W tym roku mundial trwa wyjątkowo długo, więc warto zaopatrzyć się także w preparaty zawierające składniki zwiększające zdolności adaptacyjne. (fot. Shutterstock)

5 ziół, które powinny znaleźć...

W rzeczywistości ziemniak nie przenika do mleka, nie powoduje kolek u dzieci ani żadnych innych sensacji.  (fot. Shutterstock)

Jaki kartofel dla karmiącej?

Umiejętne „sklasyfikowanie” pacjenta pozwala na odpowiednie dostosowanie się do niego i znalezienie wspólnego języka. (fot. Shutterstock)

Pacjenci cenią to w aptekach...

Dieta ciężarnej powinna opierać się na zasadach racjonalnego odżywiania. (fot. Shutterstock)

Podstawowe zasady...

Liczne badania oraz wieloletnie obserwacje pokazały, iż są to leki bezpieczne, również dla dzieci. (fot. Shutterstock)

9 mitów o...

Farmaceutyczne emancypantki, czyli farmacja jest kobietą!

Farmaceutyczne emancypantki, czyli farmacja jest kobietą!

Mało kto dziś pamięta, że Polska była pierwszym krajem europejskim, w którym kobiety mogły studiować farmację. Determinacja pierwszych polskich farmaceutek bez wątpienia odmieniła oblicze tego zawodu. Kilka z nich zasługuje na szczególne wspomnienie...

Prawomocne zmiany w kształceniu kobiet nastąpiły dopiero 29 marca 1897 roku, kiedy to oficjalnie, drogą rozporządzenia Ministra Wyznań i Oświaty, zezwolono na przyjmowanie kobiet na studia wyższe. (fot. Shutterstock)

Początki ogólnie pojętej akademickiej farmacji sięgają XVIII-wiecznej Francji. To właśnie tam założono pierwszą szkołę wyższą nauczającą farmacji – słynną Ecole de Medecine, która jednocześnie stanowiła pierwowzór dla innych jednostek akademickich tego typu w Europie. Zaraz po Francji, kolejnym krajem w którym powstała wyższa uczelnia farmaceutyczna była…. Polska.

Katedrę Farmacji i Materii Medycznej utworzono w naszym kraju, podobnie jak we Francji, w XVIII w. przy Akademii Krakowskiej przemianowanej na Główną Szkołę Koronną. Szkoła farmaceutyczna rozwijała się początkowo na gruncie znanej krakowskiej Apteki „Pod Słońcem”, której właścicielem był Jan Szaster. Zatrudniono go jako pierwszego wykładowcę wyższej szkoły farmaceutycznej w Polsce. Był farmaceutą-praktykiem, zaś znaczna część zajęć odbywała się początkowo w jego aptece. Stopniowo następowała ewolucja kształcenia, wzbogacanie pracowni, zajęć dydaktycznych. Pierwsze wykłady od 1783r. obejmowały tematyką m.in. farmakognozję, chemię sądową, naukę o środkach spożywczych, farmakologię, toksykologię, farmację stosowaną czy chemię farmaceutyczną.

Niestety, owe czasy trudnego i zawiłego początku farmacji akademickiej były zdominowane przez mężczyzn. Nadal bowiem uważano, że kobieta jest słabsza i niezdolna do myślenia abstrakcyjnego oraz pojmowania nauk ścisłych. Już wkrótce miało się to zmienić, gdyż w Polsce – podobnie jak na świecie – pojawiać się zaczęły szkoły kobiece i ruchy feministyczne, zaś popularyzacja kształcenia kobiet w nowych, dotychczas wyłącznie męskich zawodach, stawała się faktem. Jak wszystkie zmiany dotyczące łamania stereotypów, tak i emancypacja kobiet postępowała powoli oraz z niemałymi problemami. Nastał jednak ten czas, w którym również i kobiety dostąpiły przywileju zdobycia wykształcenia farmaceutycznego…

Pionierki

Precedensem na skalę światową stała się sprawa pewnych sióstr. Filipina i Konstancja Studzińskie należały do Zgromadzenia Sióstr Miłosierdzia (inaczej Szarytki). Obie pracowały też na rzecz swojego zgromadzenia w szpitalu św. Łazarza w Krakowie, zajmując się zielarstwem i ziołolecznictwem w szpitalnej aptece.

Przemiany ustrojowe oraz wprowadzanie ograniczeń w kwestii możliwości prowadzenia aptek, sprawiły iż obie siostry udały się na studia farmaceutyczne, w celu legalizacji dalszej praktyki aptecznej. Nastąpiło to niejako z konieczności, ponieważ przez wiele lat praktyki obie zakonnice nabyły stosowną do prowadzenia apteki wiedzę. Zmuszone przez nowe wymogi rozpoczęły naukę, lecz ze względu na zakaz wstępu kobiet w mury uczelni wyższej, naukę odbywały w trybie eksternistycznym. Kształcenie sióstr odbywało się pod okiem profesora Józefa Sawiczewskiego, czuwającego nad uzupełnieniem edukacji Szarytek o przedmioty takie jak botanika, zoologia, mineralogia. Z powodu ograniczonego dostępu do budynków uczelni, również egzamin końcowy sióstr odbył się poza uniwersytetem, a konkretniej – w szpitalu, w którym pracowały. Po licznych staraniach 28 sierpnia 1824 roku obie siostry uzyskały tytuł magistra farmacji – pierwszy na świecie tytuł magistra farmacji przyznany kobietom. Był to ewenement na skalę światową, nawet pomimo eksternistycznego trybu kształcenia.



Prawomocne zmiany w kształceniu kobiet nastąpiły dopiero 29 marca 1897 roku, kiedy to oficjalnie, drogą rozporządzenia Ministra Wyznań i Oświaty, zezwolono na przyjmowanie kobiet na studia wyższe. Jednak początkowo kobiety ciągle jeszcze nie były wpuszczane na sale wykładowe i często musiały, podobnie jak siostry Studzińskie, uczyć się eksternistycznie lub mając dostęp w ograniczonym stopniu do zajęć na uczelni.

Minęło zatem wiele lat od dokonania sióstr Studzińskich, do momentu gdy kolejne trzy kobiety uzyskały zgodę na uczestnictwo w zajęciach oraz wykładach z farmacji na krakowskiej uczelni. Stanisława Dowgiałłówna, Jadwiga Sikorska-Klemensiewiczowa i Janina Kosmowska. Ich historia jest interesująca, bo choć każda w inny sposób rozpoczęła naukową przygodę, to w efekcie końcowym ich losy się splotły i doprowadziły do kolejnej naukowej rewolucji.

Przeczytałeś tylko 20% całego artykułu. Reszta dostępna po zakupie najnowszego numeru MGR.FARM lub prenumeraty w sklepie farmacja.pl/zakupy

W dalszej części artykułu więcej o losach pierwszych Polek, które studiowały farmację, szykanach jakie je z tego powodu spotykały i wpływie jaki wywarły na kształt farmacji w innych krajach...

Uwagi Naczelnej Izby Aptekarskiej nie zostały jednak uwzględnione w projektowanej nowelizacji. (fot. MGR.FARM)Za wcześnie na regulowanie opieki...

Naczelna Izba Aptekarska złożyła w ramach konsultacji społecznych, szereg uwag do projektu...

 W 2017 roku w Zachodniopomorskiem było 610 aptek, a teraz jest ich 605. (fot. Shutterstock)Silna apteka to korzyści dla pacjentów

W Zachodniopomorskiem spadła liczba działających aptek i punktów aptecznych. Hanna Borowiak,...

Nie tylko treść ulotki, ale również oznakowanie opakowania produktu nie może zawierać elementów promocyjnych. (fot.Shutterstock)MZ proponuje zmiany w oznakowaniu...

Skierowany do konsultacji projekt rozporządzenia Ministra Zdrowia zakłada zaktualizowanie...

Farmaceuta zapewnił, że nie podejmował decyzji o umieszczeniu reklamy w gazecie, a była to decyzja zarządu spółki, do której należy apteka. (fot. Shutterstock)Kierownik ma obowiązek zagwarantować by...

Okręgowy Rzecznik Odpowiedzialności Zawodowej Śląskiej Izby Aptekarskiej skierował do Sądu...

Nastolatek usłyszał pięć zarzutów, nie jest jednak wykluczone, że na koncie ma znacznie więcej prób posługiwania się fałszywymi receptami. (fot. KMP w Gdańsku)Dzięki uwadze apteki Policja zatrzymała...

Za pomocą programów do obróbki grafiki 18-latek z Gdańska podrabiał recepty na leki...