Doskonałym przykładem funkcjonowania instrumentów dzielenia ryzyka jest sytuacja z takimi lekami jak jak Xarelto czy Pradaxa. (fot. shutterstock)

Firmy farmaceutyczne, czarny...

Kiedy pacjentka przychodzi do apteki i informuje personel OTC, że szuka EHC, otrzymuje do wypełnienia formularz, w którym podaje swoje dane: imię i nazwisko, adres, wiek (fot. Shutterstock)

Farmaceuta w Irlandii:...

 Farmaceuta w przypadku pomyłki skutkującej zagrożeniem zdrowia lub życia pacjenta może zostać oskarżony zgodnie z art. 157 kodeksu karnego (fot. Shutterstock)

Błędy kosztują

Poza lekami, reakcje fotouczulające i fototoksyczne mogą wywołać również składniki kosmetyków (fot. Shutterstock)

Leki i słońce? Ostrzeż...

Jedną z grup pacjentów często podejmujących suplementację diety są sportowcy (fot. Shutterstock)

Suplementy na dopingu

Między literaturą a medycyną

Między literaturą a medycyną

Autor: Anna Załucka

„Między literaturą i medycyną” to obowiązkowa pozycja dla każdego, kto śledzi wątki medyczne w sztuce. Dzięki tej książce dowiadujemy się, w jaki sposób i po co problemy medyczne były prezentowane w literaturze, gdyż często były to przedstawienia alegoryczne i można je odczytać na wiele sposobów.

Książka jest starannie i elegancko wydana, ilustrowana zdjęciami dzieł malarskich, z obrazem Piero di Cosimo na okładce.

Dzięki współpracy trzech lubelskich instytucji naukowych: Uniwersytetu Marii Skłodowskiej-Curie, Uniwersytetu Medycznego i Lubelskiego Towarzystwa Naukowego w latach 2003-2012 odbywały się spotkania przedstawicieli świata naukowego i literaturoznawców, które zaowocowały serią esejów na temat związku medycyny i literatury. Eseje, zebrane w książce pt. „Między literaturą a medycyną” (Marian Stępień, Studio EMKA, 2015), podejmują analizę przypadków medycznych w utworach literackich. Kolejne szkice przedstawiają m.in. literacki obraz choroby psychicznej, postać chirurga z powieści Michała Choromańskiego „Zazdrość i medycyna”, przypadek chorego na kiłę Adriana Leverkühna, którego pierwowzorem był Fryderyk Nietzsche, szpitalne opowiadanie „Sala nr 6” napisane przez lekarza Antoniego Czechowa, historię genialnego chirurga Fausta z opowiadania Gustawa Herlinga-Grudzińskiego, zarazę i jej funkcje literackie, różne postawy i zachowania ludzi w ekstremalnych sytuacjach, blaski i cienie starości w wierszach Czesława Miłosza i Jarosława Iwaszkiewicza.

Trudno byłoby omówić wszystkie rozdziały, skupię się na kilku wybranych. W eseju „Skalpel i eros”, dotyczącym „Zazdrości i medycyny” Michała Choromańskiego narrator analizuje postać chirurga Tamtena i przytacza opinie krytyków, które ukazały się po publikacji książki: przedstawiciele środowiska lekarskiego zachwycali się opisem operacji, jego dokładnością. Choromański znał dobrze realia szpitalnego życia, wiele czasu spędzał jako pacjent w szpitalach i sanatoriach (chorował na gruźlicę), pracował też w szpitalu jako sanitariusz i pomocnik intendenta. „Zazdrość i medycynę” można interpretowano jako wielką pochwałę sztuki lekarskiej, przede wszystkim chirurgii, którą autor przeciwstawił błahości miłosnych zauroczeń.

Z innego eseju dowiadujemy się, dzięki jakim zabiegom Tomasz Mann w powieści „Doktor Faustus” pod postacią Adriana Leverkühna przedstawił losy Fryderyka Nietzschego. Mann przyznawał, że utwór zawiera aluzje do choroby, na która cierpiał Nietzsche – kiły. Pisarz, opierając się na biografii filozofa, wprowadził do „Faustusa” opis objawów choroby (pierwsze objawy miejscowe po pięciu tygodniach, potem zawroty głowy, migrena, dolegliwości ze strony przewodu pokarmowego, osłabienie, uczulenie na światło, depresja), zastosowanego leczenia (doustnie roztwór „kamienia piekielnego”, czyli azotanu srebra, chinina, sól karlsbadzka) i diety (ograniczenia ilościowe, zakaz spożywania zup, jarzyn, potraw mącznych, rekomendowane białe mięso). Podczas pracy nad książka Mann konsultował się z lekarzami w temacie objawów ze strony ośrodkowego układu nerwowego u chorych z syfilisem.



W rozdziale „Dżuma. Zaraza i jej funkcje literackie” przywoływane są dzieła literackie, opisujące - dosłownie lub alegorycznie - epidemie oraz ludzkie postawy w obliczu masowych zachorowań. Mamy tu m.in. analizę „Dziennika roku zarazy” Daniela Defoe, powstałego w niedługim czasie po epidemii, która dotknęła Londyn (do napisania „Dziennika” autor długo się przygotowywał, rozmawiał ze świadkami, przeczesywał archiwa, czytał wspomnienia i pamiętniki), alegoryczną „Dżumę” Albert Camusa (opisaną zarazę można interpretować dosłownie – jako epidemię lub przenośnie – jako hitlerowską okupację), niejednoznaczną w interpretacji powieść „Msza za miasto Arras” Andrzeja Szczypiorskiego (pisarz odwołał się do wydarzeń w Arras w XV wieku - klęski zarazy i głodu oraz prześladowania Żydów, zaraza pełni tu funkcję metafory określonej sytuacji społeczno-politycznej, w domyśle – Marca 1968 roku), „opowiadanie z kluczem” Herlinga-Grudzińskiego pt. „Dżuma w Neapolu. Relacja o stanie wyjątkowym” (przywódca neapolitańskiego ludu przypominał autorowi Lecha Wałęsę, a ruch, którego został przywódcą - „Solidarność”), wreszcie romantyczną „Miłość w czasach zarazy” Gabriela Garcii Marqueza, w której żółta flaga, symbol cholery, gwarantuje spokój kochankom.
Książkę zamykają eseje o wierszach Iwaszkiewicza i Miłosza, dotyczących starości, odchodzenia, przemijania, śmierci. Tak się składa, że wymieniony w nich tomik „Druga przestrzeń” Czesława Miłosza czytałam w drodze na egzamin wstępny na studia. Nie spodziewałam się wtedy, że po latach wrócę do tematu poezji Miłosza w farmaceutycznym czasopiśmie!

Podsumowując, eseje „Między literaturą i medycyną” to obowiązkowa pozycja dla każdego, kto śledzi wątki medyczne w sztuce. Dzięki tej książce dowiadujemy się, w jaki sposób i po co problemy medyczne były prezentowane w literaturze, gdyż często były to przedstawienia alegoryczne i można je odczytać na wiele sposobów. Poza wszystkim - książka jest starannie i elegancko wydana, ilustrowana zdjęciami dzieł malarskich, z obrazem Piero di Cosimo na okładce. Tym, którym bliskie jest zdanie Antoniego Czechowa, piszącego o sobie „Medycyna to moja ślubna żona, a literatura kochanka”, polecam lekturę „Między literaturą a medycyną”.

Komisja Etyki Reklamy postanowiła jednak oddalić skargę ze względu na brak dowodów naruszenia norm Kodeksu Etyki Reklamy (fot. Shutterstock)Nie da się przywrócić koloru włosa tym...

Do Komisji Etyki Reklamy wpłynęła skarga na reklamę preparatu DX2. Skarżący zarzuca producentowi...

Tylko w dwóch województwach liczba farmaceutów przewyższała liczbę techników - pomorskim i lubuskim (fot. Shutterstock)GUS: farmaceutów ubywa, techników...

Z danych Głównego Urzędu Statystycznego wynika, że pod koniec 2017 r. w aptekach...

Apteki są zobowiązane do złożenia wniosku o otwarcie okresu rozliczeniowego i dokonania korekty sprawozdawanych danych (fot. Shutterstock)NFZ o wycofaniu walsartanów i korektach...

Narodowy Fundusz Zdrowia przypomina, że apteki w przypadku zwrotu przez pacjenta leku wycofanego...

Więcej o pasji Marcina Wiśniewskiego w najnowszym numerze magazynu MGR.FARM (fot. Maciej Chojnacki / MGR.FARM)Dryfując po wolnej wyobraźni

Marcina Wiśniewskiemu nie trzeba przedstawiać chyba żadnemu polskiemu farmaceucie. Twórca...

Jak ustalił Fakt, departament prawny Ministerstwa Zdrowia negatywnie zaopiniował projekt podniesienia cen Xarelto (fot. Shutterstock)Lek z refundacją droższy, niż bez....

Po lipcowej podwyżce ceny Xarelto okazuje się, że jego wersja pełnopłatna jest w niektórych...