Zdaniem autorów projektu, jego przyjęcie poprawi właściwy nadzór nad suplementami diety znajdującymi się w obrocie na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.
– Proponowane zmiany niosą ze sobą jednocześnie element edukacyjny, którego potrzeba wynika z niskiego poziomu świadomości nabywania i spożywania ww. produktów przez konsumentów, którzy niejednokrotnie traktują je jako produkty lecznicze – czytamy w uzasadnieniu projektu. – Proponowana zmiana doprecyzowuje i uszczelnia obowiązujące regulacje w zakresie kontroli wprowadzania na rynek suplementów diety. Ponadto, w celu zwiększenia prewencji, wprowadza wyższe kary za nieprzestrzeganie przepisów prawa żywnościowego.
Jedną z proponowanych zmian, jest pozostawienie bez rozpatrzenia powiadomień o wprowadzeniu po raz pierwszy do obrotu środków spożywczych Głównego Inspektora Sanitarnego, które zawierają niekompletne informacje na temat produktu. GIS chce też pobierać opłaty wspomniane powiadomienia.
– Główny Inspektor Sanitarny wysyła pisma do przedsiębiorców, w których wzywa do przekazania dokumentacji zgodnej z wymaganiami u.b.ż.ż., co znacznie wydłuża czas rozpatrzenia powiadomienia i stanowi dodatkowe obciążenie administracyjne – tłumaczą autorzy projektu. – Wydaje się zatem, że zaprezentowane rozwiązanie o pozostawieniu bez rozpatrzenia niekompletnego powiadomienia, zmobilizuje przedsiębiorców do przesyłania do Głównego Inspektora Sanitarnego kompletnych powiadomień, zgodnie z obowiązującymi w tym zakresie przepisami.
Sanepid chce też wprowadzenia opłat za złożenie przez producenta powiadomienia o wprowadzeniu na rynek nowego suplementu diety (1000 zł), jak i zmianę danych w dotychczasowym powiadomieniu (500 zł).
Takie opłaty są pobierane w wielu państwach członkowskich UE m. in. w Belgii, Chorwacji, na Cyprze, Finlandii, Grecji, we Włoszech, w Rumunii, Słowacji oraz Hiszpanii. Przykładowe wysokości opłat pobieranych w innych państwach członkowskich kształtują się następująco: Belgia – 200 Euro; Cypr – 50 Euro; Finlandia – 85 Euro; Grecja – 300/600 Euro odpowiednio w przypadku suplementów diety z obszaru Unii Europejskiej zawierających formy chemiczne witamin i składników mineralnych wyszczególnione w dyrektywie 2002/46 oraz w odniesieniu do powiadomień spoza UE lub zawierających składniki spoza dyrektywy 2002/46; Włochy – 160,20 Euro; Łotwa – 99,60/426,86 Euro odpowiednio w przypadku produktów posiadających notyfikację innego państwa członkowskiego oraz w odniesieniu do suplementów diety zgłaszanych (ocenianych) po raz pierwszy w strefie EOG; Słowacja – 50 Euro; Hiszpania – 908,73 Euro.
– Należy tutaj podkreślić, iż państwa członkowskie, w tym także i Polska, z roku na rok notują coraz więcej napływających zgłoszeń suplementów diety, żywności specjalnego przeznaczenia oraz żywności wzbogaconej – czytamy w uzasadnieniu projektu. – W latach 2015-2016 do Głównego Inspektora Sanitarnego wpłynęło około 20 000 powiadomień. Dane statystyczne wskazują, że liczba ta ma tendencje wzrostowe w porównaniu z poprzednimi latami.
Opłaty za powiadomienia oraz zmianę danych w powiadomieniu miałyby stanowić wpływy do budżetu państwa, które w części mogłyby być wykorzystywane na zwiększenie liczby próbek środków spożywczych pobieranych do badań, rozszerzenie zakresu tych badań, wzmożenie kontroli produktów oferowanych przez internet, ich reklamy i prezentacji, a także prowadzenie różnego rodzaju akcji edukacyjnych dla konsumentów.
– Ze względu na obserwowaną tendencją, iż coraz więcej suplementów diety zawierających różnego rodzaju składniki roślinne o działaniu odżywczym i/lub innym fizjologicznym wprowadzanych jest do obrotu w Polsce, a także widząc potrzebę uregulowania stosowania w przedmiotowych produktach powyższych składników wprowadza się w projekcie zmiany do ustawy o bezpieczeństwie żywności i żywienia delegację dla Ministra właściwego do spraw zdrowia do określenia w drodze rozporządzenia wykazu składników roślinnych, które mogą być stosowane w produkcji suplementów, mając na względzie potrzebę zapewnienia bezpieczeństwa żywności – twierdzą autorzy projektu.
Zmiany mają dotyczyć też kwestii niewłaściwej reklamy suplementów diety, która zdaniem urzędników jest istotnym problemem w ochronie zdrowia.
– Prezentacja i reklama produktu winna podawać konsumentom rzetelną informację zawierającą niezbędne dane wynikające z jego funkcji i przeznaczenia, mając na uwadze również to, że suplementy diety są przeznaczone dla osób zdrowych i mają na celu utrzymać bądź zachować podstawowe funkcje fizjologiczne organizmu, a nie zapobiegać chorobom bądź też je leczyć – twierdzi GIS i wylicza, że emisja trzydziestosekundowej reklamy telewizyjnej, to koszt dla przedsiębiorcy w granicach nawet 50 000,00 zł – 60 000,00 zł.
Sanepid proponuje zmianę w przepisach umożliwiającą nałożenie kary pieniężnej w wysokości do 20 000 000,00 zł na podmiot prowadzący prezentację i reklamę sprzeczną z prawem.
Zdaniem urzędników taka kara może przynieść pozytywne skutki w postaci większej ostrożności w konstruowaniu przekazu reklamowego, co będzie się wiązało ze zmniejszeniem liczby przypadków łamania prawa żywnościowego i wprowadzania konsumentów w błąd.
– Zatem nałożona przez organ kara powinna pełnić funkcję represyjną, a także prewencyjną i dyscyplinującą. Biorąc pod uwagę fakt, iż kara do trzydziestokrotności przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej za rok poprzedzający wydaje się nieskuteczna i dalece niewystarczająca, to należałoby karę zwiększyć do kwoty, która będzie odznaczała się powyżej wskazanymi przymiotami. Zaproponowana kwota do stukrotności przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej za rok poprzedzający wydaje się zasadna. Należy podkreślić, że celem proponowanej zmiany ustawy nie jest zwiększenie liczby kar administracyjnych nakładanych w związku z nieprzestrzeganiem przepisów, lecz celem jest działanie prewencyjno-wychowawcze, związane z wprowadzeniem zagrożenia otrzymania kary nawet kilkukrotnie wyższej niż dotychczas – czytamy w uzasadnieniu.
GIS zwraca jednocześnie uwagę, że w związku z proponowanymi zmianami w ustawie o bezpieczeństwie żywności i żywienia w zakresie nadzoru nad prezentacją i reklamą suplementów diety, istnieje konieczność zatrudnienia nowych pracowników w Głównym Inspektoracie Sanitarnym.
– Miesięczny koszt zatrudnienia jednego pracownika na stanowisku eksperta wynosi 5567,81 zł brutto. Do powyższej kwoty jednorazowo doliczyć należy wyposażenie jednego stanowiska pracy w wysokości 5560,00 zł brutto. Wśród planowanego zatrudnienia powinny znaleźć się osoby z wykształceniem z dziedzin: farmacji, żywienia/technologii żywności (lub dziedzin pokrewnych), prawa, informatyki oraz z zakresu reklamy – wyliczają urzędnicy.
Źródło: GIS
