Czy słyszeliście o terapeutycznym zastosowaniu gazów jelitowych? W czasach średniowiecza wielu lekarzy wierzyło, że podobne leczy się podobnym (fot. Shutterstock)

13 najdziwniejszych terapii w...

Za mit trzeba też uznać stwierdzenie, że dzięki e-recepcie farmaceuci będą mieli więcej czasu na rozmowę z pacjentem (fot. Shutterstock)

Czy e-recepta wydłuży czas...

Jeśli apteka nie jest widoczna w sieci, oczywiście w granicach dozwolonych prawem, ma mniejsze szanse na większe zainteresowanie ze strony pacjenta (fot. Shutterstock)

Podążaj za pacjentem

Apteka jako placówka bardziej dostępna niż gabinet lekarski sprzyja rozszerzaniu kompetencji farmaceuty (fot. Shutterstock)

Mój kongres FIP – wrażenia i...

Promieniowanie jonizujące niszczy zarówno tkanki zdrowe jak i nowotworowe. kóra po zabiegu jest zaczerwieniona, „poparzona”, naczynka łatwo pękają, często występuje łysienie i bliznowacenie tkanki (fot. Shutterstock)

Dermokosmetyki w onkologii

10 leków, przy których należy unikać słońca

10 leków, przy których należy unikać słońca

Niektóre leki mogą wywoływać reakcje fotoalergiczne lub fototoksyczne. Osoby, które je stosują, powinny unikać słońca. Problem ten jest szczególnie istotny latem i w trakcie wakacji, gdy tak chętnie wystawiamy ciało na działanie promieni słonecznych. Oto 10 leków, które stosując, należy unikać słońca…

Czynnikami wywołującymi reakcje fototoksyczne mogą być substancje roślinne, leki czy środki chemiczne, działające zewnętrznie bądź podane doustnie. (fot. Shutterstock)

Zmiany skórne, które powstają pod wpływem jednoczesnego działania promieniowania świetlnego i leków są określane jako skórne reakcje fotonadwrażliwości. Obejmują one reakcje fotoalergiczne, fototoksyczne, pseudoporfirie, zmiany liszajowate i podostry skórny toczeń rumieniowaty [1].

Odczyny fotoalergiczne powstają w wyniku ekspozycji skóry na substancję uczulająca tzw. fotohapten oraz promieniowanie UV. Substancje fotoalergiczne wywierają działanie niekorzystne tylko u niektórych osób poddanych ich działaniu. Efekt jedynie w niewielkim stopniu zależny jest od dawki [2].

Odczyny fototoksyczne powstają na skutek uwalniania wolnych rodników przez substancje chemiczne będące w kontakcie ze skórą. Konsekwencją tego procesu jest uszkodzenie struktur komórkowych oraz rozwój ostrej reakcji zapalnej. W odróżnieniu od reakcji fotoalergicznych, dotyczących osób o szczególnej osobniczej predyspozycji, odczyny fototoksyczne występują u większości osób wystawionych na jednoczesne działanie ich i promieniowania [2].

Czynnikami wywołującymi reakcje fototoksyczne mogą być substancje roślinne, leki czy środki chemiczne, działające zewnętrznie bądź podane doustnie [3]. Objawy kliniczne reakcji fototoksycznej przypominają oparzenia słoneczne, najczęściej mają charakter pęcherzy i rumieni. Zmiany dotyczą miejsc eksponowanych na promieniowanie oraz substancję fototoksyczną. Obecność ognisk hiperpigmentacji pozapalanej jest cechą różnicującą odczyn fototoksyczny od oprzenia słonecznego [4]. Większość związków, które mają właściwości fototoksyczne charakteryzuje się obecnością w strukturze pierścienia aromatycznego albo przynajmniej jednego wiązania podwójnego [5].

1. Rosuwastatyna

Statyny należą do leków, które mogą wykazywać właściwości fototoksyczne. Związki te, pod wpływem promieniowania UV-Vis, stosunkowo łatwo ulegają degradacji (wysoką reaktywność fotochemiczną wykazują statyny syntetyczne). Fototoksyczność statyn jest związana z właściwościami ich fotoproduktów. Interakcja fotoproduktu C rosuwastatyny z tymidyną może powodować patologiczne zmiany w cząsteczkach DNA [5].

2. Ketoprofen

Niesteroidowe leki przeciwzapalne należą do grupy leków fotouczulajacych. Najwięcej zmian odnotowano u pacjentów stosujących ketoprofen [3]. Odczyn fotoalergiczny indukowany przez ketoprofen jest zależny od dawki oraz intensywności promieniowania. Ugrupowanie benzofenonu, z którego po napromieniowaniu powstaje wolny rodnik tlenowy, indukujący peroksydację lipidów oraz uszkadzający komórki, odpowiada za właściwości fotoalergiczne ketoprofenu [1]. Inne związki, które posiadają w swej strukturze ugrupowanie benzofenonu, np. fenofibrat, mogą indukować krzyżową fotonadwrażliwość albo nasilać odczyny fotoalergiczne po ketoprofenie oraz prowadzić do odczynów fotoalergicznych na oktokrylen, który jest stosowany w kosmetykach fotoochronnych [1].

W grupie niesteroidowych leków przeciwzapalnych do substancji o działaniu światlouczulającym należy również zaliczyć diklofenak, ibuprofen czy naproksen, dostępne zarówno w preparatach do stosowania miejscowego jak i wewnętrznego [3]. Opisywane są także przypadki odczynów fototoksycznych w postaci pseudoporfirii po użyciu preparatów naproksenu, kwas nalidyksowego, tetracyklin, czy sulfonylomocznika [4].

3. Amiodaron

Amiodaron często powoduje nadwrażliwość na promieniowanie słoneczne u 25-75% stosujących, która może utrzymywać się nawet kilka miesięcy po zakończeniu leczenia [6, 7] Zazwyczaj zmiany obserwowane były na powierzchni skóry poddanej działaniu promieni słonecznych i przybierały formę oparzenia, rumienia lub występowało mrowienie [7].

4. Hydrochlorotiazyd

Niektóre preparaty diuretyczne, w tym hydrochlorotiazd oraz furosemid, mają właściwości fototoksyczne [8, 9]. Na podstawie danych uzyskanych z Danish Cancer Registry wykazano, iż u chorych leczonych hydrochlorotiazydem i amlilorydem częściej występuje czerniak i rak kolczystokomórkowy skóry (ang. squamous cell carcinoma – SCC). Stwierdzono również wyraźny związek między powstaniem SCC, a dawką całkowitą przyjętych diuretyków [8].

Strony

Firma przekonywała, że jej syropy nie są napojami z perspektywy funkcji i właściwości (fot. Shutterstock)Firma przegrała spór o VAT na syrop

Urząd statystyczny zaliczył syropy jednej z firm do ugrupowania PKWiU 11.07.190.0 - "pozostałe...

Obecnie prawie na każdym kroku można spotkać się ze sprzedażą ziół między innymi: w kioskach, drogeriach, supermarketach... (fot. Shutterstock) W sprawie monopolu hurtowni...

Poseł Jan Dziedziczak wystosował interpelację do Ministra Zdrowia w sprawie monopolu hurtowni...

Resort zdrowia zapowiada, że w uprawnienia Państwowej Inspekcji Farmaceutycznej w zakresie kontroli przechowywania szczepionek będą w najbliższej przyszłości poszerzone (fot. MGR.FARM)MZ: brak jest możliwości wyłączenia...

Ministerstwo Zdrowia odpowiedziało Porozumieniu Pracodawców Opieki Zdrowotnej na list, w którym...

W niektórych partiach produkowanego w Azji irbesartanu znaleziono zanieczyszczenie rakotwórczym związkiem podobnym do NDMA – NDEA (fot. Shutterstock)Nie tylko walsartan był zanieczyszczony...

Europejska Agencja Leków uznała właśnie, że kolejna substancja czynna dostarczana od jednego z...

Sprawca napadu tuż po nim trafił na oddział toksykologii, skąd po odtruciu zabrała go policja do aresztu (fot. Shutterstock)Z nożem kuchennym napadł na aptekę

27-letni mężczyzna napadł na całodobową aptekę w Łodzi przy al. Piłsudskiego. Wyczekał do...