Rzecznik Praw Pacjenta przypomina, że każdy produkt leczniczy może spowodować wystąpienie u pacjenta działań niepożądanych. Stąd tak istotne jest, aby leki, w szczególności dostępne z przepisu lekarza, były stosowane pod jego ścisłym nadzorem. Ważne także by ich ordynowanie wynikało ze wskazań aktualnej wiedzy medycznej.
– W przypadku antybiotyków nieuzasadnione lub profilaktyczne ich stosowanie przyczynia się także do antybiotykooporności, a więc ogólnego spadku skuteczności leczenia infekcji tego rodzaju lekami – przypomina RPP.
Stosowanie amantadyny na grypę…
Niedawno Rzecznik Praw Pacjenta zakwestionował postępowanie podmiotów leczniczych, które przepisywały swoim pacjentom preparatów amantadyny w leczeniu grypy typu A. Odbywało się to bez właściwego potwierdzenia zakażenia tym wirusem. Nie dokonywano oceny niezbędnych kryteriów właściwych dla rozpoznania tej choroby i nie podejmowano dodatkowych działań diagnostycznych w tym kierunku. RPP uznał te działania za naruszające zbiorowe prawo pacjentów do świadczeń zdrowotnych odpowiadających wymaganiom aktualnej wiedzy medycznej.
– Lek ten posiada we wskazaniach do stosowania określonych w Charakterystyce Produktu Leczniczego grypę typu A, niemniej podmioty te nie potwierdzały zakażenia tym wirusem, a bazowały jedynie na wywiadach z pacjentami oraz na prezentowanych przez nich objawach – przypomina RPP.
Rzecznik Praw Pacjenta, analizując te sprawy, zgromadził obszerny materiał dowodowy. Znalazły się wśród nich w szczególności opinie medyczne Konsultantów krajowych w dziedzinach chorób zakaźnych oraz medycyny rodzinnej. Opinię wydało też dwóch Konsultantów wojewódzkich w dziedzinie chorób zakaźnych.
– W ich świetle objawy grypy typu A nie są na tyle charakterystyczne, żeby na ich podstawie, bez wsparcia diagnostycznego, rozpoznawać chorobę i włączać leczenie przeciwwirusowe – wskazuje RPP.
Brak ustalenia wskazań do zastosowania amantadyny naraża pacjenta na niepotrzebne ryzyko wystąpienia działań niepożądanych. Może też spowodować opóźnienie wdrożenia właściwego leczenia, rozwój choroby i w konsekwencji – pogorszenie stanu zdrowia.
Stanowisko WSA
Rzecznik Praw Pacjenta poinformował, że stanowisko w tej sprawie zajął niedawno Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie. W orzeczeniu z dnia 25 października 2023 r. (V SA/Wa 2671/23) przyznał rację Rzecznikowi Praw Pacjenta i oddalił skargę podmiotu leczniczego na decyzję Rzecznika.
Sąd wskazał przy tym, że: organ przy wydaniu decyzji oparł się na 7 niebudzących jakichkolwiek wątpliwości dokumentach (…) z treści tych opinii jasno wynika, ze produkt leczniczy zawierający amantadynę jest zalecany przede wszystkim w leczeniu choroby Parkinsona, a jego ewentualne zastosowanie w leczeniu grypy możliwe jest tylko w jej typie A. Skarżący natomiast nie tylko nie zdiagnozowali wśród swoich pacjentów wirusa grypy (u wszystkich pacjentów potwierdził jedynie objawy „grypopodobne”) ale także nie przeprowadził u żadnego z nich badań laboratoryjnych, które nie tylko potwierdzałyby czy pacjent zakażony jest wirusem grypy typu A, ale też czy w ogóle jest zakażony tym wirusem.
Źródło: ŁW/RPP
