowia, potwierdzają konieczność pomocy pracownikom ochrony zdrowia i pacjentom w odstawianiu tych leków.

Problem z przepisywaniem i stosowaniem benzodiazepin

Prof. Adam Wichniak twierdzi, że przepisywanie benzodiazepin to złożony proces, który wymaga wielowymiarowego podejścia.

– Dzięki naszym badaniom i wspólnym wysiłkom dążymy do dostarczenia zarówno pracownikom ochrony zdrowia, jak i pacjentom niezbędnych narzędzi i zasobów, aby wspierać osoby starsze w bezpiecznym odchodzeniu od benzodiazepin i środków nasennych. Poprzez podnoszenie świadomości i wspieranie podejścia opartego na współpracy między pacjentami i lekarzami, możemy poprawić ogólny stan zdrowia i jakość życia osób starszych – przekonuje.

Według „Psychiatric Services in Advance” w USA co ósmy mieszkaniec (12,6 proc.) przyjmuje benzodiazepiny. Aż 17 proc. badanych przyznało, że przyjmuje je, choć lekarz im tego leku nie przepisał. A jeśli nawet przepisał, to zażywał go niezgodnie z zaleceniami, najczęściej w większych dawkach i dłuższym okresie. Farmaceutyki te najczęściej są stosowane przez seniorów, ale sięgają po nie także osoby w średnim wieku, a nawet ludzie młodzi – od 18. do 25. roku życia.

W ramach Światowego Dnia świadomości na Temat Benzodiazepin konsorcjum BE-SAFE apeluje do pracowników ochrony zdrowia, decydentów w obszarze zdrowia i opinii publicznej o zaangażowanie się w otwarty dialog, promowanie edukacji i świadomości oraz opowiadanie się za bezpieczniejszymi i bardziej skoncentrowanymi na pacjencie podejściami do rozwiązywania problemów ze snem wśród osób starszych. Jednym ze sposobów jest terapia poznawczo-behawioralna bezsenności.

Projekt będzie trwał do 2027 r. (PAP)

Autor: Zbigniew Wojtasiński

Źródło: PAP Nauka w Polsce

Wpływ opakowania na trwałość leku recepturowego

15 kwietnia 202411:21

Leki wykonywane w aptece są bardziej wrażliwe na warunki otoczenia od leków przemysłowych. Wynika to z faktu, że przeważnie nie zawierają konserwantów oraz ulepszaczy, które sprawiają, że leki mają dłuższy okres przydatności do użycia.

Wpływ opakowania na trwałość leku recepturowego (fot. shutterstock)

Na szeroko rozumianą trwałość leku recepturowego składają się między innymi trwałość chemiczna, trwałość fizyczna, trwałość mikrobiologiczna, trwałość toksykologiczna, trwałość farmakologiczna i trwałość biofarmaceutyczna. Każda z tych składowych ma udział w całościowej, czyli praktycznej trwałości postaci leku.

Czynniki wpływające na trwalość leku recepturowego

Na okres przydatności środka leczniczego mają wpływ liczne czynniki występujące na poszczególnych etapach sporządzania i stosowania produktu:

– Przed wytworzeniem:

  • przechowywanie surowców
  • czystość surowców

– Przygotowywanie leku:

  • sekwencja dodawania składników,
  • sposób mieszania
  • temperatura procesu technologicznego
  • zastosowane opakowania

– Okres od wytworzenia do użycia:

  • warunki przechowywania w aptece
  • warunki w czasie transportu

– Użytkowanie preparatu:

  • sposób aplikacji przez pacjenta
  • warunki przechowywania w domu
  • częstotliwość otwierania opakowania

Opakowanie a trwałość leku recepturowego

Czytając powyższe punkty łatwo zauważyć, jak ważną rolę w trwałości leku recepturowego odgrywa opakowanie leku magistralnego. Najważniejszą rolą, jakie ma spełnić to zapewnienie bezpieczeństwa i jakości produktu, a w efekcie bezpieczeństwa pacjenta. Opakowanie chroni lek przed czynnikami zewnętrznymi, czyli wilgocią i temperaturą, które mogą zmienić właściwości produktu. Materiały, z których zostało wykonane, muszą być dobrane w taki sposób, aby nie miały niekorzystnego wpływu na produkt leczniczy. Również składniki, z których został wykonany lek magistralny, nie mogą mieć negatywnego wpływu na opakowanie.

Jałowe leki recepturowe i wpływ opakowania na ich trwałość

Szczególne wymogi stawiane są opakowaniom przeznaczonym do przechowywania leków jałowych i tych o podwyższonej czystości mikrobiologicznej. Przykładem takich produktów są opakowania firmy Med-Pak, które spełniają najwyższe standardy technologiczne.

Spośród szerokiej gamy pojemników, butelek, tub do mikserów aptecznych znajdujących się w ofercie firmy warto zwrócić uwagę na butelki sterylizowane tlenkiem etylenu, pakowane po 20 sztuk. Opakowanie zbiorcze przyspiesza produkcję roztworów, które wydawane są pacjentowi w opakowaniach jednodawkowych. Dobrym przykładem jest hipertoniczny roztwór chlorku sodu dla chorych na mukowiscydozę. W przypadku rozfasowania 200 gramów takiego roztworu do butelek o pojemności 5 ml będziemy potrzebować 40 buteleczek. Dzięki ofercie firmy Med-Pak osoba wykonująca taki lek robiony wystarczy, że otworzy 2 opakowania zbiorcze jałowych butelek pakowanych po 20 sztuk i tym samym nie traci czasu na rozpakowywanie pojedynczo pakowanych butelek.

Filtry strzykawkowe do przygotowywania jałowych roztowrów

Przygotowując roztwory jałowe, których sterylizacja odbywa się przez sączenie wyjaławiające, warto pamiętać o zastosowaniu dobrych filtrów strzykawkowych. Oprócz jakości ważną rolę odgrywa również cena produktu, gdyż koszty użycia takich sączków do wykonania leku nie są pokrywane przez Narodowy Fundusz Zdrowia. Firma Med-Pak w swojej ofercie na stronie www.opakowaniadoreceptury.pl posiada w atrakcyjnej cenie wysokiej jakości sączki o średnicy 25 mm z membraną 0,2 µm wykonaną z celulozy octanowej (CA). Sączki pozwalają na sterylną filtrację roztworów oftalmicznych jak krople oczne, płyny do przemywania oczu czy roztwory do szkieł kontaktowych. Produkt umożliwia usunięcie mikroorganizmów (m. in. bakterii, grzybów) i stałych substancji zawieszonych. Rekomendowana objętość filtrowanej próbki: < 10ml.
Obudowa filtra posiada z obu stron końcówki Luer – z jednej strony do mocowania w strzykawce, z drugiej opcjonalnie umożliwia montaż igły.

Wybierając opakowanie dla leku magistralnego, warto postawić na jakość. Dzięki temu preparat będzie dobrze zabezpieczony przed środowiskiem zewnętrznym, co przełoży się na jego trwałość i bezpieczeństwo.

Autor: mgr farm. Arkadiusz Przybylski

Jak oceniasz artykuł?

Twoja ocena: Jeszcze nie oceniłeś/aś artykułu

Udostępnij tekst w mediach społecznościowych

0 komentarzy - napisz pierwszy Komentujesz jako gość [ lub zarejestruj]