W tym roku mundial trwa wyjątkowo długo, więc warto zaopatrzyć się także w preparaty zawierające składniki zwiększające zdolności adaptacyjne. (fot. Shutterstock)

5 ziół, które powinny znaleźć...

W rzeczywistości ziemniak nie przenika do mleka, nie powoduje kolek u dzieci ani żadnych innych sensacji.  (fot. Shutterstock)

Jaki kartofel dla karmiącej?

Umiejętne „sklasyfikowanie” pacjenta pozwala na odpowiednie dostosowanie się do niego i znalezienie wspólnego języka. (fot. Shutterstock)

Pacjenci cenią to w aptekach...

Dieta ciężarnej powinna opierać się na zasadach racjonalnego odżywiania. (fot. Shutterstock)

Podstawowe zasady...

Liczne badania oraz wieloletnie obserwacje pokazały, iż są to leki bezpieczne, również dla dzieci. (fot. Shutterstock)

9 mitów o...

Motyw apteki w malarstwie

Motyw apteki w malarstwie

Autor: Anna Załucka

W ramach dyskusji nad pozycją farmaceutów w społeczeństwie pisałam już o wątkach aptekarskich w poezji. Tym razem zapraszam do lektury subiektywnego przegląd obrazów z motywem aptekarskim. Ciekawe czy znaliście te obrazy…?

Nieznany malarz holenderski; Vanitas - Nagi chłopiec z bańką mydlaną, otoczony wieńcem z naczyń i przyborów aptekarskich; 1660; olej; płótno; Copyright by Wilczyński Krzysztof, MNW

W zbiorach Muzeum Narodowego w Warszawie znajduje się przejmujący obraz, znany jako „Vanitas. Nagi chłopiec z bańką mydlaną, otoczony wieńcem z naczyń i przyborów aptekarskich”, datowany na 1660 rok, autorstwa nieznanego malarza holenderskiego. Vanitas (łac. marność) to motyw religijno-artystyczny związany ze sztuką, poznaniem i czasem. Pojawiająca się w malarstwie od XVI wieku bańka mydlana była symbolem kruchości, przemijalności, piękna. Motyw bańki mydlanej nawiązuje do rzymskiego przysłowia: [i]Si est homo bulla, eo magis senex[i] – Jeśli człowiek jest bańką mydlaną, tym bardziej jest nią starzec (homo bulla, człowiek – bańka mydlana). Prawdopodobnie obraz jest oryginalnym epitafium dziecka, którego od śmierci nie zdołała uratować wiedza i praktyka medyczna.

Drugie ważne przedstawienie ze zbiorów MNW to elegancki „Portret grupowy w delfckiej aptece. W lustrze” (inny tytuł „Portret zbiorowy w domu chemika”), datowany na ok. 1670 rok, autorstwa Cornelisa de Mana (1621-1706). Obraz przedstawia dyskusję na temat przeprowadzonego w laboratorium doświadczenia. Rozmowa toczy się przy stole, nad rozłożoną księgą. Jeden z mężczyzn wskazuje na kolbę z płynem, trzymaną przez stojącego obok pomocnika. Najprawdopodobniej ciecz została uzyskana w przeprowadzonym właśnie doświadczeniu i rozmowa dotyczy wyniku eksperymentu. Zamyślony mężczyzna stojący pośrodku trzyma kolbę zawierającą czerwony płyn. Na drugim planie widać laboratorium, nawiązujące do pracowni Johannesa C. Barchusena na uniwersytecie utrechckim. Szczegóły wyposażenia pracowni zostały przedstawione bardzo dokładnie, możemy dostrzec piec, aparaturę do destylacji, słoje oraz butelki.

Zbiory MNW obejmują także obraz „W pracowni alchemika”, z przełomu XVII/XVIII w., przypisywany Gerardowi Thomasowi (1663-1720). Gerard Thomas był malarzem flamandzkim, mistrzem w cechu malarskim w Antwerpii. Obraz przedstawia pracownię alchemika. Wzrok widza koncentruje się wokół starszego mężczyzny, siedzącego przy stole. Alchemik ogląda zawartość kolby z płynem. Kobieta z dzieckiem w napięciu oczekują na wynik oględzin. Wprawne oko widza dostrzeże we wnętrzu naczynia i przyrządy do wykonywania doświadczeń i analiz.

Motyw alchemika był popularny w malarstwie, inne tego typu przedstawienia to m.in.: „W pracowni alchemika” przypisywane Mattheusowi van Hellemont; „W izbie alchemika” z XVII w. przypisywane Pieterowi Symonszowi Potterowi i znajdujące się na Wawelu; „Alchemik Sędziwój i król Zygmunt III”, obraz Jana Matejki w zbiorach Muzeum Sztuki w Łodzi; „Alchemik w białej kryzie” dziewiętnastowieczny obraz nieznanego malarza polskiego w zbiorach Muzeum Narodowego w Warszawie.

Jeśli chodzi o wizerunek apteki jako miejsca, moim zdaniem zwłaszcza dwa przedstawienia są godne uwagi. Pierwsze z nich to rokokowy obraz z lat 1751-1752 „Il farmacista” („Farmaceuta”), inny tytuł „Lo speziale” („Aptekarz”), autorstwa malarza o nazwisku Pietro Longhi, znajdujący się w Gallerie dell’Accademia w Wenecji (obraz można obejrzeć tutaj). Wnętrze apteki zostało oddane z dbałością, jeśli chodzi o detale, ale malarz uchwycił także nastrój i atmosferę miejsca. Na pierwszym planie aptekarz podaje pacjentce lek łyżeczką. W tle, za ich plecami, kleryk i prawnik czytają, plotkują, najwyraźniej nieskupieni na pracy aptekarza. Obraz weneckiego malarza przedstawia aptekę jako miejsce spotkań i punkt wymiany informacji. Według historyków w XVIII wieku w Wenecji apteka była miejscem, gdzie, poza świadczeniem usług medycznych, na potęgę plotkowano, politykowano, spiskowano i przekazywano poufne informacje. Była ulubionym miejscem szpiegów, agentów, dyplomatów i dziennikarzy. Człowiek dobrze poinformowany, wpływowy, zajmujący wysoką pozycję społeczną, musiał bywać w aptece i przyjaźnić się z aptekarzem. Ówcześni śmiali się, że aptekarze bardziej zajmują się plotkami niż lekami, że jedynym przedmiotem ich studiów jest gazeta. Z ciekawostek trzeba jeszcze dodać, że weneccy mistrzowie malarstwa okresu renesansu i baroku zaopatrywali się w aptece w barwniki, jak podaje biografia malarza Pietro Malombra.

Strony

 W 2017 roku w Zachodniopomorskiem było 610 aptek, a teraz jest ich 605. (fot. Shutterstock)Silna apteka to korzyści dla pacjentów

W Zachodniopomorskiem spadła liczba działających aptek i punktów aptecznych. Hanna Borowiak,...

Nie tylko treść ulotki, ale również oznakowanie opakowania produktu nie może zawierać elementów promocyjnych. (fot.Shutterstock)MZ proponuje zmiany w oznakowaniu...

Skierowany do konsultacji projekt rozporządzenia Ministra Zdrowia zakłada zaktualizowanie...

Farmaceuta zapewnił, że nie podejmował decyzji o umieszczeniu reklamy w gazecie, a była to decyzja zarządu spółki, do której należy apteka. (fot. Shutterstock)Kierownik ma obowiązek zagwarantować by...

Okręgowy Rzecznik Odpowiedzialności Zawodowej Śląskiej Izby Aptekarskiej skierował do Sądu...

Nastolatek usłyszał pięć zarzutów, nie jest jednak wykluczone, że na koncie ma znacznie więcej prób posługiwania się fałszywymi receptami. (fot. KMP w Gdańsku)Dzięki uwadze apteki Policja zatrzymała...

Za pomocą programów do obróbki grafiki 18-latek z Gdańska podrabiał recepty na leki...

W przypadku błędu farmaceucie pozostaje kontakt z Policją? (fot. Shutterstock)RODO utrudni farmaceutom naprawianie...

"Przytrafiło mi się dzisiaj źle zrealizować receptę na insuliny, wydałam za mało. Próbowałam...