Istotnym aspektem pracy w aptece całodobowej jest możliwość niesienia pomocy pacjentom szczególnie w tych chwilach, kiedy potrzebują jej nagle (fot. Shutterstock)

Apteka całodobowa z...

Często do aptek trafiają też recepty nierefundowane wypisane w języku obcym. Nic nie stoi na przeszkodzie, żeby je zrealizować. (fot. Shutterstock)

Recepta na problem z receptą...

Doskonałym przykładem funkcjonowania instrumentów dzielenia ryzyka jest sytuacja z takimi lekami jak jak Xarelto czy Pradaxa. (fot. shutterstock)

Firmy farmaceutyczne, czarny...

Kiedy pacjentka przychodzi do apteki i informuje personel OTC, że szuka EHC, otrzymuje do wypełnienia formularz, w którym podaje swoje dane: imię i nazwisko, adres, wiek (fot. Shutterstock)

Farmaceuta w Irlandii:...

 Farmaceuta w przypadku pomyłki skutkującej zagrożeniem zdrowia lub życia pacjenta może zostać oskarżony zgodnie z art. 157 kodeksu karnego (fot. Shutterstock)

Błędy kosztują

Niebieskie pigułki

Niebieskie pigułki

Autor: Anna Załucka

Książka „Niebieskie pigułki” autorstwa Frederika Peetersa to w naszym farmaceutycznym przeglądzie literatury pozycja wyjątkowa – po pierwsze to komiks, po drugie o miłości, po trzecie sporo w nim o lekach. Jeśli dodam, że o lekach antyretrowirusowych, a na podstawie książki powstał filmowy melodramat („Pilules bleues”, 2014, reżyseria Jean-Philippe Amar), może powstać skojarzenie, że reklamuję ckliwą historyjkę obyczajową z HIV/AIDS w tle…

W Polsce około 3 000 kobiet jest zakażonych HIV, około 70% z nich jest w wieku 15–39 lat.

Przedstawiona w „Niebieskich pigułkach” historia zdarzyła się naprawdę i ma swoją kontynuację („Niebieskie pigułki” ukazały się nakładem wydawnictwa Atrabile w 2001 roku, a po polsku w 2003 roku opublikowało je wydawnictwo Post; druga polska edycja z 2016 roku w wykonaniu wydawnictwa Timof i cisi wspólnicy zawiera powstałe w późniejszych latach uzupełnienia, za ich sprawą czytelnicy zyskują sposobność przejrzenia się dalszym losom bohaterów). Szwajcarski rysownik Frederik Peeters opowiada w tym czarno-białym albumie o swoim związku z kobietą zarażoną wirusem HIV, o budowaniu relacji z jej seropozytywnym synkiem, a w ostatniej części – o powiększeniu rodziny – narodzinach zdrowej córeczki i jej dorastaniu. Ciekawa jest warstwa plastyczna komiksu – nieregularna kreska gdzieniegdzie zostaje uzupełniona zamaszystymi plamami czerni.

Miłość w cieniu choroby została przedstawiona w „Niebieskich pigułkach” dojrzale i bez pruderii. Dialogi brzmią wiarygodnie i rzeczowo.

Narrator opowiada o swoich przeżyciach wprost, mówi o strachu, lękach, niepewności, ale robi to bez patosu i nadmiernej dramaturgii, przez co mamy wrażenie, że przekazuje szczere refleksje rysownika. Duża część komiksu dotyczy kwestii osobistych i społecznych, w tle poruszane są problemy fizjologiczne i medyczne. Opisy fizycznego aspektu choroby brzmią naturalnie i bezpretensjonalnie, temat życia seksualnego osób z HIV jest potraktowany otwarcie i rzeczowo. Album serwuje niemałą dawkę wiedzy medycznej na temat HIV i AIDS (na poziomie aktualnym podczas tworzenia komiksu). Ciekawe jest zawarte w epilogu zestawienie zmian i postępów w terapii, które zaszły w okresie czasu między pierwszą, a drugą edycją – są to m.in. wyższa przeżywalność dzieci zakażonych HIV, większe prawdopodobieństwo urodzenia zdrowego dziecka przez seropozytywną matkę, możliwość osiągnięcia u osoby zakażonej poziomu wiremii umożliwiającego uprawianie seksu bez konieczności stosowania prezerwatywy, zmniejszenie częstotliwości podawania leków w ciągu doby dzięki powstaniu leków skojarzonych.

To, co mnie zainteresowało najbardziej w komiksie „Niebieskie pigułki”, to motyw dziecka zakażonego HIV. Przez chwilę się zastanawiałam, jaka w ogóle jest skala problemu, o którym się nie mówi, ze względu na ostracyzm społeczny. Dla poszerzenia własnej – oraz czytelników – wiedzy zebrałam garść faktów, z którymi warto, moim zdaniem, się zapoznać...

W Polsce około 3 000 kobiet jest zakażonych HIV, około 70% z nich jest w wieku 15–39 lat. W Polsce od 1985 r. rozpoznano zakażenie u 160 dzieci, szacunkowa liczba zakażonych dzieci wynosi ok. 1000.

Najczęściej do zakażenia odmatczynego dochodzi w okresie okołoporodowym (ok. 70% wszystkich zakażeń), kilka procent przypada na zakażenia wewnątrzmaciczne przez łożysko. Podczas karmienia piersią ryzyko zakażenia wynosi średnio 1% na każdy miesiąc.

Najważniejszym sposobem zapobiegania zakażeniom odmatczynym jest skuteczna terapia antyretrowirusowa (ARV) u ciężarnej. Celem jest uzyskanie (w 34–36 tygodniu ciąży) obniżonego poziomu wiremii do niewykrywalnego. W przypadku kobiety, u której w czasie porodu wiremia jest nadal wykrywalna, należy przeprowadzić cięcie cesarskie 2 tygodnie przed planowanym terminem porodu. W czasie trwania porodu (niezależnie od jego drogi) kobieta powinna otrzymywać dożylny wlew zydowudyny (nukleozydowego inhibitora odwrotnej transkryptazy).



U dzieci przebieg zakażenia jest szybszy i nieprzewidywalny, co wynika z fizjologicznie wyższej liczby komórek CD4, które są receptorami dla wirusa i służą jego namnażaniu. Rezultatem tego jest ok. czterokrotnie wyższy poziom wiremii HIV niż u dorosłych. Na cięższy przebieg zakażenia mają również wpływ: niedojrzałość układu immunologicznego, brak pamięci immunologicznej w momencie porodu oraz uszkodzenie przez wirusa niedojrzałych komórek macierzystych organizmu dziecka (m.in. ośrodkowego układu nerwowego).

Leczenie antyretrowirusowe zalecane jest wszystkim dzieciom zakażonym HIV. Wszystkie niemowlęta należy leczyć jak najszybciej od momentu rozpoznania. Wczesna skuteczna terapia zmniejsza ryzyko HIV encefalopatii, chroni przed uszkodzeniem nerek, mięśnia sercowego, hamuje stan zapalny i jego konsekwencje naczyniowe. Terapia dzieci zakażonych HIV jest bardziej ograniczona niż u osób dorosłych ze względu na brak rejestracji niektórych leków dla młodszych dzieci oraz potrzebę zastosowania postaci umożliwiając przyjmowanie ich przez niemowlęta czy dzieci w wieku przedszkolnym (syropy, zawiesiny).

Problemy z przeprowadzeniem skutecznej terapii powracają w wieku dojrzewania – konieczność dożywotniego stosowania leków (według obecnej wiedzy), ich skutki uboczne, nieustanne monitorowanie zdrowia, dieta – to ograniczenia, z którymi młodzież często sobie nie radzi.

Ze skojarzoną terapią antyretrowirusową (cART, ang. combined antiretroviral therapy) wiąże się obecnie ryzyko powikłań sercowo-naczyniowych, cukrzycy, zaburzeń gospodarki lipidowej, nefropatii, demineralizacji kości oraz zaburzeń psychosomatycznych. W Klinice Chorób Zakaźnych Wieku Dziecięcego WUM u leczonych pacjentów obserwowane są następujące działania niepożądane cART: lipodystrofia u 48%, zaburzenia gospodarki lipidowej u 84%, zaburzenia mineralizacji kości u 49–55%.

Dzieci zakażone HIV objęte są rozszerzonym programem szczepień ochronnych. Szczepionki żywe (poza gruźlicą) mogą być i są podawane pacjentom bez niedoboru odporności. Dziecko zakażone HIV nie powinno być nigdy szczepione przeciwko gruźlicy.

Bibliografia:

  1. „Niebieskie pigułki”, Frederik Peeters, wydanie drugie, wydawnictwo Timof i cisi wspólnicy, 2016
  2. http://www.cd4.com.pl/
  3. https://www.aids.gov.pl/kampanie/1test.2zycia/strefadlakobiet/matkaidzieckoahiv.html
  4. Zalecenia PTN AIDS 2016 - dokument pdf ze strony www.ptnaids.pl

W roku 1982 w prestiżowym czasopiśmie Cancer Magazine opublikowano badanie, wiążące stosowanie talku z ryzykiem zachorowania na raka jajnika (fot. shutterstock)Co kryje puder?

Czy coś tak delikatnego, pachnącego i niewinnego jak… puder, może zwiększać ryzyko powstawania...

Podczas przeszukania zabezpieczono leki o wstępnej wartości 10 milionów złotych, dokumentację finansowo – księgową oraz sprzęt elektroniczny (fot. gdansk.policja.gov.pl)VIDEO: Tak wyglądało zatrzymanie...

W ubiegłym tygodniu policjanci z Gdańska, funkcjonariusze z Urzędu Celno-Skarbowego oraz z...

Farmaceuci zwracają uwagę, że taka konstrukcja przepisów sprawia, że zawężenie grupy odbiorców do pacjentów niepełnosprawnych będzie można bardzo łatwo obejść (fot. Shutterstock)Leki na receptę będą dostępne w...

Podczas wczorajszego posiedzenia sejmowej Komisji Zdrowia, posłowie przegłosowali poprawkę do...

Dr Krystyna Chmal-Jagiełło otrzymała propozycję objęcia funkcji konsultanta krajowego w dziedzinie farmacji szpitalnej (fot. szpitalrydygier.pl)Znamy nazwisko nowego krajowego...

Jak nieoficjalnie dowiedziała się redakcja serwisu AptekaSzpitalna.pl, Ministerstwo Zdrowia...

Zdaniem autorów zaproponowane rozwiązania przyjęte w rekomendacjach pozwolą na redukcję problemu polipragmazji (fot. Shutterstock)Pacjenci przyjmujący 10 i więcej leków...

Royal Pharmaceutical Society przekazało do konsultacji projekt wytycznych dla profesjonalistów...