Na początku czerwca w Sejmie zaprezentowano propozycję zmian w Prawie farmaceutycznym, umożliwiającą technikom farmaceutycznym samodzielne pełnienie dyżurów w aptekach. Znalazła się ona w projekcie zmian przygotowanym przez Fundację “Blisko Ciebie” i przedstawionym podczas posiedzenia Parlamentarnego Zespołu ds. Regulacji Rynku Aptecznego i Produktów Leczniczych. Projekt nazwany też “Apteką bez Aptekarza” wzbudził szereg kontrowersji i sprzeciwów – także wśród techników farmaceutycznych.
Projekt przewidywał umożliwienie funkcjonowania apteki w trakcie dyżuru nocnego i świątecznego bez obecności w niej farmaceuty. Takie rozwiązanie ma być opowiedzą na problem braków kadrowych w aptekach, które są najczęstszą przyczyną uchylania się od pełnienia dyżurów. FUndacja “Blisko Ciebie” zaproponowała, by w takich sytuacjach dyżur mógł w aptece pełnić technik farmaceutycznych z 10-letnim stażem.
– Technicy, tak jak farmaceuci, mają obowiązek ustawicznego kształcenia się. Otrzymują dodatkowe 6 dni urlopu, tylko celem dokształcania się. Ich rola w aptekach, gdzie pacjenci mają problem z dostępem do leków w porze nocnej, niedziele i święta, może być dla systemu bardzo pomocna. […] Nie chodzi o to, że chcemy zastąpić farmaceutę technikiem farmaceutycznym. Broń Boże. Ale już dzisiaj technik farmaceutyczny może prowadzić punkt apteczny. Nie ma ta farmaceuty, jest technik farmaceutyczny – mówił Leszek Jargan, prezes Fundacji “Blisko Ciebie”.
Ta propozycja spotkała się jednak z powszechnym sprzeciwem środowiska aptekarskiego. Podczas posiedzenia Zespołu skrytykował ją samorząd zawodu farmaceuty, Związek Aptek Franczyzowych czy Fundacja Na Rzecz Pacjentów. Wcześniej stanowisko krytyczne w tej sprawie wydało też Ogólnopolskie Stowarzyszenie Zawodowe Techników Farmaceutycznych.
OSZTF – technicy są „przeciw”
Warto przypomnieć, że Ogólnopolskie Stowarzyszenie Zawodowe Techników Farmaceutycznych to “najmłodsza” na rynku organizacja branżowa, reprezentująca techników. Powstała raptem w pierwszej połowie 2025 roku. Od tego czasu aktywnie uczestniczy w debacie publicznej i działaniach związanych z technikami farmaceutycznymi.
5 czerwca 2026 OSZTF wydało stanowisko, w którym skrytykowało pomysł samodzielnego pełnienia dyżurów w aptekach przez techników farmaceutycznych. Organizacja oceniła, że pomysł ten bezpośrednio uderza w bezpieczeństwo pacjentów, drastycznie zaniża standard udzielanych świadczeń. Jawnie godzi też w interesy obu kluczowych grup zawodowych pracujących w aptekach: farmaceutów i techników farmaceutycznych.
Z perspektywy OSZTF proponowane rozwiązanie ma podłoże czysto finansowe i służy w pierwszej kolejności zjawisku cięcia kosztów osobowych funkcjonowania aptek. Na planowanych modyfikacjach nie zyskają ani pacjenci, ani technicy farmaceutyczni, ani magistrzy farmacji. Rzeczywistymi beneficjentami będą wyłącznie podmioty, które prowadzą działalność apteczną na bardzo dużą skalę.
– Przeniesienie na technika dodatkowej odpowiedzialności, obciążenia i ryzyka zawodowego bez adekwatnego wynagrodzenia stanowi instrumentalne traktowanie naszego środowiska i nie znajduje akceptacji Stowarzyszenia – uważa OSZTF.
Organizacja przeprowadziła też ankietę w tej sprawie na swojej stronie internetowej. W wynika z niej, że około 80% jej uczestników negatywnie oceniło koncepcję pełnienia dyżurów w aptekach tylko przez techników.
ZZTF RP – technicy są „za”
Okazuje się, że inna organizacja branżowa reprezentująca techników farmaceutycznych jest jednak innego zdania. Działający od 2000 roku Związek Zawodowy Techników Farmaceutycznych RP przekazał niedawno stanowisko, w który wyraził poparcie dla proponowanych zmian. Pismo w tej sprawie ZZTF skierował do posła Norberta Pietrykowskiego, Przewodniczącego Parlamentarnego Zespołu ds. Regulacji Rynku Aptecznego i Produktów Leczniczych.
– Związek Zawodowy Techników Farmaceutycznych RP z całą stanowczością popiera projekt zmiany art. 92 ustawy z dnia 6 września 2001 r. – Prawo farmaceutyczne, umożliwiający doświadczonym technikom farmaceutycznemu samodzielne wykonywanie obowiązków w aptece w godzinach dyżurów nocnych oraz w dni ustawowo wolne od pracy – czytamy w piśmie.
Organizacja przekonuje, że „projektowana zmiana stanowi racjonalne i proporcjonalne rozwiązanie, odpowiadające realiom kadrowym polskiego aptekarstwa oraz wieloletniej roli techników farmaceutycznych jako fachowego, średniego personelu medycznego w systemie ochrony zdrowia”.
Wieloletnia tradycja i medyczny charakter zawodu
Kluczowym argumentem wysuwanym przez Związek jest historia i poziom edukacji techników farmaceutycznych w Polsce. W piśmie zwraca uwagę, że system kształcenia tej grupy zawodowej opiera się na dekadach solidnych doświadczeń dydaktycznych, które stawiały techników na równi z innymi kluczowymi zawodami medycznymi.
– Technik farmaceutyczny jest kształcony w systemie średniego szkolnictwa medycznego od lat 50. i 60. XX wieku, podobnie jak pielęgniarki, położne, technicy dentystyczni, laboranci oraz technicy analityki medycznej. Zawód od początku miał charakter medyczny, związany z apteką jako placówką ochrony zdrowia oraz ze sporządzaniem, wytwarzaniem i wydawaniem produktów leczniczych – czytamy w stanowisku.
Związek przypomina też, że pierwotnie technik farmaceutyczny po odbyciu wymaganego stażu wykonywał pełny zakres czynności fachowych w aptekach ogólnodostępnych, szpitalnych i punktach aptecznych.
– W żaden sposób nie był zawodem wyłącznie pomocniczym – realnie uczestniczył w zapewnianiu bezpieczeństwa farmakoterapii pacjentów, w tym poprzez wydawanie produktów leczniczych w pełnym zakresie. Istotnym punktem zwrotnym były lata 90. XX wieku, związane z tworzeniem samorządu aptekarskiego. Pierwotnie technicy i farmaceuci byli zorganizowani wspólnie w rady aptekarskie. Wraz z uchwaleniem ustawy o izbach aptekarskich techników farmaceutycznych wykluczono ze struktur samorządu. W konsekwencji zaprzestano prowadzenia ich ewidencji zawodowej, co spowodowało wieloletnią lukę ewidencyjną – twierdzi ZZTF.
Konsekwencją tego było wprowadzenie w 2001 r. ustawy Prawo farmaceutyczne, w której ograniczono zakres uprawnień techników farmaceutycznych (art. 91). Ograniczenia te dotyczyły m.in. wydawania środków odurzających oraz substancji psychotropowych z grup I-P i II-P. W ocenie ZZTF RP ograniczenia te wynikały z braku możliwości właściwego nadzoru i ewidencjonowania, a nie z braku kompetencji zawodowych techników.
Technicy farmaceutyczni po 2024 roku…
Związek Zawodowy Techników Farmaceutycznych RP twierdzi, że w ostatnich latach sytuacja techników uległa diametralnej zmianie. A wynika to z wejścia w życie ustawy o niektórych zawodach medycznych (obowiązującej od 26 marca 2024 r.).
– Technik farmaceutyczny został objęty Centralnym Rejestrem Osób Uprawnionych do Wykonywania Zawodu Medycznego oraz systemem odpowiedzialności zawodowej. Obecnie nie istnieją już przeszkody organizacyjne i prawne, które w 2001 r. uzasadniały ograniczenie ich samodzielności – twierdzi ZZTF RP.
Dzięki objęciu Centralnym Rejestrem, każdy technik farmaceutyczny wykonujący swój zawód w Polsce podlega pełnej weryfikacji. Posiada unikalny numer wpisu oraz podlega odpowiedzialności dyscyplinarnej i karnej za błędy zawodowe. Tym samym spełnione zostały wszelkie warunki bezpieczeństwa publicznego, które ćwierć wieku temu wymusiły wprowadzenie ograniczeń.
– Związek Zawodowy Techników Farmaceutycznych RP w pełni popiera projekt zmiany art. 92 ustawy – Prawo farmaceutyczne. Zmiana ta respektuje wieloletnią tradycję zawodu jako średniego zawodu medycznego, koryguje skutki wykluczenia techników w latach 90. oraz uwzględnia obecny status prawny i system odpowiedzialności zawodowej. Stanowi proporcjonalne rozwiązanie odpowiadające realiom funkcjonowania aptek – czytamy w stanowisku.
©MGR.FARM
Udostępnij tekst w mediach społecznościowych