REKLAMA
Magazyn mgr.farm
Redakcja mgr.farm

Uwaga na leki w trakcie upałów! Wysoka temperatura może zmienić ich działanie…

czw. 2 sierpnia 2018, 08:46

Naczelna Izba Aptekarska przypomina o prawidłowym przechowywaniu leków w trakcie panujących obecnie upałów. Wysoka temperatura może w wielu przypadkach zmienić ich działanie. Jak zabezpieczyć latem leki? Czy można rozpoznać lek, który zmienił się pod wpływem temperatury?

Produkty lecznicze, które podawane były działaniu wysokich temperatur mogą zmienić swoje właściwości fizyczne i chemiczne. (fot. Shutterstock)

– Lato w pełni, temperatura w cieniu w wielu miejscach Polski przekracza 30 stopni Celsjusza. Musimy zadbać nie tylko o odpowiednie nawadnianie organizmu i ochronę przed przegrzaniem, ale przede wszystkim o leki, które przyjmujemy. Wielu pacjentów nie zdaje sobie sprawy, co może im grozić, gdy zażyją leki przechowywane zbyt długo w niewłaściwych warunkach. Wysoka temperatura lub ekspozycja na słońce mogą niebezpiecznie zmienić ich właściwości fizyko-chemiczne, które mogą mieć wpływ na aktywność substancji czynnej leku i powodować jej zmianę na substancję niebezpieczną dla organizmu ludzkiego – informuje Naczelna Izba Aptekarska.

Farmaceuci przypominają, że leki, które wymagają przechowywania w warunkach chłodniczych, należy bezwzględnie trzymać w lodówce a podczas ich transportu np. z apteki do domu, należy używać specjalnych torebek termolabilnych. Wiele leków powinno być przechowywanych w temperaturze pokojowej, czyli od 15 do maksymalnie 25 stopni Celsjusza.

REKLAMA

Tylko niektóre preparaty mogą być przechowywane w temperaturze niewiele wyższej, ale jedynie przez krótki czas.

Jeżeli w pomieszczeniu, w którym trzymamy leki jest bardzo gorąco, musimy liczyć się z tym, że mogą one stracić swoją moc, a nawet mogą być groźne dla zdrowia. Tylko zapewnienie odpowiednich warunków przechowywania gwarantuje, że lek będzie skuteczny i bezpieczny w deklarowanym przez producenta okresie. Farmaceuci podpowiadają, na co należy zwrócić uwagę, co trzeba wiedzieć o przechowywaniu leków podczas upałów i czego unikać. Prosimy o zapoznanie się z poniższymi informacjami dla bezpieczeństwa własnego i swoich bliskich.

REKLAMA

[h4]Etykieta na leku lub dołączona do niego ulotka dokładnie określają warunki przechowywania[/h4]

Po pierwsze, czytajmy etykiety na opakowaniu, jest tam wskazany zakres temperatur, w których leki powinny być przetrzymywane. Najczęściej jest to zakres temperatur do 25 stopni Celsjusza. Takie leki, nie powinny stracić swoich właściwości, gdy przez jeden, dwa dni, będą przechowywane w temperaturze wyższej niż 25 stopni. Warto pamiętać o prozaicznych sytuacjach, jak np. wożenie w samochodzie popularnych leków przeciwbólowych, które codziennie na słońcu nagrzewają się do niebotycznych temperatur a w nocy schładzają do kilkunastu stopni. Takie leki nie nadają się do spożycia.

[h4]Lodówka, lodówka, lodówka[/h4]

Jeżeli jednak na opakowaniu leku podana jest konkretna temperatura przechowywania (zazwyczaj są to warunki chłodnicze 2-8 stopni Celsjusza), nawet krótki czas przetrzymywania takich preparatów w gorącym pomieszczeniu sprawia, że mogą być niebezpieczne dla zdrowia. Do grupy leków, których nie wolno przegrzewać należą przede wszystkim antybiotyki, insuliny, leki adrenergiczne czy choćby leki uspokajające. Kiedy antybiotyki przechowywane są w cieple, przestają być aktywne i tracą swoje właściwości terapeutyczne do walki z bakteriami. Bakterie w organizmie po podaniu takiego „przegrzanego” antybiotyku nie reagują na zaaplikowany preparat, co w konsekwencji sprawia, że terapia staje się nieskuteczna. Leki w sprayu również zawsze powinny być trzymane w chłodniczych warunkach z dala od miejsc nasłonecznionych, a do ich transportu zawsze powinno używać się opakowań termicznych.

REKLAMA

Wrażliwe na zmiany temperatury są również leki antykoncepcyjne, leki na tarczycę i inne zawierające w swoim składzie hormony. Zażycie takich leków, gdy substancja czynna zmieni swoje właściwości, może mieć nieodwracalne skutki. Preparaty te lubią chłodne miejsca i stałą temperaturę, nie nośmy ich w torebkach i nie zostawiajmy w nasłonecznionych miejscach.

[h4]Leki powinny mieć sucho[/h4]

Pozostałe warunki otoczenia także mają znaczenie dla trwałości leków. Według przepisów względna wilgotność powietrza w aptece nie powinna przekraczać 65%. Ma to związek z wpływem, jaki wilgotność wywiera na postacie leków takie jak tabletki, granulaty czy kapsułki, poprzez cząsteczki wody zawarte w powietrzu. Dlatego chowanie leków podczas upałów w ciemnej łazience nie jest dobrym rozwiązaniem. Czym może to grozić? Na przykład paski diagnostyczne do sprawdzania poziomu cukru we krwi, również lubią chłód i stałą wilgotność powietrza. Gdy jest bardzo wilgotno i gorąco, mogą powodować zły odczyt, a co za tym idzie złe dawkowanie insuliny. Warto dodać, że zmiany dawek leków stosowanych w leczeniu chorób przewlekłych, szczególnie podczas upałów, mogą być bardzo ryzykowne i niebezpieczne.

[h4]Słońce powoduje reakcje także po zażyciu leku[/h4]

Zawsze należy czytać załączone do leków ulotki. Niektóre leki po ich zażyciu, powodują fototoksyczne lub fotoalergiczne reakcje skórne, gdy ciało wystawione jest na działanie promieni słonecznych. Do takich leków należą antybiotyki, leki przeciwzapalne, przeciwhistaminowe a nawet popularne zioła jak np. dziurawiec, który znajduje się w lekach antydepresyjnych.

[h4]Smak, zapach, kształt – zawsze ten sam[/h4]

Produkty lecznicze, które podawane były działaniu wysokich temperatur mogą zmienić swoje właściwości fizyczne i chemiczne. Nie mniej jednak warto zwrócić uwagę na nietypowy zapach lub smak, zmieniony kolor tabletek bądź syropu, inny kształt lub lepkość kapsułek. Leki, w których zauważymy takie zmiany, nie powinny być przyjmowane, ponieważ mogą być niebezpieczne dla zdrowia.

Źródło: NIA[/url]

REKLAMA
REKLAMA
Artykuł sponsorowany
Redakcja mgr.farm

Niedobór witamin i minerałów u seniorów – jak im pomóc?

24 listopada 202214:55

Dieta osób starszych powinna opierać się nie tylko o prawidłowy bilans energetyczny spożywanych posiłków. Niezwykle istotne jest także, aby na konsumowane potrawy składały się różnorodne produkty, które dostarczą organizmowi odpowiednich ilości składników odżywczych, minerałów oraz witamin. Niestety, osoby w wieku senioralnym często nie stosują się do zasad prawidłowego żywienia. Przyczyn takiego stanu rzeczy jest mnóstwo. […]

Dieta osób starszych powinna opierać się nie tylko o prawidłowy bilans energetyczny spożywanych posiłków. Niezwykle istotne jest także, aby na konsumowane potrawy składały się różnorodne produkty, które dostarczą organizmowi odpowiednich ilości składników odżywczych, minerałów oraz witamin. Niestety, osoby w wieku senioralnym często nie stosują się do zasad prawidłowego żywienia. Przyczyn takiego stanu rzeczy jest mnóstwo. Począwszy od zaburzeń fizjologicznych, poprzez problemy natury emocjonalnej, na czynnikach ekonomicznych kończąc. Dlatego tak istotne jest dostarczanie do organizmu przez osoby starsze w odpowiednich proporcjach wszelkich składników odżywczych wraz z niezbędnymi witaminami i minerałami [3].   

CZYNNIKI WPŁYWAJĄCE NA WYSTĄPIENIE NIEDOŻYWIENIA U SENIORÓW

Niestosowanie się przez osoby starsze do zasad prawidłowego żywienia często nie jest bezprzyczynowe. Wśród czynników, które mogą na taki stan rzeczy wpływać, możemy wyróżnić:

REKLAMA
  • spowolniony metabolizm: wpływa na słabsze odczuwanie głodu, wolniejszą perystaltykę jelit, a także pogorszenie wchłaniania składników odżywczych; 
  • choroby zębów i przyzębia: skutkują one wystąpieniem problemów z pobieraniem pokarmów, a tym samym znacznie zmniejsza się różnorodność spożywanych posiłków;
  • choroby układu pokarmowego i zaburzenia aktywności enzymów trawiennych: mogą prowadzić do zaburzeń wchłaniania dostarczanych wraz z pożywieniem składników odżywczych;  
  • zanik smaku oraz węchu: wiąże się to z tym, że osoba starsza nie odczuwa przyjemności z jedzenia; 
  • zaburzenia emocjonalne: ich występowanie wiąże się z problemami z racjonalnym myśleniem i problemami z poczuciem czasu. W związku z tym nie spożywają oni posiłków regularnie oraz nie przywiązują wagi do jakości spożywanych posiłków; 
  • złe warunki materialno-bytowe: problemy ekonomiczne powodują, że seniorów nie stać na zakup odpowiedniej jakościowo i ilościowo żywności; 
  • samotność: wielu seniorów nie przywiązuje wagi do jakości przygotowywanych posiłków, gdyż czują się wykluczeni społecznie; 
  • zażywanie niektórych leków: np. glikokortykosteroidy zaburzają wchłanianie wapnia i metabolizm mikroelementów; leki przeczyszczające wpływają negatywnie na wchłanianie witamin A,D3,K; tetracykliny zaburzają wchłanianie witamin D3, B6, kwasu foliowego; inhibitory pompy protonowej zaburzają wchłanianie witaminy B12 [2,4,5,6];

NIEDOBORY WITAMIN I SKŁADNIKÓW MINERALNYCH U OSÓB STARSZYCH

Ze względu na powyższe czynniki, niezwykle istotne jest, aby dieta osób starszych dostarczała do ich organizmu odpowiednią ilość składników odżywczych, witamin oraz minerałów. Powinna ona uwzględniać takie czynniki, jak stan fizjologiczny seniora, wiek, płeć, nałogi, czy stosowane leki. Dieta nie zawsze okazuje się wystarczająca do tego, by uzupełnić wszelkie niedobory odżywcze. W takich sytuacjach zaleca się zastosowanie odpowiednio skomponowanych suplementów diety. Należy, jednak pamiętać, że nie są one nieobojętne dla zdrowia człowieka. Nieodpowiednio dobrane mogą wywoływać działania niepożądane i wchodzić w interakcje ze stosowanymi lekami. Dlatego ważne jest, aby ich zakupu dokonywać w aptekach, gdzie fachowy personel udzieli stosownych informacji odnośnie składu danego preparatu, czy zaleceń dotyczących jego dawkowania [3]. 

REKLAMA

U osób powyżej 65. roku życia obserwuje się, m.in. deficyt witaminy D3. Jej niedobór może przyczyniać się do rozwoju chorób nowotworowych, chorób serca, cukrzycy typu I, a także chorób psychicznych. Ważną kwestią wynikającą z niedoboru tej witaminy jest zaburzenie gospodarki wapniowo-fosforanowej, co przyczynia się do rozwoju osteoporozy oraz osłabienia siły mięśniowej [7].  

Innymi witaminami, które koniecznie powinny się znaleźć w diecie seniorów, są witaminy A, C i E. Są one silnymi utleniaczami, dzięki czemu spowalniają procesy starcze, a także zapobiegają rozwojowi miażdżycy oraz chorób nowotworowych [3]. Co więcej, witamina C korzystnie wpływa na gojenie się wszelkiego rodzaju owrzodzeń i odleżyn, a witamina E odgrywa zasadniczą rolę w funkcjonowaniu układu odpornościowego [2,5].  U osób w podeszłym wieku wzrasta także zapotrzebowanie na witaminy z grupy B. Przykładowo odpowiednia podaż witamin B2, B6, B12 i kwasu foliowego opóźnia rozwój choroby Alzheimera [5]. Natomiast niedobór kwasu foliowego, witaminy B12 oraz żelaza może ujawnić się w postaci anemii [3]. Osoby w wieku senioralnym powinni ponadto zwrócić uwagę na właściwą podaż wapnia i fosforu. Ma to istotne znaczenie dla zahamowania rozwoju niekorzystnych zmian w ich układzie kostnym. U osób w podeszłym wieku stwierdza się także dość często niedobór takich składników mineralnych jak cynku, magnezu, selenu, czy chromu [5].  

Przykładem preparatu zawierającego w swoim składzie kompleks witamin oraz minerałów pozwalających na wzmocnienie funkcjonowania organizmu osób starszych jest Pharmaton Geriavit®. Co więcej, w jego składzie znajduje się także ekstrakt z żeń-szenia będący źródłem ginsenozydów. Substancje te posiadają szereg właściwości prozdrowotnych. Mają one, m.in. zdolność stymulowania hemoglobiny do przyłączania większej ilości tlenu, a także pobudzają aktywność makrofagów, komórek NK, neutrofili i zwiększają syntezę cytokin prozapalnych [8].

Dzięki temu: 

REKLAMA
  • następuje wzrost odporności; 
  • poprawie ulega pamięć i koncentracja; 
  • wzrasta ogólna wydolność fizyczna i psychiczna organizmu [9]; 

Z tego względu stosowanie preparatu Pharmaton Geriavit nie tylko poprawia funkcjonowanie ludzkiego organizmu i zmniejsza ryzyko rozwoju przewlekłych chorób, ale i zapewnia witalność i pełnie energii na każdy dzień. 

Warto uświadamiać w tym osoby starsze, które nie zawsze potrafią samodzielnie dokonać właściwego wyboru odpowiednich preparatów uzupełniających niedobory witaminowo-mineralne. Zbliżające się święta Bożego Narodzenia mogą być idealną okazją, by zadbać o swoich rodziców i dziadków. Podarowanie im wysokiej jakości preparatu, którego zażywanie poprawi ich jakość życia może być najlepszym prezentem.

Bibliografia: 

  1. Gancarek J, Wanot B, Biskupek-Wanot A.  Proces starzenia i jego aspekty. Zaburzenia odżywiania. DOI: 10.16926/daziw.2020.05
  2. Dąbrowska K, Wanot B, Pilis K. Starzenie się i dieta osób starszych. DOI: 10.16926/daziw.2020.07
  3. Macias M, Doskocz J, Biskupek-Wanot A, Doskocz M. Żywienie i suplementy diety u osób starszych. DOI: 10.16926/daziw.2020.11
  4. Burmecha-Olszowy M, Kaczyński M. Żywienie osób w wieku podeszłym. Alter Ego Seniora 2014; 1 (2): 40-41. 
  5. Jurczak I, Barylski M, Irzmański R. Znaczenie diety u osób w wieku podeszłym- ważny aspekt prewencji zdrowia czy nieistotna codzienność? Geriatria 2011; 5: 127-133. 
  6. Duda G, Saran A. Polskie rekomendacje dotyczące spożywania witamin i składników mineralnych przez osoby w starszym wieku, Farmacja Współczesna 2008; 1: 16-23.
  7. Kupisz-Urbańska M, Galus K Epidemiologia niedoboru witaminy D u osób w podeszłym wieku. Wybrane Zagadnienia. Gerontologia Polska 2011; 19 (1): 1-6. 
  8. Jankowska K, Suszczewicz N. Naturalne metody wspomagania odporności w walce z koronawirusem, Wiedza Medyczna 2020; wydanie specjalne: 46-65.
  9. Dąbrowska- Bernstein B, Moskalik M, Wydro D. Adaptogeny korygujące reakcję organizmu na stres i zaburzenia homeostazy- pomocą w prewencji chorób cywilizacyjnych, 2015. 

MAT-PL-2202376-1.0-11.2022

REKLAMA