6 mitów o zakażeniu dróg moczowych | mgr.farm

6 mitów o zakażeniu dróg moczowych

6 mitów o zakażeniu dróg moczowych

Zakażenie układu moczowego (ZUM) to jedna z najczęstszych przyczyn interwencji lekarskich. Stanowi około 40% wszystkich zakażeń szpitalnych i 10-20% zakażeń pozaszpitalnych [1]. ZUM może ograniczać się do dolnego odcinka układu moczowego albo obejmować tkankę nerek [2].

Jednym z poplarniejszych mitów jest stwierdzenie, że skuteczność furaginy zwiększa stosowanie jej razem z witaminą C. (fot. Shutterstock)

1. Niezależnie od grupy wiekowej częściej ZUM występuje u płci żeńskiej.

Częstość występowania zakażenia układu moczowego jest zależna od wieku oraz płci badanej populacji [3]. Do 6 miesiąca życia pojawia się ono częściej u chłopców, co jest związane z częstszym występowaniem w tej grupie wad wrodzonych układu moczowego. Od 6 miesiąca życia rośnie częstość występowania tego schorzenia u dziewczynek. ZUM występuje u kobiet pomiędzy 2, a 50 rokiem życia 10-50 razy częściej niż u płci przeciwnej. Przyczyną jest krótsza cewka moczowa, a także bliskość ujścia cewki moczowej i odbytnicy [2]. Po 60 roku życia zwiększa się częstość zachorowań u mężczyzn, co jest związane z zaburzeniami w odpływie moczu na skutek powiększenia gruczołu krokowego, lecz i tak kobiety z tej grupy wiekowej chorują częściej niż mężczyźni [1].

2. Etologię ZUM stanowią zawsze bakterie.

Zakażenie dróg moczowych w większości przypadków ma przyczynę bakteryjną, ale mogą się zdarzyć infekcje o innej etiologii [2]. ZUM najczęściej wywoływane jest przez bakterie Gram-ujemne z przewodu pokarmowego, okolicy ponadnapletkowej albo przedsionka pochwy. E.coli odpowiada za 75-95% przypadków zakażeń niepowikłanych [1, 4]. Obecnie z coraz większą częstością rozpoznawane jest także atypowe ZUM. Niebakteryjne zapalenie pęcherza albo cewki moczowej może być wywołane przez Chlamydia trachomatis, Ureoplasma urealyticum, Mycoplasma spp., wirusy (adenowirusy i Herpes simplex, które wywołują krwotoczne zapalenie pęcherza). U osób z obniżoną odpornością, leczonych immunosupresyjnie, po długotrwałej antybiotykoterapii, chorujących na cukrzycę, cewnikowanych, może dojść do rozwoju grzybiczego zakażenia układu moczowego (najczęstsza przyczyna to Candida albicans) [2, 4].

3. Wykonanie posiewu jest niezbędne do rozpoznania ZUM.

Ze względu na częstość występowania ZUM, a także fakt, iż najczęstszym czynnikiem etiologicznym jest E.coli, rozpoznanie nienawracających i niepowikłanych zakażeń u osób dorosłych stawiane jest na podstawie objawów klinicznych [4]. Do miejscowych objawów podmiotowych, które występują w zakażeniu pęcherza, należą dyzuria (zaburzenia w oddawaniu moczu), częstomocz, mimowolne oddawanie moczu (głównie u starszych kobiet z wypadaniem macicy), nykturia. Gdy zakażenie odejmuje górny odcinek (bakteryjne cewkowo-śródmiąższowe zapalnie nerek) występuje także gorączka, dreszcze, bóle w okolicy lędźwiowej, ból brzucha, nudności, wymioty, a nawet bóle głowy [1, 4]. Istotnym badaniem w celu ustalenia ZUM jest ogólne badanie moczu, ze szczególnym uwzględnieniem leukocytów, bakterii, erytrocytów, azotynów i esterazy leukocytów w moczu [1]. Posiew, u osób dorosłych, wykonywany jest w przypadku nieskuteczności terapii empirycznej, nawrotowego lub podejrzenia powikłanego zakażenia, a także w każdym przypadku podejrzenia ZUM z zajęciem nerek, u ciężarnych i kobiet z cewnikiem w pęcherzu moczowym [4].

4. Zakażenie układu moczowego zawsze przebiega objawowo.



U dzieci (szczególnie u noworodków i niemowląt) ZUM przebiega w sposób mało charakterystyczny (np. występuje tylko gorączka), niejednokrotnie pod maską objawów ze strony przewodu pokarmowego [2, 4]. Z tego względu w każdym przypadku podejrzenia tego schorzenia u dziecka, konieczne jest wykonanie badania ogólnego oraz bakteriologicznego moczu [4].

5. Skuteczność furaginy zwiększa stosowanie jej razem z witaminą C.

Preparaty zawierające furaginę są dostępne bez recepty i pacjenci (głównie pacjentki) sięgają po nie bardzo często. Niejednokrotnie nawet lekarze zalecają, aby podczas kuracji tym lekiem stosować jednocześnie witaminę C w celu zwiększenia skuteczności terapii. Nie znajduje to jednak potwierdzenia w CHPL produktów. Dodatkowo środowisko kwaśne moczu sprzyja przekształceniu nitrofuranów w całe cząsteczki, łatwo rozpuszczające się w lipidach i dobrze przenikające do tkanek. W efekcie tego poprawie ulega ich wchłanianie zwrotne, kumulacja w tkankach, a także wzrasta ryzyko objawów toksycznych [5]. Jednak Baxmann i wsp. wykazali, że przyjmowanie witaminy C w dawkach 1000mg i 2000mg/24h, oprócz statystycznie znamiennego zwiększenia ilości wydalanych szczawianów, nie zmniejsza istotnie pH moczu, co wskazuje na jej nieskuteczność w zakwaszaniu moczu [6]. W celu zwiększenia dostępności biologicznej pochodnych nitrofuranu, producenci zalecają przyjmowanie tabletek podczas posiłków zawierających białko [5, 7]. Wchłanianie furazydyny zwiększa także jednoczesne przyjmowanie witamin z grupy B [7].

6. Żurawina jest skuteczna w leczeniu ZUM.

Pomimo, iż preparaty z żurawiną są często stosowane w celu leczenia zakażeń dróg moczowych, nie znajduje to potwierdzenia w badaniach ani rekomendacjach terapii ZUM. Sok z żurawiny, ze względu na zawarte w nim flawonole (procyjanidy i proantocyjanidy), hamujące adhezję bakterii E.coli, zalecany jest jedynie w profilaktyce niepowikłanych, nawrotowych zakażeń dolnego odcinka układu moczowego [6].

Literatura:

  1. Rekomendacje diagnostyki, terapii i profilaktyki zakażeń układu moczowego u dorosłych. 2015
  2. Ziółkowska H. Antybiotykoterapia zakażeń okładu moczowego u dzieci, Przewodnik Lekarza 2008
  3. Sikorska-Sidek K. Rozpoznawanie i leczenie ostrych zakażeń okładu moczowego w praktyce lekarza rodzinnego, Medycyna Rodzinna 6/2004
  4. Kiliś- Pstrusinska K. Zakażenia układu moczowego, Praktyka lekarska -Zeszyty specjalistyczne nr 72
  5. Furaginum TEVA CHPL
  6. Zawadzki J. Profilaktyka zakażeń układu moczowego https://infekcje.mp.pl/ekspert/98264,profilaktyka-zakazen-ukladu-moczowego
  7. Furaginum Adamed CHPL

Głosy w sprawie tego, czy klauzula sumienia powinna być wpisana w zawód farmaceuty są podzielone. (fot. Ministerstwo Zdrowia)Klauzula sumienia dla aptekarzy?...

Szumowski pytany o prace nad ustawą o zawodzie farmaceuty oraz o możliwość wprowadzenia do niej...

Urzędnicy stanowiący szkodliwe, koszto- i czasochłonne dla przedsiębiorcy prawo nie ponoszą żadnej odpowiedzialności. (fot. Shutterstock)Ta idiotyczna czynność zabiera...

Nowe rozporządzenie w sprawie recept wymienia 15 przypadków wymagających podjęcia przez...

Najbardziej dokuczliwym dla pacjentki objawem jest katar. (fot. Shutterstock)Uporczywy katar. Jak może pomóc...

Do apteki zgłasza się Pani Anna - 35-letnia mama dwójki małych dzieci, na co dzień pracująca w...

W najbliższą sobotę w aptekach w całej Polsce mogą pojawić się kontrole. (fot. Shutterstock)To będzie pracowita sobota dla...

W najbliższą sobotę wszystkie Wojewódzkie Inspektoraty Farmaceutyczne będą pracowały tak, jak w...

Podczas przeszukania podejrzanego, policjanci odnaleźli kilkaset tabletek silnych leków psychotropowych. (fot. lodz.policja.gov.pl)Sprzedawał leki psychotropowe na...

Policjanci z zespołu dw. Cyberprzestępczością KMP w Łodzi zabezpieczyli kilkaset sztuk tabletek...

Oświadczenie

Dostęp do zawartości serwisu mgr.farm jest możliwy
dla osób uprawnionych do wystawia recept
lub osób prowadzących obrót produktami leczniczymi.

Oświadczam, że jestem lekarzem, farmaceutą
lub osobą prowadzącą zaopatrzenie w produkty lecznicze.

Polityka prywatności serwisów grupy farmacja.net