Polfie udało się wprowadzić na rynek kilka preparatów wielowitaminowych, jak Multiwitamin, Vitaral, Falvit, Vibovit, Visolvit; preparaty z synestetyczną witaminą C, preparaty z witaminami B1, B6.

Krakowskie Zakłady...

Jeśli lekarz zapisze w zielonej książeczce leki niezaaprobowane w danej chorobie przewlekłej, pacjent musi za nie zapłacić. (fot. Shutterstock)

Farmaceuta w Irlandii:...

W tym roku mundial trwa wyjątkowo długo, więc warto zaopatrzyć się także w preparaty zawierające składniki zwiększające zdolności adaptacyjne. (fot. Shutterstock)

5 ziół, które powinny znaleźć...

W rzeczywistości ziemniak nie przenika do mleka, nie powoduje kolek u dzieci ani żadnych innych sensacji.  (fot. Shutterstock)

Jaki kartofel dla karmiącej?

Umiejętne „sklasyfikowanie” pacjenta pozwala na odpowiednie dostosowanie się do niego i znalezienie wspólnego języka. (fot. Shutterstock)

Pacjenci cenią to w aptekach...

10 leków, przy których należy unikać słońca

10 leków, przy których należy unikać słońca

Niektóre leki mogą wywoływać reakcje fotoalergiczne lub fototoksyczne. Osoby, które je stosują, powinny unikać słońca. Problem ten jest szczególnie istotny latem i w trakcie wakacji, gdy tak chętnie wystawiamy ciało na działanie promieni słonecznych. Oto 10 leków, które stosując, należy unikać słońca…

Czynnikami wywołującymi reakcje fototoksyczne mogą być substancje roślinne, leki czy środki chemiczne, działające zewnętrznie bądź podane doustnie. (fot. Shutterstock)

Zmiany skórne, które powstają pod wpływem jednoczesnego działania promieniowania świetlnego i leków są określane jako skórne reakcje fotonadwrażliwości. Obejmują one reakcje fotoalergiczne, fototoksyczne, pseudoporfirie, zmiany liszajowate i podostry skórny toczeń rumieniowaty [1].

Odczyny fotoalergiczne powstają w wyniku ekspozycji skóry na substancję uczulająca tzw. fotohapten oraz promieniowanie UV. Substancje fotoalergiczne wywierają działanie niekorzystne tylko u niektórych osób poddanych ich działaniu. Efekt jedynie w niewielkim stopniu zależny jest od dawki [2].

Odczyny fototoksyczne powstają na skutek uwalniania wolnych rodników przez substancje chemiczne będące w kontakcie ze skórą. Konsekwencją tego procesu jest uszkodzenie struktur komórkowych oraz rozwój ostrej reakcji zapalnej. W odróżnieniu od reakcji fotoalergicznych, dotyczących osób o szczególnej osobniczej predyspozycji, odczyny fototoksyczne występują u większości osób wystawionych na jednoczesne działanie ich i promieniowania [2].

Czynnikami wywołującymi reakcje fototoksyczne mogą być substancje roślinne, leki czy środki chemiczne, działające zewnętrznie bądź podane doustnie [3]. Objawy kliniczne reakcji fototoksycznej przypominają oparzenia słoneczne, najczęściej mają charakter pęcherzy i rumieni. Zmiany dotyczą miejsc eksponowanych na promieniowanie oraz substancję fototoksyczną. Obecność ognisk hiperpigmentacji pozapalanej jest cechą różnicującą odczyn fototoksyczny od oprzenia słonecznego [4]. Większość związków, które mają właściwości fototoksyczne charakteryzuje się obecnością w strukturze pierścienia aromatycznego albo przynajmniej jednego wiązania podwójnego [5].

1. Rosuwastatyna

Statyny należą do leków, które mogą wykazywać właściwości fototoksyczne. Związki te, pod wpływem promieniowania UV-Vis, stosunkowo łatwo ulegają degradacji (wysoką reaktywność fotochemiczną wykazują statyny syntetyczne). Fototoksyczność statyn jest związana z właściwościami ich fotoproduktów. Interakcja fotoproduktu C rosuwastatyny z tymidyną może powodować patologiczne zmiany w cząsteczkach DNA [5].

2. Ketoprofen

Niesteroidowe leki przeciwzapalne należą do grupy leków fotouczulajacych. Najwięcej zmian odnotowano u pacjentów stosujących ketoprofen [3]. Odczyn fotoalergiczny indukowany przez ketoprofen jest zależny od dawki oraz intensywności promieniowania. Ugrupowanie benzofenonu, z którego po napromieniowaniu powstaje wolny rodnik tlenowy, indukujący peroksydację lipidów oraz uszkadzający komórki, odpowiada za właściwości fotoalergiczne ketoprofenu [1]. Inne związki, które posiadają w swej strukturze ugrupowanie benzofenonu, np. fenofibrat, mogą indukować krzyżową fotonadwrażliwość albo nasilać odczyny fotoalergiczne po ketoprofenie oraz prowadzić do odczynów fotoalergicznych na oktokrylen, który jest stosowany w kosmetykach fotoochronnych [1].

W grupie niesteroidowych leków przeciwzapalnych do substancji o działaniu światlouczulającym należy również zaliczyć diklofenak, ibuprofen czy naproksen, dostępne zarówno w preparatach do stosowania miejscowego jak i wewnętrznego [3]. Opisywane są także przypadki odczynów fototoksycznych w postaci pseudoporfirii po użyciu preparatów naproksenu, kwas nalidyksowego, tetracyklin, czy sulfonylomocznika [4].

3. Amiodaron

Amiodaron często powoduje nadwrażliwość na promieniowanie słoneczne u 25-75% stosujących, która może utrzymywać się nawet kilka miesięcy po zakończeniu leczenia [6, 7] Zazwyczaj zmiany obserwowane były na powierzchni skóry poddanej działaniu promieni słonecznych i przybierały formę oparzenia, rumienia lub występowało mrowienie [7].

4. Hydrochlorotiazyd

Niektóre preparaty diuretyczne, w tym hydrochlorotiazd oraz furosemid, mają właściwości fototoksyczne [8, 9]. Na podstawie danych uzyskanych z Danish Cancer Registry wykazano, iż u chorych leczonych hydrochlorotiazydem i amlilorydem częściej występuje czerniak i rak kolczystokomórkowy skóry (ang. squamous cell carcinoma – SCC). Stwierdzono również wyraźny związek między powstaniem SCC, a dawką całkowitą przyjętych diuretyków [8].

Strony

 'Apteka dla aptekarza' ograniczyła monopolizację rynku przez apteki sieciowe i dała większe poczucie bezpieczeństwa właścicielom pojedynczych aptek. (fot. Shutterstock)Zadyszka aptek. Czy ich wygaszanie...

Po wejściu w życie 'apteki dla aptekarza' w Polsce miesięcznie zamyka się średnio 80-90 aptek....

Tylko 26% ankietowanych wyraziło opinię, że osoby bez specjalizacji powinny zostać pozbawione uprawnień kierowniczych. (fot. Shutterstock)Większość farmaceutów nie chce...

Ponad 10 000 osób wypełniło ankietę Naczelnej Izby Aptekarskiej, w której pytano farmaceutów o...

Co ciekawe poseł Adam Abramowicz był jednym z tym parlamentarzystów, którzy krytykowali nowelizację prawa farmaceutycznego nazywaną "Apteką dla aptekarza" (fot. abramowicz.com.pl)Głosował za "Apteką dla aptekarza...

Platforma Obywatelska uważa, że Adam Abramowicz nie jest dobrym kandydatem na Rzecznika Małych i...

Rolą farmaceuty jest nie tylko doradzanie pacjentowi, ale również rzetelne przekazywanie mu informacji dotyczących bezpieczeństwa przyjmowania leków i motywowanie pacjenta do stosowania się do zaleceń. (fot. Shutterstock)Jakie obowiązki farmaceuta ma wobec...

Przed wydaniem pacjentowi dowolnego leku, czy suplementu diety, farmaceuta powinien najpierw...

Konfederacja Lewiatan oraz Związek Pracodawców Aptecznych PharmaNET po raz kolejny apelują o nowelizację art. 94a prawa farmaceutycznego. (fot. Shutterstock)Kolejny przykład złego działania zakazu...

Kara finansowa dla apteki za informowanie pacjentów o możliwości tańszego leczenia – to zdaniem...