REKLAMA
Magazyn mgr.farm

WAŻNE: Od dzisiaj obowiązuje poprawione Prawo farmaceutyczne

20 sierpnia 201911:43

Wczoraj w Dzienniku Ustaw opublikowano nowelizację ustawy – Prawo farmaceutyczne, która umożliwia aptekom i punktom aptecznym zaopatrywanie szkół, zakładów pracy czy domów pomocy społecznej w leki OTC. To oznacza, że przepisy obowiązują od dzisiaj.

14 maja obchodzony jest Międzynarodowy Dzień Farmaceuty(fot. Shutterstock).
Zmiany dotyczą przede wszystkim brzmienia art. 86a ustawy - Prawo farmaceutyczne (fot. Shutterstock)

Od dzisiaj apteki i punkty apteczne mogą sprzedawać i wystawiać faktury podmiotom innym niż pacjenci lub podmioty wykonujące działalność leczniczą, na leki OTC. Dotyczy to np. zakładów pracy, szkół, fundacji, straży pożarnej itp. Wyjątek stanowią leki zawierające jedną z trzech substancji: pseudefedrynę, dekstrometorfan i kodeiny. Ich nadal wspomniane podmioty nie będą mogły kupić w aptece (czytaj więcej: PILNE: Jest ważny projekt zmian w prawie farmaceutycznym!).  Gwarantuje to ustawa z dnia 19 lipca 2019 r. o zmianie ustawy – Prawo farmaceutyczne, która wczoraj została opublikowana w Dzienniku Ustaw, a dzisiaj weszła w życie.

Naprawianie art. 86a Prawa farmaceutycznego

Zmiany dotyczą przede wszystkim brzmienia art. 86a ustawy – Prawo farmaceutyczne (czytaj również: Farmaceuto, pamiętasz o zasadach, jakie obowiązują Cię w pracy?). Dotychczas przepisy wprowadzone 6 czerwca 2019 r. zakładały, że podmioty inne niż pacjenci lub podmioty wykonujące działalność leczniczą mogą zaopatrywać się w aptece ogólnodostępnej wyłącznie w produkty lecznicze dopuszczone w obrocie pozaaptecznym (czytaj więcej: WAŻNE: Komu i co apteka może sprzedać od 6 czerwca?). Ministerstwo po licznych protestach uznało jednak, że takie ograniczenie jest zbyt daleko idące w kontekście celu ustawy, tj. przeciwdziałania nieprawidłowościom w obrocie produktami leczniczymi, ze szczególnym uwzględnieniem tzw. odwróconego łańcucha dystrybucji.

REKLAMA
Infografika przedstawiająca zmiany w zasadach zbywania oraz bezpłatnego przekazywania produktów leczniczych przez apteki i punkty apteczne po zmianach według ustawy z 19 lipca 2019 r. (©MGR.FARM)
Infografika przedstawiająca zmiany w zasadach zbywania oraz bezpłatnego przekazywania produktów leczniczych przez apteki i punkty apteczne po zmianach według ustawy z 19 lipca 2019 r. (©MGR.FARM)

W rezultacie nowelizacją ustawy rozszerzono katalog produktów leczniczych, które są dostępne w aptece dla podmiotów innych niż pacjenci lub podmioty wykonujące działalność leczniczą, o wszystkie produkty lecznicze dostępne bez recepty (OTC). Wyjątek od tej reguły stanową produkty zawierające substancje psychoaktywne, określone w przepisach wydanych na podstawie art. 71a ust. 5 Prawa farmaceutycznego, tj. produktów leczniczych, których obrót jest dodatkowo ograniczony (pseudoefedryna, kodeina, dekstrometorfan).

REKLAMA
Kary przewidziane za naruszenie zapisów art. 86a ustawy - Prawo farmaceutyczne. (©MGR.FARM)
Kary przewidziane za naruszenie zapisów art. 86a ustawy – Prawo farmaceutyczne. (©MGR.FARM)

Nabywanie leków na receptę w imieniu pacjenta i faktura

Osobną kwestią jest nabywanie przez podmioty nie prowadzące działalności leczniczej, leków w imieniu i na rzecz pacjenta lub refundacja post factum kosztów poniesionych przez pacjentów w związku z nabyciem produktów leczniczych w aptece (czytaj więcej: Faktura z apteki na fundację lub DPS? Ministerstwo wyjaśnia jak postępować…).

– Ustawa – Prawo farmaceutyczne, zarówno przed jak i po 6 czerwca 2019 r., w żaden sposób nie ogranicza prawa tych podmiotów do prowadzenia określonej powyżej działalności. Przepis art. 86a u.p.f. oraz korespondujące z nim przepisy karne, nie dotyczą bowiem sytuacji, w której podmiot inny niż pacjent lub pomiot wykonujący działalność lecznicza finansuje nabycie produktów leczniczych przez podmiot uprawniony, nie stając się jednocześnie właścicielem nabywanych produktów leczniczych – stwierdziło niedawno ministerstwo zdrowia w odpowiedzi na interpelację poselską.

Resort podkreśla, że transakcja, w której obok nabywcy/odbiorcy i sprzedającego występuje również podmiot trzeci (płatnik) może zostać udokumentowana przez wystawienie faktury VAT. Dopuszczalne i prawnie zabezpieczone jest dokumentowanie przy zastosowaniu faktury VAT dozwolonych przepisami ustawy – Prawo farmaceutyczne działań domów pomocy społecznej i innych organizacji/jednostek, których działalność polega na nabywaniu produktów leczniczych w imieniu i na rzecz pacjentów i/lub zwrot kosztów przeznaczonych na nabycie takich produktów poniesionych przez pacjentów (czytaj również: Faktura na podstawie paragonu? Od 1 września szykują się ważne zmiany…).

W praktyce oznacza to, że jeśli DPS lub fundacja dokonuje zakupu produktów leczniczych w imieniu pacjenta, to na fakturze dokumentującej taką transakcję, nabywcą jest zawsze pacjent, natomiast podmiot może być wskazany jako płatnik.

REKLAMA

Dotychczasowa praktyka była nieprawidłowa

– Wydaje się, że wątpliwości co do zakresu stosowania art. 86a u.p.f. powstałe po stronie osób działających z ramienia domów pomocy społecznej lub organizacji pożytku publicznego, wynikają ze stosowania nieprawidłowej praktyki w zakresie wystawiania faktur VAT – uważa ministerstwo (czytaj również: Faktura w aptece).

Z informacji uzyskanych przez Ministra Zdrowia wynika, że częstą sytuacją było m.in. realizowanie recept imiennych wystawionych na podopiecznych tych placówek poprzez nabycie produktów leczniczych, a następnie udokumentowanie takiej transakcji na fakturze, na której jako nabywcę wskazywano dany podmiot (lub jednostkę samorządu terytorialnego w przypadku finansowania działalności np. domu dziecka przez tę jednostkę).

– Taka faktura nie dokumentuje faktycznego przebiegu transakcji. Jak wskazano bowiem powyżej, podmiot sprawujący opiekę nad pacjentem, inny niż podmiot wykonujący działalność leczniczą, a tym bardziej jednostka samorządu terytorialnego, nie jest uprawniona do nabycia we własnym imieniu produktu leczniczego w aptece ogólnodostępnej. Jest to szczególnie istotne w przypadku produktów leczniczych wydawanych wyłącznie na receptę i przepisanych na imiennej recepcie na konkretnego pacjenta. Niedopuszczalne jest bowiem zrealizowanie recepty w aptece ogólnodostępnej, którego skutkiem będzie przeniesienie prawa własności produktu leczniczego przepisanego na recepcie na podmiot inny niż wskazany na niej pacjent. Nabycie takiego produktu może oczywiście dokonać inna osoba działająca w imieniu i na rzecz pacjenta na podstawie stosownego umocowania, niemniej jednak przeniesienie prawa własności produktu leczniczego następuje wyłącznie na linii apteka ogólnodostępna – pacjent wskazany na recepcie – tłumaczy resort zdrowia (czytaj również: Faktura w aptece).

W ocenie Ministra Zdrowia problem ze stosowaniem przepisu art. 86a u.p.f. ma więc charakter pośredni, tj. de facto dotyczy nieprawidłowej praktyki stosowania przepisów dot. podatku od towarów i usług w zakresie dotyczącym wystawiania faktur VAT dokumentujących transakcje nabywania produktów leczniczych w imieniu i na rzecz pacjentów przez podmioty takie jak domy pomocy społecznej lub organizacje pożytku publicznego.

Źródło: ŁW/sejm.gov.pl
©MGR.FARM

REKLAMA
REKLAMA

Jak oceniasz artykuł?

Twoja ocena: Jeszcze nie oceniłeś/aś artykułu

Udostępnij tekst w mediach społecznościowych

3 komentarze Komentujesz jako gość [ lub zarejestruj]

Podsumowując, dobrze rozumiem? Pacjent - wszystko Podmiot leczniczy - wszystko, ale na zapotrzebowanie Fundacja, szkoła - leki OTC - bez pseudo, kodeiny i dekstro (w przypadku nabywcy "pacjenta", a płatnika fundacji - również leki Rx) Zakład pracy - tylko leki OTC, bez pseudo itp