REKLAMA
Magazyn mgr.farm

5 ważnych informacji o antybiotykach w postaci zawiesiny

pt. 1 lipca 2022, 11:56

Antybiotyki należą do leków bardzo często stosowanych u dzieci. Niejednokrotnie są nadużywane i wypisywane przez lekarzy pod naciskiem rodziców. Gdy antybiotyk zostanie zalecony, ważne by został właściwie podany. Mali pacjenci często nie potrafią połykać tabletek i kapsułek, więc antybiotyki podaje się im w formie zawiesiny.

Nie wszystkie antybiotyki po sporządzeniu dają jednorodne zawiesiny (fot. Shutterstock)
Nie wszystkie antybiotyki po sporządzeniu dają jednorodne zawiesiny (fot. Shutterstock)

Ze względu na ograniczoną trwałość leków w formie zawiesin, są one produkowane głównie w postaci proszku. Przygotowanie zawiesiny niejednokrotnie przysparza rodzicom problemy. Wszystkie antybiotyki w formie zawiesiny przygotowuje się w analogiczny sposób, ale dla zdenerwowanych stanem dziecka rodziców, czasami jest to prawdziwe wyzwanie. Oto kilka najważniejszych informacji odnośnie ich przyrządzania i przechowywania:

1. Jak przygotować zawiesinę?

Prawidłowe przygotowanie zawiesiny powinno poprzedzić wstrząśnięcie buteleczki z lekiem, tak by „rozluźnić proszek”. Następnie należy dodać do proszku właściwą ilość przegotowanej, schłodzonej wody. Po zakręceniu butelki należy ją odwrócić do góry dnem i energicznie wstrząsać. Ilość wody potrzebna do sporządzenia zawiesiny jest zwykle podana przez producenta. Można też wykorzystać kreskę na butelce, oznaczającą poziom do jakiego należy ją uzupełnić. Nie powinno się stosować w tym celu wody mineralnej, gdyż zawarte w niej związki mogą w różnym stopniu reagować z antybiotykami i w ten sposób osłabiać ich działanie albo zmniejszać wchłanianie. Po sporządzeniu zawiesiny należy sprawdzić czy ilość wody dodana do antybiotyku jest wystarczająca. Jeśli zawiesina znajduje się poniżej kreski należy dopełnić ją wodą do wymaganego przez producenta poziomu. Alternatywną metodą przygotowania jest dolanie najpierw niewielkiej ilości do poziomu poniżej kreski, staranne wstrząśniecie, a następnie uzupełnienie wodą dokładnie do poziomu oznaczonego kreską i ponowne wstrząśniecie. W przypadku antybiotyku Dalacin producent nie zaleca używania do sporządzenia zawiesiny wody wodociągowej, lecz destylowanej lub zdemineralizowanej.

REKLAMA

Należy także pamiętać, że ilość zalecanej wody może być różna dla każdego antybiotyku (pomimo, iż są one odpowiednikami), w zależności od producenta, procesu technologicznego. Przykładowo  żeby uzyskać 70 ml Taromentinu (457mg/5ml) należy dodać 62 ml wody, zaś w przypadku Amoksiklavu 457mg/5ml – 59 ml.

REKLAMA

Nie wszystkie antybiotyki po sporządzeniu dają jednorodne zawiesiny, np. Klacid po rozpuszczeniu może zawierać nierozpuszczone, drobne grudki, które przypominają kryształki cukru. Nie powinno to budzić niepokoju, gdyż wynika to z właściwości leku .

W przypadku niektórych antybiotyków (np. Zinnat), przed podaniem 1 dawki (a po sporządzeniu zawiesiny), należy je umieścić na co najmniej godzinę w lodówce. Warto pamiętać, że w przypadku preparatu Zinnat tabletki i granulat do sporządzania zawiesiny doustnej nie są biorównoważne i nie powinno się ich wzajemnie zamieniać. Wynika to z faktu, iż szybkość wchłaniania z zawiesiny jest zmniejszona, czego efektem jest mniejsza biodostępność i późniejsze osiągniecie stężenia maksymalnego.

2. Jak przechowywać gotową zawiesinę?

Zwykle suchy proszek przed dodaniem wody należy przechowywać w temperaturze poniżej 25°C, lecz gotową zawiesinę w w większości przypadków należy przechowywać w lodowce (w temperaturze 2-8°C), o czym często rodzice zapominają. Pamiętać należy, że wyjątek stanowią zawiesiny z klarytromycyną (Klacid, Klabax, Fromilid), których nie powinno się przechowywać w lodowce. Zarówno w formie proszku, jak i po rozrobieniu, należy je przechowywać w temperaturze pokojowej (do 25°C). W temperaturze pokojowej zalecane jest również przechowywanie zawiesiny z azytromycyną (Summamed). W przypadku cefadroksylu (Duracef) przygotowana zawiesina może być przechowywana w temperaturze pokojowej przez 7 dni albo 14 dni w lodówce.

3. Jak dawkować?

Antybiotyk podaje się w ilości zaleconej przez lekarza. Antybiotykoterapia zwykle trwa 7 dni (choć może trwać 5-10 dni) i podczas niej podajemy antybiotyk standardowo co 12h. Zdarza się, że leczenie wymaga podawania antybiotyku 3 razy na dobę, np. w przypadku zapalenia ucha lub zatok (amoksycylina sama czy z kwasem klawulanowym. W przypadku niektórych antybiotyków (Duracef) schemat dawkowania zależny jest od nasilenia objawów i rodzaju zakażenia: raz albo dwa razy na dobę. Preparaty z azytromycyną stosuje zazwyczaj się w jednorazowej dawce dobowej, zwykle przez 3 dni, choć niektóre schorzenia mogą wymagają dłuższej terapii.

REKLAMA

4. Czy podawać lek razem z posiłkiem?

Cześć antybiotyków przyjmować należy niezależnie od posiłku, np. te z azytromycyną (Sumamed, Azitrolek) czy cefadroksylem (Duracef). Po podaniu zawiesiny z azytromycyną mały pacjent powinien dostać odrobinę herbaty czy też soku do popicia, aby lek nie pozostawał w ustach. By umożliwić optymalne wchłanianie cefuroksymu acetylu (Zinnat), lek powinien być przyjmowany razem z posiłkiem. Odmierzoną ilość zawiesiny Zinnatu można rozcieńczyć zimnym napojem mlecznym czy sokiem i wypić od razu po przygotowaniu. Antybiotyki zawierające amoksycylinę z kwasem klawulanowym powinny być podawane na początku posiłku, w celu zoptymalizowania wchłaniania antybiotyku oraz zmniejszenia ryzyka wystąpienia możliwej nietolerancji ze strony przewodu pokarmowego. Cefadroksyl (Cefaklor) dobrze wchłania się na czczo, ale pokarm nie ma wpływu na ilość wchłoniętego leku.

5. Jak długo można przechowywać gotową zawiesinę?

Informacja o trwałości sporządzonej zawiesiny jest istotna dla rodziców podających antybiotyk, ale też dla osoby wydającej lek, tak by mogła poinformować rodziców o jej trwałości i w razie potrzeby wydać taką kombinację opakowań, by zapewnić pacjentowi bezpieczną kurację.

Trwałość gotowych zawiesin wynosi nie dłużej niż:

  • 10 dni dla antybiotyków z cefuroksymem (Zinnat, Ceroxim) oraz Augumentinu ES, a także niektórych preparatów azytromycyny (AzitroLek, Sumamed i Sumamed forte 30ml i 37,5 ml, Azycyna 30ml o 37,5)
  • 7 dni dla antybiotyków stanowiących połączenie amoksycyliny z kwasem klawulanowym takich jak: Amoksiklav, Augmentin MFF, Hiconcil Combi, Tarmometin
  • 14 dni dla preparatów z amoksycyliną (Amotaks, Hiconcil, Ospamox), a także cefaklorem (Ceclor), klindamycyną (Dalacin) oraz klarytromycyną (Klacid, Klabax, Lecloclar)
  • 5 dni dla preparatów z azytromycyną w opakowaniu wielkości 20ml (Sumamed, Sumamed forte, Azycyna).

Opracowano na podstawie:

  1. Charakterystyk Produktów Leczniczych: Amoksiklav 400 mg + 57 mg)/5 ml, proszek do sporządzania zawiesiny doustnej, Augmentin MFF (400 mg + 57 mg)/5 ml proszek do sporządzania zawiesiny doustnej, Ceclor granulat do sporządzania zawiesiny doustnej , Dalacin 75 mg/5 ml granulat do sporządzania syropu, Duracef proszek do sporządzania zawiesiny doustnej,  Klacid 250 mg/5 ml granulat do sporządzania zawiesiny doustnej,  Sumamed forte 200 mg/5 ml granulat do sporządzania zawiesiny doustnej, Taromentin ,(400 mg + 57 mg)/5 ml proszek do sporządzania zawiesiny doustnej,  Zinnat 250mg/5ml granulat granulat do sporządzania zawiesiny doustnej
  2. E. Antybiotyki w zawiesinie. Czy wiesz jak je prawidłowo przygotować? Cz.1. Preparaty amoksycyliny i klarytromycyny
  3. Anczykowska A. Ściąga z trwałości antybiotyków w zawiesinie, https://aptekarski.com/artykul/sciaga-z-trwalosci-antybiotykow-w-zawiesinie
REKLAMA
REKLAMA

Jak oceniasz artykuł?

Twoja ocena: Jeszcze nie oceniłeś/aś artykułu

Udostępnij tekst w mediach społecznościowych

1 komentarz Komentujesz jako gość [ lub zarejestruj]

Pacjenci mają problem z pamiętaniem o przechowywaniu w lodowce albo o trwałości po przygotowaniu zawiesiny. Zawsze staram się ich informować ale mam wrażenie ze drugim uchem tę informację wypuszczają.