REKLAMA
Magazyn mgr.farm

Gdy bolą mięśnie i stawy… co poleci farmaceuta?

13 marca 2019 12:08

Co powinien polecić farmaceuta pacjentowi, który uskarża się na bóle mięśniowo-stawowe? Do wyboru mamy nie tylko szeroki wachlarz substancji o działaniu przeciwbólowym, ale także ich różne postaci farmaceutyczne. Tabletka czy żel? Która substancja czynna zadziała skutecznie i bezpiecznie? Co na to mówią badania?

Pacjenci w aptece bardzo często proszą o polecenie skutecznego preparatu do stosowania na skórę, który złagodzi ich uciążliwe dolegliwości bólowe (fot. Shutterstock)
Pacjenci w aptece bardzo często proszą o polecenie skutecznego preparatu do stosowania na skórę, który złagodzi ich uciążliwe dolegliwości bólowe (fot. Shutterstock)

Ból w przebiegu chorób układu mięśniowo-szkieletowego jest powszechnym zjawiskiem. Często towarzyszy mu obrzęk, tkliwość i zaburzenia funkcjonowania mięśni. Może pojawiać się też ograniczenie ruchomości i sztywność stawów, ograniczające codzienną aktywność pacjentów i negatywnie wpływające na jakość ich życia. Najczęstszą przyczyną jest zazwyczaj choroba zwyrodnieniowa stawów, ale także pourazowe stany zapalne mięśni, ścięgien lub stawów.

Ból zlokalizowany w obrębie narządu ruchu może mieć charakter ostry lub przewlekły. Warto zaznaczyć, że w przypadku braku bądź zastosowania nieprawidłowego leczenia, z pozoru niegroźny ból ostry może przerodzić się w stan chroniczny z postępującym stanem zapalnym, obejmującym kolejne struktury w obrębie narządu ruchu [1, 2].

REKLAMA

Najczęściej stosowane leki

Obecnie do najczęściej stosowanych przez pacjentów leków w łagodzeniu dolegliwości bólowych są leki z grupy niesteroidowych leków przeciwzapalnych (NLPZ). Szacuje się, że prawie jedna trzecia ogółu populacji sięga po NLPZ, z czego zdecydowaną większość stanowią ludzie w wieku podeszłym.

REKLAMA

NLPZ ze względu na działanie nie tylko przeciwbólowe, ale i przeciwzapalne, są skuteczne w terapii schorzeń narządu ruchu. Ich działanie wynika z hamowania enzymów z grupy cykloooksygenazy COX-1 i COX-2, uczestniczących w syntezie prostaglandyn, głównych mediatorów stanu zapalnego i bólu.  Szczególne znaczenie ma zablokowanie izoenzymu COX-2, którego ekspresja zwiększa się w warunkach stanu zapalnego pod wpływem cytokin i innych mediatorów. Ponadto, wykazano, że NLPZ poza swoim podstawowym działaniem, zmniejszają również obrzęk i sztywność stawów, pozwalając pacjentowi na szybszy powrót do codziennych aktywności [3].

Przewaga preparatów stosowanych miejscowo

NLPZ podawane doustnie, zwłaszcza w przypadku ich stosowania przewlekłego niosą ze sobą wiele ograniczeń i możliwych działań niepożądanych. Są przeciwwskazane u pacjentów, którzy cierpią z powodu choroby wrzodowej żołądka bądź w przeszłości wystąpiło u nich krwawienie z przewodu pokarmowego. Szczególną ostrożność należy zachować również u pacjentów > 75r.ż., z przewlekłą chorobą nerek oraz chorobami układu sercowo-naczyniowego.

Doskonałą alternatywą dla wspomnianych pacjentów są NLPZ stosowane miejscowo na skórę, w postaci maści, kremu, żelu, emulsji. Leki z grupy NLPZ w wymienionych postaciach, osiągają odpowiednio wysokie stężenie w jamie stawowej, wystarczające do zmniejszenia odczucia bólu oraz stanu zapalnego [3, 4, 5].

REKLAMA

Wyniki licznych badań klinicznych potwierdzają, że skuteczność preparatów podawanych na skórę jest porównywalna z preparatami podawanymi systemowo [6]. Pacjenci w aptece bardzo często proszą o polecenie skutecznego preparatu do stosowania na skórę, który złagodzi ich uciążliwe dolegliwości bólowe. Rekomendując pacjentowi konkretny lek, powinniśmy wiedzieć który spośród licznych produktów leczniczych stosowanych miejscowo, zawierających NLPZ, wykazuje największą efektywność przeciwbólową potwierdzoną badaniami klinicznymi. Jednocześnie należy pamiętać też o możliwych działaniach niepożądanych.

Pozycja diklofenaku na tle innych NLPZ

Lekiem stosowanym w łagodzeniu bólu układu kostno-stawowego, o udokumentowanej badaniami skuteczności klinicznej jest diklofenak. W 2012 roku opublikowano analizę badań klinicznych przeprowadzoną przez organizację Cochrane. Najbardziej rzetelne dane uzyskano dla produktów leczniczych zawierających diklofenak. Przez „rzetelne dane” rozumiemy odpowiednią liczbę badań klinicznych, które obejmowały wystarczającą liczbę osób badanych.

Wyniki metaanalizy wskazują, że diklofenak jest skuteczny w łagodzeniu chronicznego bólu w przebiegu choroby zwyrodnieniowej stawu kolanowego oraz stawów ręki w porównaniu do grupy otrzymującej placebo. Wartość parametru NNT (number needed to treat), który określa u ilu pacjentów należy zastosować lek, aby u jednego z nich uzyskać 50% ulgi w bólu (w porównaniu z placebo) wynosiła 11 dla diklofenaku w postaci żelu i 6,4 dla diklofenaku w postaci roztworu. Dla pozostałych NLPZ stosowanych miejscowo na skórę, ze względu na brak wystarczającej ilości badań określenie wartości NNT nie było możliwe [6].

Bezpieczeństwo diklofenaku

Kolejnym aspektem jest bezpieczeństwo i tolerancja miejscowo stosowanego diklofenaku. Biodostępność ogólnoustrojowa diklofenaku po podaniu na skórę wynosi jedynie ok. 4,5% [7]. Jego maksymalne stężenie w osoczu krwi jest około 100 razy mniejsze niż stężenie osiągane po doustnym podaniu tabletek zawierających diklofenak. Jednocześnie diklofenak osiąga odpowiednio wysokie stężenie w tkance stawowej, wystarczające do hamowania enzymu cyklooksygenazy i wywierania efektu terapeutycznego [6, 7].

Dzięki niewielkiej biodostępności ogólnoustrojowej, diklofenak podawany w postaci żelu wykazuje lepszy profil bezpieczeństwa w porównaniu do postaci doustnych. Wynika to głównie z mniejszego ryzyka wywoływana ogólnoustrojowych działań niepożądanych. Szczególnie istotny jest brak przeciwwskazań do miejscowego stosowania diklofenaku u pacjentów z dolegliwościami ze strony przewodu pokarmowego. Jest też bezpieczny u pacjentów ze zwiększonym ryzykiem ze strony układu sercowo-naczyniowego, u których często stosowanie doustnych NLPZ jest niewskazane.

W przypadku leków do stosowania na skórę z diklofenakiem, najczęściej pojawiającymi się działaniami niepożądanymi są zazwyczaj łagodne i przemijające reakcje skórne [6].

Dodatkowo, w przypadku NLPZ podawanych miejscowo na skórę pojawia się problem reakcji fotouczuleniowych i fototoksycznych. Lekiem z tej grupy o największym ryzyku wywołania takich działań niepożądanych jest zdecydowanie miejscowo stosowany ketoprofen (nadal w postaci żelu wydawany jedynie na receptę), jednak w piśmiennictwie opisywane są również przypadki występowania fotodermatoz także po innych NLPZ – etofenamacie.

Literatura:

  1. Dobrogowski J i wsp. Patofizjologia i klasyfikacja bólu. Polski Przegląd Neurologiczny 2011,7, 1, 20–30.
  2. Klimiuk P.A. Moskal-Kuryliszyn A. Reumatologia 2012; 50, 2: 162-165.
  3. Rannou F. et al. Efficacy and safety of topical NSAIDs in the management of osteoarthritis: Evidencefromreal-life setting trials and surveys. Seminars in Arthritis and Rheumatism. 2016; 45,18–21.
  4. Crofford LJ. Use of NSAIDs in treating patients with arthritis. Arthritis Res Ther. 2013; 15, 3: 2.
  5. Zajączkowska R. Miejscowe leczenie bólu. Medycyna praktyczna. https://www.mp.pl/bol/badania/96492,miejscowe-leczenie-bolu
  6. Derry S et al. Topical NSAIDs for chronic musculoskeletal pain in adults. Cochrane Database Syst Rev.2012 Sep 12;(9):CD007400.
  7. Charakterystyka Produktu Leczniczego Voltaren MAX 12/2015.
REKLAMA

Jak oceniasz artykuł?

Twoja ocena: Jeszcze nie oceniłeś/aś artykułu

Udostępnij tekst w mediach społecznościowych

13 komentarzy Komentujesz jako gość [ lub zarejestruj]

najczęściej pacjenci proszą o coś o działaniu miejscowym rzadziej coś o działaniu ogólnym
Ta forma może mniej inwazyjna, jeśli ból nie jest aż tak silny można zacząć od miejscowego leczenia.
Najczęściej pacjenci proszą o maści do smarowania.
Maści przeciwbólowe sa kupwane hurtowo u nas.
Maści, żele to zdecydowanie pierwszy wybór.
podziwiam ludzi za to zamiłowanie do smarowania mazidłami ja preferuje zdecydowanie bardziej leczenie doustne
człowiek żyje w pędzie, ciągle się spieszy. czekanie aż maść czy żel się wchłonie dla niektórych może być problematyczne
Dlaetgo coraz więcej jest zwolenników tabletek. Tylko niektórzy biora je przewlekle bez konsultacji z lekarzem specjalistą
Na mnie tez średnio działają ale są bezpieczniejsze.
mazidła są mniej inwazyjne poza tym łączą się dodatkowo ze zjawiskiem pielęgnacji ....co zdecydowanie pozytywniej się kojarzy niż leki doustne
Mam wrażenie, że jak im maść nie pomaga to wtedy sięgają po tabletki.
Pacjenci zaczynają od smarowania lub plastrów, jeśli nie ma znacznego efektu sięgają po tabletki
Zaczynają od samrowania jednym a później kupują to samo tylko pod inna nazwą.

Powiązane artykuły

GIF: wycofany lek można zwrócić, ale apteka nie odda pieniędzy GIF: wycofany lek można zwrócić, ale apteka nie odda pieniędzy

Główny Inspektor Farmaceutyczny poinformował o wycofaniu serii leku przeciwbólowego i przeciwgorączk...

Radziwiłł i Szydło: służba zdrowia działa poprawnie Radziwiłł i Szydło: służba zdrowia działa poprawnie

- Cieszę się, że możemy zakomunikować, że służba zdrowia działa w Polsce poprawnie - powiedział w Ra...

MZ: nie planujemy usuwać lekarzy z zespołów ratownictwa medycznego MZ: nie planujemy usuwać lekarzy z zespołów ratownictwa medycznego

- Minister zdrowia nie planuje usuwać lekarzy z zespołów ratownictwa medycznego. Rozporządzenie nie ...

REKLAMA

Szanowni Państwo,

Pragniemy poinformować, że z dniem 25.05.2018 r. w życie weszły przepisy europejskiego rozporządzenia o ochronie danych osobowych (RODO), które nakładają na nas obowiązek dostosowania zasad świadczenia usług do nowych regulacji.

Zmianie uległy przepisy, na podstawie których przetwarzane będą dane osobowe w Serwisach prowadzonych przez farmacja.net sp. z o. o.

Zgodnie z art. 13 ust. 1 i ust. 2 Ogólnego rozporządzenia o ochronie danych z dnia 27 kwietnia 2016 r. (Dz.U.UE.L.2016.119.1) (dalej „RODO”) informujemy, iż:

  1. administratorem Pani/Pana danych osobowych jest farmacja.net spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Józefowie, adres: Piaskowa 52, 05-420 wpisana do rejestru przedsiębiorców Krajowego Rejestru Sądowego prowadzonego przez Sąd Rejonowy dla m.st. Warszawy w Warszawie, XIV Wydział Gospodarczy Krajowego Rejestru Sądowego pod numerem KRS 0000467979, REGON 146752729, NIP: 797-205-17-73 (dalej „Administrator”);
  2. Pani/Pana dane osobowe przetwarzane będą w celu:

    1. realizacji usług świadczonych przez Administratora na podstawie art. 6 ust. 1 pkt b) RODO (w celu wykonania umowy),

    2. przesyłania wiadomości marketingowych produktów i usług własnych przez Administratora na podstawie art. 6 ust. 1 pkt f) RODO (prawny interes Administratora),

    3. wysyłania informacji handlowych przez Administratora na podstawie art. 6 ust. 1 pkt a) RODO (zgoda udzielona Administratorowi przez osobę, której dane dotyczą), (jeżeli zgoda została wyrażona przez Panią/Pana),

    4. wykonywanie połączeń telefonicznych w celu marketingu bezpośredniego za pomocą urządzeń telekomunikacyjnych na podstawie art. 6 ust. 1 pkt a) RODO (zgoda udzielona Administratorowi przez osobę, której dane dotyczą), (jeżeli zgoda została wyrażona przez Panią/Pana)

  1. Odbiorcą Pani/Pana danych osobowych będą podmioty zewnętrzne przetwarzające dane w imieniu Administratora na podstawie umów powierzenia (np. hostingodawca).

  2. Pani/Pana dane osobowe będą przekazywane poza Europejski Obszar Gospodarczy do Google LLC w oparciu o odpowiednie zabezpieczenia prawne, którymi są standardowe klauzule umowne ochrony danych osobowych, zatwierdzone przez Komisję Europejską.

  3. Pani/Pana dane osobowe będą przechowywane przez okres realizacji usług świadczonych przez Administratora oraz przez okres wynikający z przedawnienia roszczeń, praw konsumenta, prowadzenia księgowości czy innych uprawnień w tym zakresie;

  4. W związku z przetwarzaniem Pani/Pana danych osobowych przez Administratora, przysługują Pani/Panu określone uprawnienia:

  1. ma Pani/Pan prawo do informacji, jakie dane osobowe dotyczące Pani/Pana przetwarzane są przez Administratora oraz do otrzymania kopii tych danych (tzw. prawo dostępu). Wydanie pierwszej kopii danych jest darmowe, za kolejne Administrator może naliczyć opłatę;

  2. jeżeli przetwarzane dane staną się nieaktualne lub niekompletne (lub w inny sposób niepoprawne) ma Pani/Pan prawo zażądać ich sprostowania;

  3. w pewnych sytuacjach może Pani/Pan zwrócić się do Administratora o usunięcie swoich danych osobowych, tj. kiedy dane przestaną być potrzebne Administratorowi do celów, o których Panią/Pana informował; kiedy cofnie Pani/Pan zgodę na przetwarzanie danych (o ile Administrator nie ma prawa przetwarzać danych na innej podstawie prawnej); jeżeli do przetwarzania doszłoby niezgodnie z prawem; albo jeśli konieczność usunięcia danych wynika z obowiązku prawnego Administratora;

  4. w przypadku, gdy Pani/Pana dane osobowe przetwarzane są przez Administratora na podstawie udzielonej zgody na przetwarzanie albo w celu wykonania umowy zawartej z Administratorem, ma Pani/Pan prawo przenieść swoje dane do innego administratora;

  5. Administrator przetwarza Pani/Pana dane osobowe m.in. w celu prowadzenia działań marketingowych dotyczących jego produktów i usług. Podstawą takiego przetwarzania jest tzw. „prawnie uzasadniony interes administratora”. W przypadku takiego przetwarzania ma Pani/Pan możliwość wyrażenia sprzeciwu. W konsekwencji Administrator przestanie przetwarzać Pani/Pana dane osobowe w opisanym wyżej celu;

  6. aby przetwarzać dane w niektórych celach związanych ze swoją działalnością Administrator poprosił Pani/Pana o zgodę. Zgoda ta może być w dowolnym momencie cofnięta w wiadomości mailowej wysłanej do Administratora. Będzie to miało ten skutek, że przetwarzanie, które dokonane zostało przed cofnięciem zgody nie przestanie być zgodne z prawem, natomiast po cofnięciu zgody Administrator nie będzie przetwarzał danych w celach, dla których zgoda była wyrażona;

  7. jeśli uzna Pani/Pan, że przetwarzane dane osobowe są nieprawidłowe, przetwarzanie jest niezgodne z prawem lub Administrator nie potrzebuje już określonych danych albo kiedy wniesie Pani/Pan sprzeciw wobec przetwarzania, może Pani/Pan także zażądać, aby przez określony, potrzebny czas (np. sprawdzenia poprawności danych lub dochodzenia roszczeń) Administrator nie dokonywał na danych żadnych operacji, a jedynie je przechowywał;

  1. ma Pani/Pan prawo wniesienia skargi do Prezesa Urzędu Ochrony Danych Osobowych, gdy uzna Pani/Pan, iż przetwarzanie danych osobowych Pani/Pana dotyczących narusza przepisy RODO;

  2. Pani/Pana dane osobowe będą przetwarzane w sposób zautomatyzowany (w tym w formie profilowania), jednakże nie będzie to wywoływać wobec Pani/Pana żadnych skutków prawnych lub w podobny sposób istotnie wpływać na Pani/Pana sytuację.

  3. Profilowanie danych osobowych polega na przetwarzaniu Pani/Pana danych (również w sposób zautomatyzowany), poprzez wykorzystywanie ich do oceny niektórych informacji o Pani/Panu, w szczególności do analizy lub prognozy osobistych preferencji oraz zainteresowań.

  1. podanie przez Panią/Pana danych osobowych jest warunkiem zawarcia umowy z Administratorem. Jest Pani/Pan zobowiązana do ich podania a konsekwencją niepodania danych osobowych będzie brak możliwości świadczenia usług przez Administratora.

  2. Osobą kontaktową w sprawach ochrony danych osobowych w Farmacja.net Sp. z o. o. jest Inspektor Ochrony Danych dostępny pod adresem e-mail: iod@farmacja.net.

Instalowanie cookies itp. na Twoich urządzeniach i dostęp do tych plików.

Na naszych stronach internetowych używamy technologii, takich jak pliki cookie i podobne służących do zbierania i przetwarzania danych eksploatacyjnych w celu personalizowania udostępnianych treści i reklam oraza analizowania ruchu na naszych stronach. Te pliki cookie pomagają poprawić jakość treści reklamowych na stronach. Dzięki tym technologiom możemy zapiewnić Ci lepszą obsługę poprzez serwowanie reklam lepiej dopasowanych do Twoich preferencji.

Nasi zaufani partnerzy to:

Facebook Ireland Limited – prowadzenie kampani remarektingowych i mierzenie ich efektywności – Irlandia (EOG)

Google Ireland Limited (Google Adwords, DoubleClick Ad Exchange, DoubleClick for Publishers Small Business) – zarządzanie kampaniami reklamowymi, ich analiza i pomiary ruchu na stronach Serwisu – Irlandia (EOG)

Google Incorporated (Google Analytics, Google Cloud Platform, GSuit, Google Optimize, Google Tag Manager, Google Data Studio) – obsługa kampanii reklamowych, analizowanie ruchu na stronach Serwisu i obsługa poczty firmowej, analiza sposobu korzystania z Serwisu przez Użytkownika – USA (poza EOG)

Comvision sp. z o. o. – wysyłanie informacji marketingowych dotyczących Serwisu – Polska (EOG)

Benhauer sp. z o.o. – prowadzenie kampanii remarketingowych i mierzenie ich efektywności, e-mail Marketing – Polska (EOG)

Oświadczenie

Dostęp do zawartości serwisu mgr.farm jest możliwy dla osób uprawnionych do wystawiania recept lub osób prowadzących obrót produktami leczniczymi.

Ustawienia zaawansowane Wstecz