Ayurweda to tradycyjny system medycyny indyjskiej. Uznawany jest za najstarszy, udokumentowany system opieki zdrowotnej na świecie [1]! Słowo Ayurweda pochodzi od słów: „ayu” oznaczającego życie i „veda” oznaczającego naukę lub wiedzę. Zgodnie z definicją Charaki: „Ta nauka jest określana jako Ayurveda, która zajmuje się korzyściami i niedogodnościami, jak również szczęśliwymi i nieszczęśliwymi stanami życia – wraz z tym, co jest dobre i złe dla życia, jego miarą i samym życiem”. Ayurveda dzieli się na trzy główne gałęzie. Są to: Nara Ayurveda (zajmująca się życiem ludzkim), Satva Ayurveda (dotycząca życia zwierząt i ich chorób) oraz Vriksha Ayurveda (zajmująca się życiem roślin, ich wzrostem i chorobami) [1].
CZYM WŁAŚCIWIE JEST AYURWEDA?
Według klasycznej definicji za zdrową uważana jest osoba, u której występuje równowaga między doszami (humorami ciała), agni (siłami trawiennymi), dhatu (tkankami) i mala (produktami przemiany materii). Drugim ważnym aspektem jest to, że jej dusza, zmysły i umysł pozostają w stanie spokoju i jasności [2]. To holistyczne podejście do zdrowia stanowi fundament praktyk ayurwedyjskich.
CZY AYURWEDA POSIADA POPARCIE W NAUCE?
Obecnie Ayurveda jest oficjalnie uznawana przez WHO jako element medycyny tradycyjnej. Jest praktykowana głównie w Indiach oraz krajach południowej Azji. W ostatnich dekadach obserwuje się rosnące zainteresowanie Ayurvedą w krajach zachodnich. Szczególnie w kontekście leczenia chorób przewlekłych i zaburzeń związanych ze stylem życia [1,3].
Współczesne badania naukowe coraz częściej potwierdzają skuteczność praktyk i preparatów ayurwedyjskich. Systematyczne badania wykazały, że wiele składników stosowanych w Ayurvedzie posiada potwierdzone właściwości farmakologiczne, takie jak chociażby:
- Działanie przeciwutleniające. Liczne badania potwierdzają zdolność preparatów ayurwedyjskich do neutralizacji wolnych rodników i zmniejszania stresu oksydacyjnego [4].
- Efekt przeciwzapalny. Udokumentowano skuteczność w redukcji stanów zapalnych poprzez modyfikowanie ilości cytokin prozapalnych [5].
- Właściwości immunomodulujące. Preparaty ayurwedyjskie mogą wzmacniać naturalną odporność organizmu [6].
Według raportów WHO, Ayurweda może stanowić cenne uzupełnienie konwencjonalnej medycyny. Szczególnie w profilaktyce chorób przewlekłych, terapii zaburzeń metabolicznych, terapii związanych ze stresem oraz w poprawie ogólnego stanu zdrowia [1].
NAJCZĘŚCIEJ STOSOWANE SKŁADNIKI W SUPLEMENTACH OPARTYCH NA AYURWEDZIE
Ayurveda to nauka oparta o liczne rośliny, których składniki posiadają udokumentowane działanie terapeutyczne. O jakie roślinne składniki chodzi? Najważniejsze z nich to przede wszystkim:
- Terminalia chebula (polska nazwa migdałecznik chebułowiec) – opierając się na przeglądzie licznych badań należy zaznaczyć, że wykazuje ona silne działanie przeciwutleniające i ma zdolność do hamowania wydzialania cytokin prozapalnych. Poza tym działa immunomodulująco i posiada pewne właściwości przeciwbakteryjne. Wspomaga także ochronę błony śluzowej [7,8]
- Triphala – to mieszanka 3 owoców (Terminalia chebula, Terminalia bellrica i Emblica officinalis). Wykazuje działanie przeciwzapalne, immunomodulujące i przeciwutleniające. Wspomaga także procesy trawienia [4]. Badania pokazują, że znajduje ona zastosowanie w przypadku występowania zaparć – zwiększa częstość wypróżnień i polepsza konsystencję stolca – zarówno przy krótszym, jak i długotrwałym stosowaniu [9]
- Bacopa monnieri (Brahmi) – poprawia pamięć i funkcje poznawcze, wykazuje działanie neuroprotekcyjne, pomaga redukować stany lękowe oraz wspomaga koncentrację [7,10]
- Ashwagandha (Withania somnifera) – wykazuje działanie adaptogenne (co oznacza, że pomaga organizmowi lepiej przystosować się do otaczającego stresu), działa przeciwlękowo i wykazuje pozytywny wpływ na problemy ze snem, wspomaga funkcje poznawcze i może zwiększać wydolność fizyczną organizmu [10]
- Shatavari (Asparagus racemosus) – wzmacnia układ odpornościowy, działa adaptogennie [10. Co szczególnie interesujące roślina ta posiada udokumentowany, pozytywny wpływ na uciążliwe objawy menopauzy – dzięki zawartości naturalnych fitoestrogenów [11]. W badaniach Shatavari zmniejszyło częstość uderzeń gorąca, nocnych potów, bezsenności i suchości pochwy – przy zachowaniu wysokiego poziomu bezpieczeństwa.
AYURWEDA A PROBLEMY Z GARDŁEM
Warto wiedzieć, że badania naukowe potwierdzają skuteczność preparatów ayurwedyjskich w terapii schorzeń gardła. Szczególnie istotna jest tutaj rola Terminalia chebula. Zgodnie z kompleksowymi badaniami wykazuje ona silne działanie przeciwzapalne (poprzez hamowanie mediatorów stanu zapalnego). Posiada także szerokie spektrum działania przeciwdrobnoustrojowego (przeciwbakteryjne, przeciwwirusowe i przeciwgrzybicze). Dodatkowo wywiera ona efekt łagodzący na błony śluzowe dzięki zawartości tanin i flawonoidów. Co więcej – działa immunomodulująco poprzez stymulację komórek układu odpornościowego. Terminalia chebula ma także zdolność do regeneracji uszkodzonych tkanek, Bez wątpienia ma to duże znaczenie w terapii problemów z gardłem [2,7,8].
- Czytaj także: Apteka to najlepsze miejsce dla suplementów diety
NAJWAŻNIEJSZE KORZYŚCI ZE STOSOWANIA SUPLEMENTÓW AYURWEDYJSKICH
Reasumując informacje na temat Ayurvedy i jej korzyści bez wątpienia największą z nich jest bazowanie na naturalnych składnikach roślinnych. Dzięki temu istnieje możliwość długotrwałego stosowania. Jednocześnie minimalizujemy ryzyko pojawienia się efektów ubocznych. Oczywiście jak zawsze przy stosowaniu zgodnie z rekomendacjami [3,5]. Kolejną zaletą jest długa tradycja stosowania. Przez to udokumentowane działanie składników metody ayurwedyjskiej [6].
Nie bez znaczenia jest także potwierdzona badaniami efektywność składników suplementów opartych na Ayurvedzie. Skutkuje to chociażby poparciem tej metody ze strony Światowej Organizacji Zdrowia (WHO) [1].
Bibliografia:
-
https://www.indianembassywarsaw.gov.in/page/about-ayurveda/
-
Contribution of world health organization in the global acceptance of Ayurveda, Anand Chaudhary, Neetu, Singh, Journal of Ayurveda & Integrative Medicine, Vol.2, Issue 4, 2011
-
Development of Ayurveda – tradition to trend, Pulok K. Mukherjee, et.al., Journal of Ethnopharmacology, Volume 197, 2017, 10-24 (https://www.sciencedirect.com/science/article/abs/pii/S0378874116307826?via%3Dihub)
-
Therapeutic uses of Triphala in Ayurvedic Medicine, Christine Tara Peterson, et.al., The Journal of Alternative and Complementary Medicine, Volume 23, Number 8, 2017, 607-614
-
Ayurveda and silico approach: a challenging proficient confluence for better development of effective traditional medicine spotlighting network pharmacology, Rashmi Sahu, et.al., Chin J Integr Med. 2023 May, 29(5): 470-480
-
Comprehensive review on phytochemicals, pharmacological and clinical potentials of Gymnea sylvestre, Farzana Khan, et.al., Front. 10:1223, 2019
-
Triphala churna ameliorates retinopathy in diabetic rats, Sachin V. Suryavanashi, et.al., Biomedicine & Pharmacotherapy, Volume 148, April 2022, 112711 (https://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S0753332222000993?via%3Dihub)
-
A comprehensive review on the diverse pharmacological perspectives of Terminalia chebula Retz, Rakibul Hassan Bulbul, et.al., Heliyon 8(2022), e10220
-
Triphala: current applications and new pesrpectives on the treatment of functional gastrointestinal disorders, Aleksandra Tarasiuk I inni, Chin. Med. 2018 Jul 18;13:39
-
Pharmacological attributes of Bacopa monnieri extract: current updates and clinical manifestation, Urooj Fatima, et.al., Front. 9:972379, 2022
-
Efficacy and safety of Sjatavari root extract for the management of menopausal symptoms: a double-blind, multicenter, randomized controlled trial, Vani S. Gudise, et.al., Cureus. 2024 Apr 8;16(4):e57879
