REKLAMA
czw. 22 lipca 2021, 10:20

Jak przyspieszyć gojenie rany?

W życiu codziennym niejednokrotnie każdy z nas zetknął się z problemem takiego urazu, jak otarcia, skaleczenia, oparzenie, rany pooperacyjnej, owrzodzenia czy odleżyny. Powstałe rany to wynik przerwania ciągłości skóry i błony śluzowej przez czynnik zewnętrzny. W tym krótkim artykule przekażę kilka prostych i skutecznych zasad postępowania z raną, które przyspieszą jej gojenie i uchronią przed zakażeniem.

Opatrunek powinien spełniać funkcję ochronną i w ranach z wysiękiem posiadać właściwości pochłaniania wysięku (fot. Shutterstock).
Opatrunek powinien spełniać funkcję ochronną i w ranach z wysiękiem posiadać właściwości pochłaniania wysięku (fot. Shutterstock).

Sposób gojenia rany i ewentualne komplikacje zależą od jej rozległości, głębokości i czynników zewnętrznych, jak choroby układowe np. cukrzyca czy niewydolność krążenia czy zakażenie rany. Czynniki te mogą w znaczny sposób opóźniać gojenie się każdej rany. W celu prawidłowego przebiegu gojenia rany warto pamiętać o kilku zasadach, które dotyczą wszystkich ran. 

Krok 1. Oczyszczenie i odkażenie rany

Należy pamiętać o oczyszczaniu i odkażaniu rany zarówno świeżo powstałej, ale także przy każdej zmianie opatrunku.

Pozostałości w ranie krwi, brudu, resztek opatrunku  czy bakterii prowadzą do takich powikłań, jak przedłużone gojenie czy zakażenie. 

Do oczyszczenia i odkażenia warto użyć produktów, które zawierają surfaktant, składnik wspomagający oczyszczenie i jednocześnie skuteczną i bezpieczną substancję przeciwdrobnoustrojową o potwierdzonej i szybkiej skuteczności. Rekomendowaną substancją jest  oktenidyna zawarta w preparatach marki octenisept®

 Ponadto nie należy stosować na powierzchnię rany preparatów zawierających w swoim składzie jodynę lub alkohol, z uwagi na ich działanie drażniące i wysuszające. Warto zapoznać się z ulotką i sprawdzić czy preparat, który mamy zastosować do odkażenia, wykazuje działanie bakterio- i grzybobójcze, i w jakim czasie. 

Krok 2.  Zastosowanie produktu z substancją antybakteryjną w żelu

W celu przyspieszenia gojenia i ochrony przed zakażeniem nakładamy na ranę produkt w żelu z zawartością substancji antybakteryjnej. 

Dlaczego warto po oczyszczeniu i odkażeniu rany zastosować dodatkowo produkt na bazie żelu? Takie postępowanie ważne jest wtedy, gdy rana nie zamknie się przez rychłozrost, co może doprowadzić do nadkażenia rany i powstania blizny. Zastosowanie produktu w żelu z dodatkiem oktenidyny, np. octenisept® żel przyspiesza znacznie gojenie i chroni przed zakażeniem,  jak wykazały badania, ponadto  produkty w postaci żelu zmniejszają ból, świąd i chronią przed przywarciem opatrunku do rany. W ranach z wysiękiem dodatkowo oczyszczają i stwarzają odpowiednie środowisko do gojenia się.

Przedstawione zasady są zawarte  we wszystkich wytycznych krajowych i europejskich dotyczących postępowania z raną przez dedykowane towarzystwa i stowarzyszenia leczenia ran. 

Krok 3. Dobór opatrunku 

Opatrunek powinien spełniać funkcję ochronną i w ranach z wysiękiem posiadać właściwości pochłaniania wysięku. W pierwszych dniach należy zastosować opatrunek chłonny – jak np. Cosmopor, z większym wysiękiem np. Aqacel foam lite. W ranach oparzeniowych warto zastosować opatrunek siatkowy, np. Urgotull. W ranach bez wysięku, w celu ochrony rany, stosujemy opatrunki hydrokoloidowe – np. Granuflex. Można również zastosować opatrunki z zawartością srebra.

Na koniec możemy dodatkowo zabezpieczyć założony opatrunek bandażem lub przy użyciu specjalnie dopasowanych opasek, np. Peha-haft.

Procedurę 3 kroków należy przeprowadzić przy pielęgnacji rany w wyniku otarcia, skaleczenia, oparzenia czy rany pooperacyjnej i ran trudno gojących się, jak owrzodzenia, odleżyny.

Opatrunki z zawartością srebra możemy łączyć z produktami zawierającymi oktenidynę, natomiast nie należy ich stosować z produktami zawierającymi związki jodu. 

Ważne! W przypadku ran, które wykazują takie symptomy, jak zaczerwienienie, bolesność, wysięk, ciepłota, brzydki zapach, pamiętajmy, że: należy  użyć  leku odkażającego, żelu z substancją antybakteryjną i opatrunku, najlepiej z zawartością srebra.

W razie potrzeby skierować pacjenta do pielęgniarki/lekarza – najlepiej zajmującego się leczeniem ran. 

Podsumowując – w opiece nad raną warto w swoich wyborach kierować się skutecznością substancji antybakteryjnej  i jej profilem bezpieczeństwa. Profil bezpieczeństwa dla rany wyrażony jest w wartości indeksu biozgodności. Im większa wartość powyżej 1, tym większe bezpieczeństwo dla procesów gojenia w ranie. Z wielu badań i publikacji w czasopismach naukowych wynika, iż oktenidyna wykazuje wysoką skuteczność wobec bakterii, grzybów i wirusów w czasie do 1 min. Ponadto jej indeks biozgodności wynosi od 1,7- 2,4 i nie posiada ograniczeń związanych z wiekiem. Warto sprawdzać czy dany produkt zawiera skuteczną i bezpieczną substancję antybakteryjną oraz jakie ma wskazania i przeciwwskazania. Przykładem mogą być preparaty zawierające związki srebra w sprayu, które możemy bezpiecznie stosować od 7. roku życia czy preparaty na bazie jodu, które mają  przeciwwskazania u chorych na tarczycę i nie mogą być stosowane z opatrunkami zawierającymi srebro. Ponadto bardzo często reklamowane są produkty do ran, które nie posiadają dodatku substancji antybakteryjnej. Zawartość substancji antybakteryjnej w wysokim profilu bezpieczeństwa jest ważna ze względu na profilaktykę ochrony przed zakażeniem, a także w sytuacji, gdy pojawiają się oznaki infekcji w ranie. Zatem produkty stosowane w ranach powinny leczyć, goić i koić ranę oraz skórę wokół rany. Cechy rekomendowanych produktów to:

  • potwierdzona skuteczność wobec bakterii, grzybów i wirusów do 1 min,
  • gotowe do użycia,
  • bezbarwne,
  • bezbolesne,
  • kompatybilność z opatrunkami zawierającymi srebro,
  • dostępność w postaci płynu (spray) i żelu

Warto pamiętać także o profilaktyce, pielęgnacji i ochronie skóry, zarówno wokół rany, jak także w przypadku zaczerwienienia, podrażnienia, odparzenia, stosując krem o właściwościach regenerujących, nawilżających także z zawartością substancji antybakteryjnej.

Autor tekstu: mgr farm. Marzena Korbecka-Paczkowska