W rzeczywistości ziemniak nie przenika do mleka, nie powoduje kolek u dzieci ani żadnych innych sensacji.  (fot. Shutterstock)

Jaki kartofel dla karmiącej?

Umiejętne „sklasyfikowanie” pacjenta pozwala na odpowiednie dostosowanie się do niego i znalezienie wspólnego języka. (fot. Shutterstock)

Pacjenci cenią to w aptekach...

Dieta ciężarnej powinna opierać się na zasadach racjonalnego odżywiania. (fot. Shutterstock)

Podstawowe zasady...

Liczne badania oraz wieloletnie obserwacje pokazały, iż są to leki bezpieczne, również dla dzieci. (fot. Shutterstock)

9 mitów o...

W Polsce możemy mówić o co najmniej dwóch dużych kampaniach informacyjnych w polskich aptekach.  (fot. Shutterstock)

Farmaceuci chcą kampanii

Staliśmy się zakładnikami!

Staliśmy się zakładnikami!

Przygotowując się do napisania artykułu „Piękna katastrofa” miałem okazję zadać kilka pytań prezesowi Wielkopolskiej Okręgowej Izby Aptekarskiej – znanemu z bezkompromisowej walki z odwróconym łańcuchem dystrybucji i nieuczciwymi właścicielami aptek. Dr n. farm. Tadeusz Bąbelek udzielając mi odpowiedzi zaznaczył jednak, że odzwierciedlają one jego osobiste spojrzenie na sprawy, które nie zawsze odpowiadają linii przyjmowanej przez władze samorządu aptekarskiego. Trudno jednak nie docenić trafności jego diagnozy…

W jaki sposób Izby Aptekarskie uczestniczą w walce z odwróconym łańcuchem dystrybucji?

Jak wynika z zapisów ustawy o izbach aptekarskich rolą ale także obowiązkiem samorządu aptekarskiego jest troska o zawód farmaceuty. Wszystkim osobom bacznie obserwującym sytuację na rynku farmaceutycznym wiadomo, że na właściwą pracę farmaceuty, członka okręgowej izby aptekarskiej, w ogromnej mierze ma wpływ dostępność produktów leczniczych. Jak Panu wiadomo od pewnego już okresu oraz aktualnie ich obecność w aptekach nie zależy już w pełni od osoby pracującego w niej farmaceuty. Jako farmaceuci staliśmy się swoistymi zakładnikami tego, co określane jest mianem „obrotu produktami leczniczymi”. O obecności produktu leczniczego w aptece nie decyduje farmaceuta, choć tak powinno być, a jej właściciel (w polskim ustawodawstwie nie ma obowiązku by był to farmaceuta), hurtownia farmaceutyczna czy przedstawiciel firmy farmaceutycznej. W dużej mierze, kto wie czy nie w najwyższej, decydują o tym same firmy farmaceutyczne, które wprowadzając „sprzedaż bezpośrednią” w swoisty sposób prowadzą reglamentację swoich produktów. Można śmiało rzec, że cofnęliśmy się w ten sposób o kilkanaście a może i kilkadziesiąt lat wstecz, kiedy to reglamentacja wszelkich bez wyjątku dóbr w Polsce było powszechna.

Opisana powyżej sytuacja na rynku farmaceutycznym warunkuje postępowanie samorządu aptekarskiego. Do izb na terenie całego kraju spływają doniesienia pochodzące od ich członków samorządu - aptekarzy mówiące o niedoborach, o brakach coraz większej grupy produktów leczniczych. Jednocześnie aptekarze wskazują na fakt istnienia „odwróconego łańcucha dystrybucji”, który uniemożliwia im rzetelne wykonywanie swej pracy. Każde takie zgłoszenie jest w sposób poważny brane pod uwagę i analizowane.

OIA podejmują wszelkie działania w kierunku nagłośnienia sprawy niedoboru występującego na terenie danej izby. Szukamy sposobu na załatwienie sprawy, zgłaszamy te fakty do WIF do GIF, do MZ do NIA. Przypomnę, że to z inicjatywy naszej izby powstała zakładka na stronie internetowej NIA, dzięki której aptekarze mają możliwość na bieżąco zgłaszania braku dostępności do PL. Dzięki w ten sposób uzyskanym danym samorząd aptekarski staje się wiarygodny w swych wystąpieniach do odpowiednich instytucji. Interweniujemy u władz wojewódzkich, wśród posłów i senatorów reprezentujących nasz region w parlamencie. W skrajnych przypadkach, dysponując odpowiednimi dowodami potwierdzającym występowanie procederu odwróconego łańcucha dostaw bądź innych patologii, OIA kierujemy sprawy na policję oraz do prokuratury.

Z drugiej strony dodatkowo wskazać pragnę na działania Prezydium oraz Prezesa NRA na szczeblu centralnym. W tym przypadku nasi reprezentanci proponują odpowiednie rozwiązania systemowe w postaci zmiany obowiązujących przepisów, do czego też starają się znaleźć odpowiednich orędowników w rządzie i w parlamencie. Organizowanie konferencji prasowych, udział w konferencjach i spotkaniach biznesowych organizowanych przez przeciwników likwidacji odwróconego łańcucha dystrybucji i dostaw bezpośrednich (a takich nie jest mało w naszym kraju) konferencji o charakterze konkurencyjnym do naszych samorządowych postulatów to sprawy na porządku dziennym każdego tygodnia. Nie inaczej zabiegają też nasi przedstawiciele w PGEU - europejskiej organizacji farmaceutycznej funkcjonującej o oddziaływającej na szczeblu Komisji Europejskiej oraz Parlamentu Europejskiego.

Należy jednak stanowczo podkreślić, że farmaceuci, nawet jeśli są to tylko kierownicy aptek, częstokroć nie są świadomi „działań” swoich pracodawców. Stąd starania władz izb są ograniczone. Celem ochrony lub możliwego ukarania swoich członków, izby powinny otrzymywać informację od inspekcji farmaceutycznej, która dysponując właściwą dokumentacją uzyskaną podczas prowadzonych postępowań kontrolnych może wpłynąć na dalszy kierunek działania samorządu aptekarskiego. W tym miejscu wskazuję jak wiele zależy od dobrej współpracy władz inspekcji farmaceutycznej i samorządu aptekarskiego. Niestety doświadczenia ostatnich lat, choćby na przykładzie naszego województwa, nie napawają optymizmem. Liczę, że współpraca z nowym WIF w Poznaniu, który podejmie urzędowanie z dniem 01.01.2015 r. będzie w tym zakresie dużo lepsza od dotychczasowej. Ale to inny wątek na całkowicie odrębny artykuł.

Czy procedura stwierdzania rękojmi może być narzędziem w walce z odwróconym łańcuchem dystrybucji?



Tak jak to powiedziałem wyżej, w zależności od posiadanej przez władze OIA wiedzy, mogą być podjęte stosowne działania wobec farmaceutów aptekarzy członków danej OIA. Zanim do nich przejdę, ponownie pragnę wyraźnie zaznaczyć, że farmaceuci pracujący w aptekach niekoniecznie są świadomi swojej roli w procederze. Jeśli jednak, co stwierdzam z ubolewaniem, zdarzy się taki przypadek, w którym farmaceuta świadomie bierze udział - również farmaceuta - kierownik traci rękojmię. Utrata rękojmi pozbawia go możliwości kierowania apteką, ale nie pozbawia go możliwości wykonywania pracy. Tak stanowią odpowiednie przepisy.

Niezależnie od postępowania prowadzonego przez WIF czy GIF bądź dochodzenia prowadzonego przez prokuraturę, sprawą zajmuje się Rzecznik Odpowiedzialności Zawodowej a dalej Sąd Aptekarski, które jako organy izby, są władne skierować wniosek o ukaranie i by w ostateczności ukarać farmaceutę. Co niesłychanie, takie działania mogą mieć miejsce jedynie, gdy uprawniony do tego organ w tym przypadku WIF, GIF czy Sąd Powszechny wyda stosowną decyzję jednoznacznie wskazując na fakt złamania prawa przy udziale danego aptekarza.

Niestety, ostatnie wypowiedzi przedstawicieli inspekcji farmaceutycznej w tym przede wszystkim z samego GIF wskazują na brak znajomości obowiązującego prawa. Nie można bowiem żądać (z czym mamy coraz więcej do czynienia) od kompetentnych organów samorządu aptekarskiego ukarania farmaceutów za czyny niezgodne z przepisami prawa do momentu wydania stosownej decyzji, którą w tym przypadku, w pierwszej kolejności winien stwierdzić swoją decyzją WIF a jako organ drugiej instancji potwierdzić GIF. W sytuacji kary, nawet nagany, od chwili jej udzielenia do chwili jej zatarcia, farmaceuta nie otrzyma zgody na objęcie stanowiska kierownika, czyli nie otrzyma rękojmi. Stosownie do tego, decyzja stwierdzająca udział farmaceuty w takim procederze wraz z wymierzeniem adekwatnej do jego winy kary administracyjnej staje się podstawą do wszczęcia postępowania w kierunku jego ukarania z tytułu odpowiedzialności zawodowej w związku z zapisami obowiązującego Kodeksu Etyki Aptekarza RP. Gdyby w grę wchodziło również postępowanie karne i wynikająca z tego kara orzeczona wyrokiem sądu powszechnego – kara ta byłaby bardziej dotkliwa.

Biorąc pod uwagę powyższe można śmiało stwierdzić, że procedura dawania rękojmi może być skutecznym narzędziem w walce z odwróconym łańcuchem. Warunkiem są rzetelne dane i skuteczne, szybkie postępowanie u Rzecznika Odpowiedzialności Zawodowej oraz w Sądzie Aptekarskim. W praktyce tak nie jest. Na koniec podsumowując raz jeszcze niesłychanie ważna uwaga: osobie, wobec której prowadzone jest postępowanie administracyjne, prokuratorskie bądź toczy się proces sądowy, jednym słowem, wobec której nie wydano decyzji administracyjnej, nie orzeczono prawomocnego wyroku, samorząd nie można nie wydać rękojmi!

Coraz częściej pojawia się teza mówiąca, że to w Wielkopolsce odwrócony łańcuch dystrybucji działa najprężniej. Z czego to wynika?

Pojawiająca się teza nie oznacza, że jest ona prawdziwa. Nigdzie nie opublikowano danych potwierdzających tę tezę. Teoretycznie można założyć, że Wielkopolska, jako region, ma dobrą lokalizację gwarantującą prawie niezakłóconą logistykę. Faktem jest, że i Wielkopolanie potrafią być dobrze „zorganizowani”. W zakresie przestępczości zorganizowanej nie sądzę aby Wielkopolska była niekoronowanym liderem. Takie pytanie trzeba by skierować do WIF do GIF albo w stroną wydziałów komend Policji, które zajmują się przestępczością gospodarczą. Z informacji posiadanych przez Wielkopolską i Kaliską OIA wynika, że na terenie Wielkopolski faktycznie działała, jest wielce prawdopodobne, że działa dalej dość duża liczba firm zaangażowanych w odwrócony łańcuch dystrybucji. Wobec licznej grupy aptek z terenu naszego województwa wdrożone zostały postępowania administracyjne, w niektórych przypadkach wydane zostały już decyzje cofające zezwolenia.

Z drugiej strony  należy podkreślić, że komunikatów potwierdzających istnienie ognisk odwróconego łańcucha dystrybucji było więcej niż w skali kraju. Co ważne, firmy uczestniczące w tym zjawisku ze względu na liczbę posiadanych aptek oraz powiązań z hurtowym obrotem produktami leczniczymi wykazują spory procentowo udział w całości rynku farmaceutycznego funkcjonującego na naszym regionie. W środowisku farmaceutów znacznie częściej poruszany jest temat nakładania nieadekwatnie niskich kar w stosunku do skali procederu. Skoro brakuje w aptekach produktów leczniczych ratujących życie i zdrowie ludzi - samo cofnięcie zezwolenia i jednocześnie, w zasadzie tylko krótko czasowe, uniemożliwienie funkcjonowania aptekom, w których doszło do wyżej opisanego przestępstwa, jest zagrożone zbyt niską karą. Dyskusja na ten temat wskazuje również, że proceder ten jest zazwyczaj kontynuowany jednak pod innym nadzorem właścicielskim. W praktyce osoby lub podmioty ukarane w dalszym ciągu mają wpływ na decyzje nowych podmiotów, które pojawiają się w miejscu tych, które zostały zlikwidowane.

Przeczytaj również:
Szerzej na temat procederu odwróconego łańcucha dystrubucji

Do tej pory inspektorem GIF mogła być wyłącznie osoba, która legitymowała się zatrudnieniem w podmiotach prowadzących obrót hurtowy. (fot. Shutterstock)Będzie więcej kontrolerów Inspekcji...

Zdaniem posła Marka Rucińskiego ostatnia nowelizacja prawa farmaceutycznego zawiera przepisy...

Nieprzesłanie danych uniemożliwi aptekom i punktom aptecznym wnioskowanie o dostęp do systemu P1. (fot. MGR.FARM)Kierownicy aptek proszeni o weryfikację...

Wojewódzki Inspektorat Farmaceutyczny w Katowicach apeluje do kierowników aptek ogólnodostępnych...

Różnica w zakresie wykształcenia farmaceuty i technika farmaceutycznego uniemożliwia technikom wykonywanie całego szeregu czynności, związanych z udzielaniem usług farmaceutycznych, w tym sprawowaniem opieki farmaceutycznej. (fot. Shutterstock)Przewaga liczebna techników nad...

Zdaniem Ministerstwa Zdrowia krótki, maksymalnie 2,5 letni cykl kształcenia w szkołach...

WIF w Poznaniu uznał, że w opisanej przez przedsiębiorcę sytuacji konieczne jest uzyskanie nowego zezwolenia. (fot. Shutterstock)Przeniesienie całej apteki do innego...

Wielkopolski przedsiębiorca poddał w wątpliwość kwestię zmiany zezwolenia w sytuacji gdy apteka...

Podczas debaty poruszono liczne zagadnienia, w tym znany problem redukcji kadr medycznych w Polsce. (fot. Shutterstock)Wspólnie dla Zdrowia. Dlaczego wśród...

W minioną środę odbyła się konferencja, zatytułowana: „Pacjent i system – zasady działania...